Rusya`nın Ukrayna`yı hedef alarak oynadığı doğalgaz kumarı, bölgedeki dengeleri amaçlanandan daha farklı boyutlara taşıyacak şekilde etkiledi.
Rusya`nın gaz konusunda güvenilecek bir partner olmadığına artık iyice inanan AB ülkeleri, alternatif kaynak arayışlarına hız verirken, ABD de enerji krizi üzerinden kendisi için bölgede yeni bir rol arayışında...
Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan doğalgaz krizi, BDT içerisindeki entegrasyona da darbe vurdu. Rusya'nın en yakın müttefiki Belarus bile, dış politikasını Avrupa eksenli olarak değiştirmekten bahsediyor. Kısa bir süre önceye kadar geleneksel tutumu her durumda Rusya'nın yanında yer almaktan ibaret olan Belarus yetkilileri, son günlerde arka arkaya AB ile yakınlaşma söylemini yüksek sesle dile getirmeye başladı. Rusya ise buna cevabını, Belorus'un istediği acil 100 milyar rublelik krediyi vermeyerek gösterdi. Belorus, karşılıklı ticarette rubleye geçmenin karşılığında Rusya'dan 100 milyar ruble talep etti. Ancak Rusya maliye bakanlığı bu konunun gündeme dahi alınmayacağını belirtti. Ancak küresel kriz geçtiğimiz yıl, Rusya Belorus'un 2 milyar dolarlık kredi talebini olumlu karşılamış ve 2008'in Kasım ayında 1 milyar dolar Minsk'e ulaştırılmıştı.
Rusya'dan uzakta durmaya çalışan başka bir BDT ülkesi ise Moldova... 2000'de temel stratejik hedeflerinin AB üyeliği olduğunu ilan eden Moldova hükümeti, Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan son krizden sonra, yaptığı tercihten memnun. Nabucco projesinde yer almak istediğini de açıklayan Moldova, elektrik alımı için de Rusya`yı değil Ukrayna kaynaklarını değerlendireceğini açıkladı.
Nabucco'da kilit rol oynayacak ülkelerden birisi olan Türkmenistan'ın BDT içinde sorunlar yaşadığı zaten biliniyordu. Türkmen doğalgaz kaynakları ile boru hattının kriz sonrası büyük önem kazanması ile, BDT içinde Türkmenistan etkisi de artıyor. Rusya'nın BDT içerisinde ortak ekonomik pazar oluşturma çabalarının da başarısızlıkla sonuçlandığı düşünülürse, Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov`un teşkilatın dağılabileceği uyarısı büyük önem kazanıyor.
ABD OYUNA KATILIYOR
Bu yıl ilk defa Ukrayna ile Rusya arasında ortaya çıkan doğalgaz sorununa AB ve ABD de taraf oldu. Krizden birinci derecede etkilenen AB`nin yanısıra, ABD de Ukrayna doğalgaz sevkiyat sisteminin (GTS) modernizasyonuna katılmak istiyor. Daha önce Rusya bu teklifte bulunmuş ancak Kiev tarafından reddedilmişti.
Ukrayna başkanı Viktor Yuşenko`nın bu hafta başlayacağı Brüksel gezisinde, doğalgaz sorununun çözümü hakkında AB ülkelerine rapor vermesi bekleniyor. ABD yetkililerinin de modernizasyon projesinde yer alması fikrine sıcak bakan Ukrayna, ABD ile geçtiğimiz Aralık ayında stratejik işbirliği anlaşması imzalamıştı.
Öte yandan, Ukrayna hükümeti, doğalgaz sevkiyat sisteminin kendilerinden başka kimsenin kontrolüne verilmesinin kesinlikle söz konusu olmadığını belirtti.
Bununla beraber, devlet başkanına yakın olan çevreler başbakan Yuliya Timoşenko'nun Rusya ile görüşmeler sırasında modernizasyon konusunda da vaatte bulunduğunu iddia ediyor. Kremlin`in Yuliya Timoşenko'yu Ukrayna'nın gelecek devlet başkanı olarak görmek istediği ve politikalarını da bu doğrultuda yürüttüğünü hatırlatan uzmanlara göre, 37.5 bin kilometrelik doğalgaz sevkiyat sistemiyle ilgili gelişmeler daha uzun süre Rusya ve Avrupa gündemini işgal edecek.
DÜNYA BÜLTENİ - 27 OCAK 2009 SALI







