Siber güvenlik dünyanın önemli konularından biri. Siber tehditler artık sadece bilgisayarların hacklenmesi, kişisel verilerin çalınması, finansal hesaplarının boşaltılmasıyla sınırlı kalmıyor.
AKRA’da Güne Merhaba programına konuk olan Dijital İletişim Araştırmacısı ve Akademisyen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Dijital dünyadaki bir saldırı doğrudan fiziksel hayatımızı etkiliyor” diyerek şu bilgileri paylaştı:
“Siber korsanlar sadece bilgilerimize ulaşmakla kalmıyor. Kullandığımız sistemlerden tutun, cihazlarımız, tükettiğimiz ürünler, yaşadığımız evler ki akıllı ev sistemlerine dönüş yapmaya başladık. Günlük hayatımızı da hedef alıyor.
Eskiden bir siber saldırıdan söz ettiğimizde aklımıza hep veri hırsızlığı, banka hırsızlığı ya da fidye yazılımlar gelirdi. Bugün, bir üretim tesisinin, bir santralin, elektrik santralinin durdurulması, soğutma sistemlerinin sıcaklığının değiştirilmesi, bir hastanenin otomasyon sisteminin devre dışı bırakılması gibi daha kritik durumlarla karşı karşıya kalıyoruz. Siber güvenlik işi doğrudan kamu güvenliğini, gıda güvenliğini ve hatta insan hayatını ilgilendiren ilgili bir mesele haline geldi.”
Dijital alandaki önlemlerin sadece bilgisayarlarımızdaki, telefonlarımızdaki dosyaları korumakla sınırlı kalmadığını, yaşanan siber saldırılar sorasında, gıdamızı, sağlığımızı, fiziksel altyapımızı da korumanın önemli hale geldiğini ifade eden Ali Murat Kırık; gelişen yapay zeka ile tehdidin daha ciddi seviyelere ulaştığını ve kişisel olduğu kadar, ticari kuruluşlar ve kamu kurumlarının da bundan etkilendiğini dile getirdi.
Kurum ve kuruluşlar hangi önlemleri almalı?
Market zincirlerinin, hastanelerin, fabrikaların, kritik altyapı işletmelerinin artık çok daha ciddi önlemler almak zorunda olduğunu söyleyen Prof. Kırık, “Özellikle operasyonel teknoloji denilen fiziksel sistemleri yöneten altyapılarla kurumların ofis bilgisayarları, internet bağlantıları birbirinden ayrılmalı. Soğutma sistemlerinin yönetim panelleri internette açık bırakılmamalı.
Üçüncü taraf hizmet sağlayıcıları her zaman risktir. Bunların bağlantıları denetlenmeli. Gıda tedarik zincirleri, soğuk hava depoları, lojistik merkezleri, hastaneler, enerji altyapıları, belediyelerin akıl iş şehir sistemlerinin de bir bütün olarak ele alınması gerekir. Bir sistemin internete bağlanması kadar siber saldırıya uğradığında da nasıl çalışmaya devam edebileceğini ya da bu saldırıyı bertaraf edebileceğinin de bilinmesi gerekir” açıklamasında bulundu ve yerli yazılıma yerli teknolojiye dönüşün artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı.
Evlerdeki internete bağlı cihazlar riskli mi?
Evlerde, işyerlerinde kullanılan ve internete bağlanarak hayatımıza pratik yönler sağlayan dijital cihazlar internet erişimine açık olduğu için bazı riskler taşıyor.
Kırık; “Televizyonlar, internet bağlantılı kameralar, görüntülü kapı zilleri, akıllı kilitler, robot süpürgeler, akıllı ampuller, klimalar, buzdolapları artık tamamen internete bağlı ve evimizin kablosuz ağına bağlanabiliyor. Bunları hayatımızı kolaylaştırmak için alıyoruz; telefonumuzdan klimayı çalıştırıyoruz. Evde olmadığımızda güvenlik kamerasını izliyoruz. Robot süpürgeleri uzaktan çalıştırıp temizlik yapıyoruz ama bu cihazların aslında küçük birer bilgisayar olduğunu unutuyoruz” diyerek bu cihazlarla ilgili şu yarıları paylaştı:
“Her birinin yazılımı, bağlantı noktası, kullanıcı hesabı, güvenlik ayarları var. Evinizdeki güvenlik kamerasının şifresini hiç değiştirmediğinizi düşünün. Üreticinin verdiği standart şifreyle cihazı kullanmaya devam ediyorsunuz ya da cihazınızın yazılımı yıllardır güncellenmemiş. Bir siber korsan bu zayıflığı kullanarak kameranıza erişebiliyor, evinizin içini izleyebiliyor. Görüntü ve ses kayıtlarını da aynı şekilde alabiliyor ve bu cihazdaki güvenlik açığını kullanıp ağdaki diğer cihazlara da ulaşabiliyor. Dolayısıyla burada sadece kameranın görüntüsünün izlenmesi değil, bütün ev ağınızın riske girmesi söz konusu. Her dijital cihaz tehlikelidir denilemez ancak güvenlik ayarı yapılmamış, güncellemesi yapılmamış, kolay tahmin edilebilen şifreleri kullanan cihazlar her zaman risktir.''
Dijital cihazların güvenliğini sağlamak için nelere dikkat edilmeli?
Prof. Ali Murat Kırık, dijital cihazlarda alınması gereken tedbirler ile ilgili önerilerde bulundu:
“Öncelikle evimizin internet kapısı olan modemden başlayalım. Zira evdeki dijital cihazların büyük bölümü internet üzerinden modemlerimizle bağlı.
Modemin yönetici şifresini ve dijital cihazların fabrika çıkışında verilen şifrelerini mutlaka değiştirin. Kablosuz internet şifremiz güçlü veya başka hesaplarımıza kullanılmayan şifreler olsun. Modemimizin yazılımını güncelleyin.
Hem modemler hem de diğer dijital cihaz ve uygulamalarda şifre güvenliği büyük önem taşıyor. Şifreler 12 haneden az olmamalı, büyük, küçük, özel karakter içermeli. Bir şifreyi başka bir mecrada kullanmamak, güvenilir antivirüs yazılımları kullanmak önemli.
Tüm dijital cihazlarda İşletim sistemleri güncel tutulmalı.
İhtiyacımız olmayan uzaktan erişim özellikleri kapatılmalı.
Uygulama izinlerini kontrol edin. Bir akıllı cihaz uygulaması gerçekten ihtiyaç duymadığı halde kameraya, mikrofona, konum bilgisine erişim istiyorsa bunu mutlaka sorgulayın
Yazılımı güncellemek, erişim kayıtlarını kontrol etmek küçük gibi gözüken ama çok önemli adımlar olarak karşımıza çıkıyor.







