Fiyatlarda kasırgalar, siyasi gerginlikler ve ekonomik dalgalanmalar etkili oluyor.
CEZAYİR - Uluslararaıs piyasalarda petrol fiyatları 146 doların üzerine çıkarken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Nobuko Tanaka, petrol fiyatlarının çok yüksek olduğunu, ancak üretime yapılacak yeni yatırımlarla durumun 2009’a kadar düzeleceğini söyledi. ABD ham petrolünün varil fiyatı 1 dolar artarak 146.18 dolara, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da 1.24 dolar artışla 145.16 dolara çıktı.
İran ve Batı arasında, Tahran yönetiminin nükleer faaliyetleri konusundaki anlaşmazlığa ilişkin kaygılar, ABD dolarının değerini düşük olması ve Atlas Okyanusu’nda bir alçak basınç sisteminin fırtınaya dönüşerek Meksika Körfezi’nde ABD’nin petrol ve doğal gaz üretimi tesislerini tehdit edeceği endişesi petrol fiyatlarını artırdı. Uluslararası piyasalarda petrolün varil fiyatı geçen hafta 147.27 dolara çıkmıştı.
IEA Başkanı Tanaka, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi Cezayir’i ziyareti sırasında, gazetecilerin petrol piyasasına ilişkin değerlendirmesini sorması üzerine, “Piyasa çok çok gergin, atıl kapasite çok az” dedi. Tanaka, “Fiyatlar çok yüksek, ancak durum yeni yatırımlarla 2009 yılına kadar düzelecek” diye konuştu.
Petrol talebinin Çin, Hindistan, Latin Amerika ve Orta Doğu nedeniyle çok güçlü olduğuna işaret eden Tanaka, “Önemli tüketici ülkelerde petrole talepte düşüş var, ancak gelişmekte olan ülkelerde talep çok güçlü. Talebin büyümeye devam etmesini bekliyoruz” dedi. Durumun 2009-2010 yıllarında daha iyi olacağını, ancak bundan sonra tekrar gerginleşeceğini ifade eden Tanaka, üretici ülkelerin yatırımlarını artırmasını istediklerini kaydetti.
Tüketim de 2009’da düşecek
Bu arada OPEC, küresel petrol talebi büyümesini bu yıl için dördüncü kez düşürdü ve tüketimin 2009’da yavaşlayacağını açıkladı. Her 5 varilden ikisinin kaynağı olan 13 üyeli OPEC’in aylık petrol piyasası raporuna göre, dünyada talebin düşmesi ve OPEC’e üye olmayan ülkelerin arzının artması nedeniyle 2002’den bu yana ilk kez OPEC’in petrolüne talep 2009’da düşecek. Raporda, petrol talebinin bu yıl günlük 1.03 milyon varil artacağı, bunun daha önce yapılan tahminden günlük 70 bin varil daha az olduğu belirtildi. OPEC, daha önce şubat, mayıs ve haziran ayı tahminlerinde petrol talebi büyümesi tahminini azaltmıştı.
‘ABD ve İran’ın etkisi var’
Gelecek yıl tüketimin günlük 900 bin varil yükseleceği, OPEC üyesi olmayan ülkelerin petrol arzının günlük 940 bin varil artacağı belirtilen raporda, bu yıl günlük 31.95 milyon varil olması beklenen OPEC’in petrolüne talebin, gelecek yıl 31.24 milyon varile gerilemesinin beklendiği tahmin edildi. OPEC, tüketicilerin yeterli petrolü bulunduğunu, doların değerinin düşmesi ve İran ve Batı arasında, Tahran yönetiminin nükleer faaliyetlerdeki anlaşmazlığa ilişkin kaygıların fiyatı yükselttiği görüşünü yineledi.
Suudiler kapasite artırıyor
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan’ın, gelecek yılın ortasına kadar piyasanın ihtiyacı olduğu sürece günlük petrol üretimini 12.5 milyon varile çıkarabileceği belirtildi. Suudi bir yetkili yaptığı açıklamada, piyasanın ihtiyacı olduğu sürece gelecek yılın ortasına kadar üretim kapasitesini günlük 12.5 milyon varile çıkarma yolunda olduklarını ve bunu yapacaklarını söyledi. Yetkili, Suudi Arabistan’ın bu ay günlük 9.7 milyon varil petrol üreteceğini ve gelecek ay üretim kapasitesinde değişiklik planları olmadığını da ifade etti.
Suudi Arabistan 1981’den bu yana en yüksek seviyede petrol üretimi yaparken, mayıs ayından bu yana günlük üretimi 550 bin varil artırdı. Petrol Bakanı Ali El-Naimi, geçen ay, müşterilerden talep olursa yılın geri kalan kısmında daha fazla petrol çıkarmaya hazır olduklarını söylemişti.
ABD üretici enflasyonunda 27 yıllık rekor
WASHINGTON- ABD’de üretici fiyatları, enerji maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle haziran ayında yüzde 1.8 arttı. Türkiye’de ise üretici fiyatları aynı ayda yüzde 0.32 oranında artmıştı. Böylelikle üretici fiyatlarında ABD’de görülen artış Türkiye’dekini 5’e katlamış oldu. Çalışma Bakanlığı’nın yaptığı açıklamada, mayıs ayında yüzde 1.4 artan üretici fiyatlarının geçen ay yüzde 1.8 arttığı belirtildi. Geçen ay üretici fiyatlarının yüzde 1,3 yükselmesi bekleniyordu. Enerji fiyatları geçen ay yüzde 6 artarken, bu Kasım 2007’den bu yana yaşanan en büyük artış oldu.
ABD’de son 12 ayda üretici fiyatlarının yüzde 9.2 arttığı, bunun üretici fiyatlarının yüzde 10.4 arttığı Haziran 1981’den bu yana en büyük artış olduğu da kaydedildi. Enerji ve gıda maliyetleri hariç çekirdek üretici fiyatlarının ise geçen ay yüzde 0.2, son bir yılda yüzde 3 arttığı da ifade edildi.
Satışlar kımıldadI
Bu arada geçen ay perakende satışlar yüzde 0.1 arttı. Ticaret Bakanlığı, mayıs ayında yüzde 0.8 artan perakende satışların geçen ay yüzde 0.1 arttığını açıkladı. Perakende satışların geçen ay yüzde 0.4 artması bekleniyordu. Haziran ayında otomotiv ve otomotiv parçaları satışları yüzde 3.3 düşerken, geçen ay Şubat 2006’dan bu yana en kötü ay oldu.
ABD’nin önemli üretim merkezlerinden New York’taki üretimdeki artışı gösteren imalat sanayi endeksindeki artış eksi yüzde 4.92 olarak gerçekleşti. Beklenti eksi yüzde 8.68’di.
RADİKAL 16 TEMMUZ 2008 ÇARŞAMBA






