Gazze'ye yardım götüren insani yardım gemilerine yaptığı saldırının ardından tüm gözlerin üzerine çevrildiği İsrail'le Türkiye arasındaki en önemli işbirliği savunma sanayinde.. Son yıllarda Türkiye ile İsrail arasında gerginlik tırmanırken, iki ülke arasındaki ticaret dengesi İsrail lehine ilerliyor.
Ekonomik ilişkiler nasıl başladı?
Türkiye-İsrail arasındaki ekonomik ilişkilerin tarihi, İsrail devletinin kuruluşuna kadar uzanıyor. İsrail devletinin ilanından birkaç yıl sonra kurulan Türkiye-İsrail-İran istihbarat ilişkileri, İran’da Şah’ın devrilmesiyle beraber Türkiye-İsrail arasında devam etti. Sovyetler Birliği’nin çökmesinden ve Türkiye’nin lojistik desteğiyle gerçekleşen II. Körfez savaşından sonra ise Türkiye-İsrail ilişkileri askeri, ekonomik ve diplomatik işbirliği ile ivme kazandı.
1996’da imzalandı
1996’nın şubat ayında, İsrail’in İncirlik ve Konya üsleri ve hava sahalarını kullanmasına izin veren, Türkiye-İsrail ortak askeri tatbikatlarına ‘Stratejik Güvenlik Diyalog Forumu’na zemin oluşturan ilk aleni anlaşma imzalandı. Aynı yılın ağustos ayında ise Türkiye Uçak Teknolojisi’ni Geliştirme projesi imzalandı. 1998 yılına gelindiğinde, 80 milyon dolarlık Uçak Füzeleri Geliştirme projesi ve Türkiye’nin 100 K-İ50 helikopter satın almasıyla devam edildi. Hükümetler birbirini takip ederken, Türkiye İsrail’le işbirliğini sürdürdü. Türkiye, İsrail’in ticaretinde ilk 10 ülke arasında. (Radikal)
İki ülke arasındaki ticaret 2.5 milyar dolar
Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacmi AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında 1 milyar 325 bin dolar iken, 2009 yılı sonunda bu rakam 2 milyar 598 milyon dolara ulaştı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 8 yılda yüzde 96 artarak, neredeyse iki katı artış kaydetmiş oldu.
Türkiye, geçen yıl İsrail’e 1 milyar 528 milyon 370 bin dolarlık ihracat gerçekleştirirken, 1 milyar 70 milyon 128 bin dolarlık da ithalat yaptı. Bu yılın dört ayında ise İsrail’e 415 milyon 979 bin dolarlık ihracat, 695 milyon 406 bin dolarlık da ithalat yaptı. İsrail’le Türkiye arasındaki en önemli işbirliği, savunma sanayisi alanında yapıldı. Savunma sanayi göz önüne alındığında iki ülke arasındaki ticaret dengesi İsrail lehinde artmaktadır. Türkiye İsrail’den yüksek teknoloji gerektiren savunma sanayisi ürünleri alırken, İsrail Türkiye’den, daha çok askeri bot, üniforma benzeri malzemeler satın alıyor. İsrail Türkiye’nin savunma sanayi alanında önemli ortakları arasında yer alıyor. (Milliyet)
İş dünyası sağduyu istedi
Gazze’ye yardım götüren gemiye saldırısının ardından tüm gözlerin üzerine çevrildiği İsrail’le Türkiye arasında en önemli işbirliği alanını savunma sanayi oluşturuyor. Türkiye, geçen yıl İsrail’e 1 milyar 528 milyon 370 bin dolarlık ihracat gerçekleştirirken 1 milyar 70 milyon 128 bin dolarlık da ithalat yaptı. Saldırıyı şiddetli bir dille kınayan iş dünyası “Burada bizim söyleyeceğimiz, sağduyulu olmaktır” değerlendirmesini yaptı. Tüketiciler Birliği ise vatandaşları, İsrail ürünlerini ve hizmetlerini boykota davet etti. (Cumhuriyet)
1 HAZİRAN 2010
