İngiltere’de fişleme skandalı

İnşaat şirketlerinin, çalışanların kimlik bilgilerini yıllardır sakladığı ortaya çıktı.

İngiltere Enformasyon Komiseri Richard Thomas, aralarında Balfour Beatty, Sir Robert McAlpine, Laing O’Rourke ve Costain’in bulunduğu 40’ı aşkın inşaat şirketinin yıllardır çalışanlarının sendikal etkinlikleri ve işyerindeki tavırları konusunda yasadışı olarak bilgiler kaydettiklerini belirtti. Thomas, “kara listeye” alınan birçok çalışanın iş başvurularının bu listedeki bilgiler nedeniyle geri çevrilmiş olabileceğini söyledi.

3213 kişi hakkındaki bilgileri şirketlere sattığı belirlenen özel dedektif Ian Kerr hakkında adli soruşturma başlatıldı. Elde edilen belgelerde çalışanlar hakkında “eski sendika temsilcisi”, “toplu grev eylemi”, “komünist”, “tembel, sorun çıkartıcı” ve “çürük yumurta” gibi ifadelerin yer aldığı belirtildi. Kerr kendisini “işe alıp almamaya şirketlerin karar verdiğini” söyleyerek savunurken bürosunda bulunan fişleme sisteminde kişisel ilişkilere kadar uzanan bilgilerin yer aldığı ve bazı kişiler hakkındaki bilgilerin 30 yıl öncesine ilişkin olduğu bildirildi. Büroda ayrıca, şirketlerin Kerr’e “fişleme havuzuna” eklemesi için gönderdiği bilgiler ile Kerr’in veritabanından bir yıl boyunca faydalanmaları karşılığında şirketlere kestiği 3 bin Sterlin karşılığı faturalar bulundu.

Parlamentoya bilgi veren bağımsız kuruluş Enformasyon Komiserliği’nin Başkan Vekili David Smith, olayın yalnızca Veri Koruma Yasası’nın ihlali anlamına gelmediğini vurgulayarak kişisel bilgilerin gizlice bir veritabanında biriktirilmesinin ve bu veritabanının şirketlere pazarlanmasının ciddi bir suç olduğunu dile getirdi. Smith, “bilgilerin bazılarının sendikal etkinliklerle ilgili, bazılarının ise kişilerin yasadışı olarak ayrımcılığa uğramasına yol açabilecek nitelikte olduğunu” ifade etti. Yetkili, inşaat sektöründeki büyük şirketlerin neredeyse hepsinin olaya karışmış olmasının üzücü olduğunu sözlerine ekledi.

Sendikalar şikâyetçi
İngiltere’de 1999 yılında “fişleme” yasadışı ilan edildi ancak İşçi Partisi hükümeti şimdiye kadar yasanın nasıl uygulanacağını gösteren bir düzenleme yapmış değil. Hükümetten önceki akşam yapılan açıklamada, “fişlemenin yeniden ortaya çıkıp çıkmadığının incelendiği” kaydedildi. Enformasyon Komiserliği’nin icra bildirimleri gönderdiği şirketlerin çalışanlar hakkında gizli bilgiler satın almaya devam etmeleri halinde mahkemeye sevk edilmeleri bekleniyor.

İşçi sendikaları uzun süredir inşaat sektörü patronlarını, çalışanlar hakkında “kara liste” tutmakla suçluyor, ancak şirketler bu iddiayı reddediyordu. Manchester kentinden elektrik işçisi Steve Acheson ise “fişlendiği” için iş bulamadığını belirterek “Uzun süredir çok kızgınım. Bu sizin karakterinizi ve tavrınızı etkiliyor, apaçık bir adaletsizlik bu. Bir adamın, başkalarının işe girmesini engelleyerek kazanç elde etmesi iğrenç” diye konuştu.

İnşaat işçileri sendikası UCATT Genel Sekreteri Alan Ritchie, olayı 1970’ler ve 1980’lerdeki “fişleme” furyasına benzeterek “İş başvuruları geri çevrilen UCATT üyeleri bu acı deneyimlerden inşaat sektöründe fişlemenin varolduğunu biliyor. Ama uygulamanın genişliği ve inşaat sektöründeki ana şirketlerin çoğunun olayın içinde olduğu gerçeği şok edici. İnşaat işçilerinin sadece sendikalı oldukları için geri çevrilmeleri rezilce” diye konuştu. Sendikalarının, ölümlere ve yaralanmalara yol açan iş kazalarının azaltılması için mücadele ettiğine dikkat çeken Ritchie, “fişlemenin” iş güvenliğine de darbe olduğunu dile getirdi.

İşçi Partisi milletvekili John McDonnell ise konuyu parlamento gündemine taşıdığında, hükümetin işverenlerin baskılarına teslim olduğunu belirterek “Yeni kanıt gösteriyor ki hükümet birçok işçinin hayatını mahvedebilecek bu ayrımcılığı engellemek için hemen harekete geçmeli” diye konuştu.

CUMHURİYET - 07 MART 2009 CUMARTESİ