Yaşadığımız Çevreye Karşı Kesin Borçlarımız, Ciddi Görevlerimiz

Hocamız, Gönül Dostumuz, Mürebbimiz, Mahmud Es'ad Coşan, baş makalesinde; yaşadığımız çevrenin korunması, temiz tutulması gerektiğini bunun insanlık görevi ve ahlaki sorumluluk olduğunu belirterek bu sorumluluğun yerine getirilmesinin temiz, faydalı ve  mutlu bir toplum olmayı sağlayacağını şu veciz ifadelerle anlatıyor:

Bir müs­lü­man ola­rak, çe­şit­li so­rum­lu­luk­la­rı­mız, borç­la­rı­mız, ödev­le­ri­miz, gö­rev­le­ri­miz var: Eşi­mi­zi, ço­luk-ço­cu­ğu­mu­zu, ana-ba­ba ve ak­ra­ba­la­rı­mı­zı, mai­yet ve ast­la­rı­mı­zı, ka­vim, ka­bi­le ve mil­le­ti­mi­zi, men­sup ol­du­ğu­muz mü­ba­rek üm­me­ti­mi­zi ko­ru­mak ve kol­la­mak­la gö­rev­li­yiz; hat­ta bi­ze ema­net ola­rak ve­ril­miş olan ken­di vü­cut ve be­de­ni­mi­ze kar­şı da gö­rev­ler ve so­rum­lu­luk­lar­la yü­küm­lü bu­lu­nu­yo­ruz: Onu hor kul­la­na­ma­yız, yıp­ra­ta­ma­yız, tah­rip ede­me­yiz; sağ­lık ve sağ­lam­lı­ğı­nı sağ­la­mak zo­run­da­yız; si­ga­ra iç­mek ve­bal, iç­ki iç­mek gü­nah, in­ti­har et­mek ha­ram­dır...

Bu­nun gi­bi çev­re­miz­de­ki do­ğa­ya, ha­va­ya, su­ya, top­ra­ğa, ağa­ca, çi­çe­ğe, ya­pı­ya, anı­ta, kı­ra, kö­ye, ken­te, tar­la­ya, bah­çe­ye, yo­la, da­ğa, de­ni­ze kar­şı da ni­ce borç­la­rı­mız, ödev­le­ri­miz, so­rum­lu­luk­la­rı­mız bu­lu­nu­yor; çün­kü bun­lar­dan is­ti­fa­de edi­yo­ruz, bun­lar sa­ye­sin­de sağ­lık­la ya­şı­yo­ruz, bun­la­ra kar­şı ve­fa­lı ol­ma­lı­yız, mü­te­şek­kir ol­ma­lı­yız, al­dı­ğı­mız ka­dar ver­me­li, ya­rar­lan­dı­ğı­mız ka­dar on­la­ra ya­rar sağ­la­ma­lı­yız. On­la­rı ec­da­dı­mız­dan al­dı­ğı­mız ka­dar gü­zel ko­ru­ma­lı, to­run­la­rı­mı­za da­ha da ge­liş­miş ve gü­zel­leş­miş bir şe­kil­de dev­ret­me­li­yiz.

Ben­ce İs­lâm ah­lâ­kı bu­dur, ta­sav­vuf âda­bı bu­dur, in­san­lık ica­bı bu­dur, yer­yü­zün­de ha­li­fe­tul­lah ol­mak böy­le olur, mârifetul­lah böy­le olu­şur, mu­hab­be­tul­lah böy­le ge­li­şir. İn­san Al­lah’ı se­vin­ce, O’nun mah­lu­kâ­tı­nı da ka­za ve ka­de­ri­ni de emr ü neh­yi­ni de kahr u lüt­fu­nu da se­ver, “Ney­ler­se gü­zel ey­le­di­ği­ni” an­lar, dağ­lar ile taş­lar ile se­her­ler­de kuş­lar ile zik­re­der, der­ya­lar­da mâ­hî ile sah­ra­lar­da ahu ile hoş ya­şar, ya­ra­tı­la­nı Ya­radan­’dan ötü­rü hoş gö­rür, suç­lu­yu af­fe­der, maz­lum ve mağ­du­run yar­dı­mı­na ko­şar, yok­su­lun eli­ni tu­tar, göz­yaş­la­rı ile ekin eker, şü­kür­ler­le mah­sul bi­çer, mer­ha­met­li, şef­kat­li olur, kadir­şi­nas ve ve­fa­lı olur, hâ­sı­lı her yön­den, her şe­ye, her mah­lu­ka sev­giy­le yak­la­şır, fay­da gö­tü­rür, men­fa­at sağ­lar, ya­rar­lı, olum­lu, ılım­lı, ve­rim­li, se­vim­li olur...

* * *

Şu gü­ze­lim İz­mit Kör­fe­zi­mi­zin, do­ğa ha­ri­ka­sı İs­tan­bul Bo­ğa­zı­mı­zın, yem­ye­şil Bur­sa’mı­zın, şi­rin Ege koy­la­rı­mı­zın, me­si­re yer­le­ri­mi­zin, ta­rih ve do­ğa eser­le­riy­le şa­hâ­ne Ana­do­lu şe­hir ve ka­sa­ba­la­rı­mı­zın, şı­rıl şı­rıl te­miz akar­su­la­rı­mı­zın, mas­ma­vi göl­le­ri­mi­zin, or­man­lık dağ­la­rı­mı­zın be­nim gör­dü­ğüm 40-50 yıl ön­ce­si ile şim­di­ki hâl-i ha­zır du­rum­la­rı­nı dü­şü­nü­yo­rum, deh­şe­te, kor­ku­ya, te­la­şa, en­di­şe­ye dü­şü­yo­rum; çev­re­mi­zi bi­linç­siz, ho­var­da bir mi­ras­ye­di gi­bi sü­rat­le har­ca­dı­ğı­mı­zı, gü­zel­lik­le­ri hoy­rat­ça tah­rip et­ti­ği­mi­zi gö­rü­yor, üzü­lü­yor, kan ağ­lı­yo­rum. Ül­ke­miz­de ma­ale­sef çev­re­yi ko­ru­ma bi­lin­ci çok geç te­şek­kül et­ti ve he­nüz yay­gın bir ha­le ge­lip hal­kı­mı­za mal ol­ma­dı. İs­lâm bu de­ğil, yurt­se­ver­lik bu de­ğil, uy­gar­lık bu de­ğil, ay­dın­lık bu de­ğil...

Avus­tral­ya’yı, Ame­ri­ka’yı, Av­ru­pa’yı gör­düm. Ma­lez­ya’dan, Sin­ga­pur’dan geç­tim. Ge­liş­miş ül­ke­ler, sa­na­yi ve nü­fus ka­la­ba­lı­ğı­nın çev­re­yi na­sıl şid­det­le tah­rip ey­le­yip, gü­zel­lik­le­ri mah­vet­ti­ği­ni gör­müş, cid­di ted­bir­ler al­ma­ya baş­la­mış bu­lu­nu­yor. Me­se­la, Al­man­ya’da çok sert ka­nun­lar, ka­rar­lar alın­mış; atık­lar dik­kat­le ta­kip edi­li­yor, ba­ca­lar mu­hak­kak fil­tre­len­di­ri­li­yor, çöp­ler çe­şi­di­ne gö­re sı­nıf­lan­dı­rı­lıp top­la­nı­yor, ze­hir­li mad­de­ler özel ekip­ler­ce alı­nıp bü­yük mas­raf­lar­la ya­pıl­mış özel yer­le­re gö­mü­lü­yor. Pil­ler, bo­ya­lar, plas­tik­ler, nay­lon­lar ay­rı usul­ler­le, pa­ha­lı ön­lem­ler­le za­rar­sız ha­le ge­ti­ri­li­yor. Dö­nü­şüm­lü, do­ğa­ya za­rar ver­me­yen am­ba­laj mal­ze­me ve mad­de­le­ri­nin ima­li­ne ge­çi­li­yor, za­rar­lı­la­rın ima­li ve kul­la­nı­mı ya­sak­la­nı­yor, kur­şun­suz ben­zin teş­vik edi­li­yor, ma­zot kul­la­nı­mı ağır ver­gi­ler­le cay­dı­rı­lı­yor, in­san­lar do­ğa­yı ko­ru­ma­ya, te­miz ha­va­da, te­miz çev­re­de ya­şa­ma­ya özen­di­ri­li­yor vs.

* * *

He­de­fi­miz ter­te­miz su­lar; yem­ye­şil or­man­lar; ta­rih de­ğer­le­ri çok iyi ko­run­muş me­kân­lar; çok sağ­lık­lı, gür­büz, şen, kuv­vet­li, ah­lâk­lı ne­sil­ler; şu­ur­lu, bil­gi­li, gör­gü­lü, zevk­li, şevk­li, arif, za­rif şah­si­yet­ler oluş­tur­mak ve ye­tiş­tir­mek ol­ma­lı!

Biz şan­lı ta­ri­hi­miz ve em­sal­siz me­de­ni­ye­ti­mi­ze la­yık yep­ye­ni, pı­rıl pı­rıl, sa­pa­sağ­lam, ter­te­miz, dip­di­ri, dü­zen­li, güç­lü, mut­lu, zen­gin, iti­bar­lı, iman­lı, im­re­ni­len, öze­ni­len, be­ğe­ni­len muh­te­şem bir Tür­ki­ye is­ti­yo­ruz.

Yü­ce Rab­bi­miz tev­fî­ki­ni biz­le­re re­fîk ey­le­sin!