Önümüzdeki günlerde yapılacak düzenlemelerle TBMM’nin bütçe hazırlık sürecine daha etkin şekilde dahil olması sağlanacak. Meclis’in bütçe harcamaları üzerindeki denetim yetkisi de artırılacak
Halk adına vergi koyma, kamu kaynaklarının kullanımı ve harcamalarının denetimi anlamına gelen ‘bütçe hakkı’nı elinde bulunduran TBMM, bu yetkisini güçlendirmeye hazırlanıyor. Meclis İçtüzüğü’nde yapılacak düzenlemelerle TBMM’nin bütçe hazırlık sürecine daha etkin bir şekilde dahil olması sağlanırken, Meclisin bütçeden yapılan harcamaların usulüne uygun, etkili, verimli kullanımı konusundaki denetim yetkisi de artırılacak. Dünyada ilk kez 1215 yılında İngiltere Kralı John ile İngiliz soyluları arasında imzalanan Magna Carta (Büyük Şart) ile gündeme gelen ‘bütçe hakkı’, özellikle 17. yüzyıldan itibaren parlamentolar tarafından kullanılmaya başlandı. Parlamentolar bütçe hakkı çerçevesinde halk adına kamu gelirlerini toplayıp halk adına harcama yetkisini ellerine aldılar. Parlamentoların, vatandaşlardan elde edilen kamu gelirleri ile sağlanan kamu fonları ve mallarının iyi yönetilip yönetilmediği ve kamu kurumlarının yaptıkları harcamaların karşılığının alınıp alınamadığı hususundaki rolünün nasıl daha iyi hale getirilebileceğine ilişkin arayışlar ise yüzyıllardır sürüyor. Bu arayışlar çerçevesinde son yıllarda dünyada stratejik planlama, performans esaslı bütçeleme, orta vadeli harcama planlaması, mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğu gibi kavramlar ön plana çıktı. Bu gelişmeler doğrultusunda Türkiye’de de 1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nu yürürlükten kaldıran ve yeni bir kamu mali yönetimi ve kontrol sistemi öngören 5018 sayılı Kanun 2003’te kabul edildi. Söz konusu kanunda kamu idarelerinin kendilerine bütçe kanunu ile verilen kamu kaynaklarını, etkili ve verimli kullanıp kullanmadıklarının denetlenmesi amacıyla, bütçe ve kesin hesap kanunu tasarılarının yanında mali nitelikli doküman ve raporların da hazırlanarak TBMM’ye sunulması öngörüldü.1972 yılından beri hiç görüşülmeyen, sadece sonuç bölümleri oylanan kesin hesap kanunları ile ek belgeleri TBMM Plan Bütçe Komisyonu’nda ayrıntılı bir şekilde ele alınacak.
RADİKAL 20 EKİM 2008 PAZARTESİ
