İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
İmsak05:45 Güneş07:10 Öğle12:55 İkindi15:58 Akşam18:29 Yatsı19:48
Hava - Yağmurlu 18°C Nem %88
Türkçe
10 Rebi'ül-evvel 1443 16 Ekim 2021 Cumartesi
Giriş Yap

2.Semerkand'a Yaxshi (Yahşi) Ziyaret

13.10.2021    |

Semerkand, nâm-ı diğer zengin kent; mânâ büyüklerinin, ilim adamlarının, tüccarların buluşma noktası. İlim ve kültür merkezi olan bu diyârda ikinci günümüz!

Bugün öncelikle devrin en gelişmiş imkânlarıyla bina edilen eserleri ve yapılan teknolojik buluşları ve gözlemleri incelemeye, ardından Semerkand’ın ilk yerleşim yeri olan Afrasiyob tepesindeki ziyaret mekânlarına davetlisiniz..

Gezimizin bu ikinci gününde güzergâhımız üzerinde âlim ve hâkim Uluğbey’in rasathânesi bulunuyor.

Uluğbey Rasathânesi (Gözlemevi)

Şehrin mîmârı kabul edilen Timur’un torunu ve Timur İmparatorluğu’nun hükümdârlarından olan Uluğbey’in 1420’lerde kurduğu rasathâne Semerkand’da yer alıyor. Emir ve âlim Uluğbey, Ali Kuşçu, Bursalı Kadızade-i Rûmî ve Gıyasüddin Cemşîd’le birlikte bu merkezde gözlemlerde bulunmuş. Birlikte kaleme aldıkları “Zîc-i Kürekânî/ Zîc-i Sultanî/ Zîc-i Uluğbey” adı verilen meşhûr astronomi eseri burada yapılan gözlemleri içeriyor. Bu eser sonraki yıllarda doğulu ve batılı pek çok astronoma kaynak teşkil etmiş. O yıllardan bugüne 3 katlı rasathânenin sadece yılın uzunluğunu belirlemede kullanılan yer altındaki kısmı bizlere miras kalmış. Yıllardır metrûk bekleyen bu kısımlar 20. asrın başında Sovyet arkeologlar tarafından ortaya çıkartılmış. Rasathânede Uluğbey’in yıldızların hareketini izlemek için kurduğu sistem, yer altına kazılmış bir sûrette görülmeyi bekliyor.

Rasathaneden sonra yirmi dakikalık bir yürüyüşle Afrasiyob tepesine varmak mümkün.

Semerkand Afrasiyop Müzesi

Burası rasathanenin hemen karşısında, Uluğbey’in astronomi çalışmalarında kullandığı araçların sergilendiği bir müze. Bir minyatür eserinde o dönemden bir görüntünün resmedildiğini görmek mümkün. O dönemde resimler, Allah’ın yarattıklarını taklîd etmemek amacıyla perspektifsiz çizilmekteydi ki bu eserlerde minyatür sanatını oluşturmakta. Müze şehrin ilk yerleşim yeri olan Afrosiyob/ Afrasiad /Eftasiyab tepesinde yer alıyor. Müzede ilk yerleşim tarihî olan MÖ 8. asırdan eserler görmek mümkün.

Aynı tepede Şâh-ı Zinde Külliyesi de bulunuyor.

Şâh-ı Zinde Külliyesi ve Sahabi Kusem b Abbas Türbesi

Semerkand’ın tarihî hikâyesini ortaya koyan bir başka güzîde eser de Shakhi Zinda (Şâh-ı Zinde) “yaşayan şah” nâmıyla meşhur 14-15. asırda yapılmış bir külliye. Afrasiad bölgesinin yakınında bir tepe üzerinde kurulu külliyede çok değerli şahsiyetlerin mezarları yer alıyor. Peygamber Efendimiz (SAS)’in yeğeni Kusem ibn Abbas, Emir Timur’un komutanlarından Tuğluk Tekin ve annesi, Emir Timur’un kız kardeşi Şirinbike Ağa, ablası Türkan Ağa ve onun kızı Şâdmülk Ağa… Yaptırdığı mescit ve kabriyle Emir Timur’un hanımı Tuman Ağa ve Uluğbey’in hocası Kadızade-i Rûmî de burada medfûn. Şâh-ı Zinde Külliyesi ve Sahabi Kusem b Abbas Türbesi, burada medfûn olanların ruhâniyetleri hakkında tefekküre daldıran, mîmârî özelliklerine de hayran bırakan bir türbe.