İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0507:3808:2312:5315:3817:5719:25
Kabe

Kapsamlı Kıbrıs müzakereleri başladı

Kapsamlı Kıbrıs müzakereleri başladı
Güncel
|

KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Kıbrıs Rum yönetimi lideri Dimitris Hristofyas, Kıbrıs sorununa çözüm bulmayı amaçlayan kapsamı Kıbrıs müzakerelere bugün başladı.

KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Kıbrıs Rum yönetimi lideri Dimitris Hristofyas, Kıbrıs sorununa çözüm bulmayı amaçlayan kapsamı Kıbrıs müzakerelere bugün baladı.
 
Liderler, Lefkoşa ara bölgede BM kontrolündeki Lefkoşa Uluslararası Havaalanı yakınında bulunan, Annan Planı müzakereleri için yapılan binada saat 10.00'da bir araya geldi. Görüşme yerine önce Talat, ardından Hristofyas geldi.
Hristofyas, bir Türk gazetecinin, "Bulduğunuz ortak dil nedir" yönündeki sorusuna, "Barışı, iki toplumun çıkarlarını ve anlaşmayı bulabileceğimiz bir dili kullanacağız" karşılığını verdi. Talat da, kendisine başarı dileyen gazetecilere teşekkür etti.
Talat ve Hristofyas, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi ve BM Misyon Şefi Taye-Brook Zerihoun ile BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer'ın da katıldığı görüşmede, "yönetim ve güç paylaşımı" konusunu ele alacak.
Liderlerin konuya, "yürütmeden" başlaması bekleniyor. İki liderin sorumluluğunda sürdürülecek görüşmelere taraflar, liderler dahil altışar kişilik heyetlerle katılıyor.
Yönetim ve güç paylaşımı
KKTC Cumhurbaşkanı Talat ve Rum lideri Hristofyas, kapsamlı müzakerelere "yönetim ve güç paylaşımı" konusuyla başlıyor.
Daha önce çalışma gruplarında ele alınan konu üzerinde taraflar uzlaşmaya varamamışlardı. Konu şimdi liderler düzeyinde ele alınacak.
Kıbrıs Türk tarafı, "yönetim ve güç paylaşımı" konusunun yürütmeden başlanmasını bekliyor. Yürütme ele alınırken, yürütmenin; başkanlık sistemi mi, başkanlık konseyi mi, parlamenter sisteme dayalı bakanlar kurulu esasına mı dayalı olacağı üzerinde durulacak.
Kıbrıs Türk tarafının tutumu, kısmen Bosna-Hersek veya İsviçre'de olduğu gibi, yürütmenin "başkanlık konseyi" şeklinde olması yönünde. Kıbrıs Rum tarafı ise, "başkanlık sistemini" savunuyor.
Kıbrıs Rum tarafının savunduğu "başkanlık sisteminde", bir başkan, bir başkan yardımcısı olacak, başkanlık bunlar arasında dönüşümlü olacak ve yetkileri bu iki kişi kullanacak.
Kıbrıs Türk tarafının üstünde durduğu "başkanlık konseyinde" ise, konseyin, tarafların uzlaşacağı sayıda, Türk ve Rumlardan oluşan üyeleri olacak, başkanlık bu üyeler arasında el değiştirecek. Başkanlık görevi yüzde 70 Rumlarda,
yüzde 30 Türklerde olacak.
"Güç paylaşımı" konusu kapsamında ise, yeni devlette, yürütme, yasama, yargı erklerinin nasıl kullanılacağı; bu yetkilerin ne kadarının "federal merkezi hükümette", ne kadarının "kurucu devletlerde" olacağı tartışması yapılacak.
ANNAN PLANI DÖNEMİNDE GÖREV ALAN UZMANLAR
Talat ve Hristofyas'a bugün başlayan kapsamlı müzakerelerde eşlik eden heyetlerde, Annan Planı'nın müzakere edilmesi döneminde görev alan uzmanlar da yer aldı.
Cumhurbaşkanı Talat başkanlığındaki KKTC heyetinde danışmanı Özdil Nami ile birlikte Tufan Erhürman, Kudret Özersay, Reşat Çağlar ve Mehmet Dana; Hristofyas başkanlığındaki Rum heyetinde de Başkanlık Komiseri Yorgos Yakavu, Tmazos Çelebis, Muneleos Menelav, Andreas Movromadis ve Nikos Muduros bulunuyor.
Heyetlerde yer alan isimlerden bazıları 21 Mart mutabakatı uyarınca oluşturulan teknik komite ve çalışma gruplarında da yer alıyorlar. Türk heyetinde yer alan emekli diplomat Reşat Çağlar, Annan Planı müzakerelerinde dönemin Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın heyetinde görev almıştı.
Tufan Erhürman ve Kudret Özersay da yine Annan Planı döneminde oluşturulan komitelerde çalışmıştı.
Rum heyetinde öne çıkan isimlerden Yorgos Yakavu ile Tmazos Çelebis de Annan Planı ile ilgili müzakerelerde Rum heyetinde görev almışlardı. Çelebis, anayasa konularındaki uzmanlığıyla biliniyor.
Liderlerin müzakere heyetlerinde yer alan isimlerin ilerleyen günlerde müzakerelerin seyrine göre değiştirilebileceği belirtiliyor.
18 Eylül'de yeniden görüşme
İki liderin sorumluluğunda sürdürülecek görüşmelere taraflar, liderler dahil 5'er kişilik heyetlerle katılacak. Bu sayı ve heyetlerde yer alacak kişiler, "müzakerelerin sorumlulukla ve tam kapasiteyle sürdürülebilmesi" amacıyla değişebilecek. Liderler, 18 Eylül'de yeniden bir araya gelecek.
KKTC Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Hasan Erçakıca, dün yaptığı açıklamada, "Türk tarafının tam kapasite ve yapıcılıkla çalışacağını ve Kıbrıs Rum tarafının aynı yapıcılığı ve esnekliği ortaya koyması gerektiğini" ifade ederek, "Çözümün
iki halkın siyasi eşitliği ile iki kurucu devletin eşit statüsüne dayanması esas olacaktır" demişti.
Müzakerelerden önceki temaslar
Tarafların, 11 Eylül görüşmesi öncesi ada dışında temaları oldu. Hristofyas, 1 Temmuz'da AB dönem başkanlığını devralacak İsveç'te, ardından da Londra'da temaslarda bulundu. BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer da, KKTC ve Kıbrıs Rum kesimindeki temaslarının ardından Atina ve Ankara'yı ziyaret eti.
Liderlerin 6'ncı buluşması
Talat ve Hristofyas, 21 Martta başlayan süreç kapsamında yarın 6'ncı kez bir araya gelecek. Liderler, 21 Mart, 23 Mayıs, 1 Temmuz, 25 Temmuz ve 3 Eylülde görüştü. 3 Eylülde yapılan görüşme, kapsamlı müzakereler başladığı için törensel nitelikte oldu ve liderler bu görüşmede müzakerelerin yöntemi üzerinde durdu.
Liderler, 3 Eylül görüşmesi sırasında ve görüşme sonunda yaptıkları açıklamalarda, aralarındaki keskin görüş ayrılıklarını ortaya koydu.
CNN TURK - 11 EYLÜL 2008 PERŞEMBE
AKRA