Obama Türkiye’ye niçin geliyor?

Washington Enstitüsü’nden Çağaptay, Obama’nın Batı’dan uzaklaşmasını engellemek ve “angaje etmek” gibi hedefleri olduğunu söylerken Uluslararası ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Alirıza, Obama ile birlikte ABD’nin “ılımlı İslam” söylemini bırakacağı görüşünü öne sürmek için “erken” olacağını kaydetti.

ABD Başkanı Barack Obama’nın Türkiye’ye yapacağı ziyareti ülkenin Batı’dan uzaklaştığı endişesinin bir sonucu olarak gerçekleştirdiği görüşü ileri sürüldü.

Obama’nın nisan başında Türkiye’ye yapacağı ziyareti Cumhuriyet’e değerlendiren Washington’daki uzmanlar bu gezinin çok büyük sembolik bir önemi olduğu konusunda görüş birliği içinde. Obama’nın ziyaretinde Afganistan, Pakistan, Irak ve İran gibi konuların gündeme geleceğini belirten uzmanlara göre yeni ABD başkanı İslam dünyasına Türkiye’den seslenmeyecek.

Washington Enstitüsü Türkiye uzmanı Soner Çağaptay, Washington’da Türkiye’nin dış politikada Batı’dan koptuğu ve içeride liberal demokrasinin erozyona uğradığı yönündeki tartışmada artık “asgari bir müşterek” oluştuğunu söyledi. AB reform sürecinin durması, basın ve ifade özgürlüğü konusundaki sorunlar ve son olarak Davos krizinin ardından “Washington’daki entelektüel havanın döndüğünü” ifade eden Çağaptay, “Bu tartışma herkes tarafından farklı boyutlarda paylaşılan ciddi bir endişeye dönüştü” dedi.

Çağaptay, Obama’nın Türkiye’ye ziyaretinde ülkenin Batı’dan uzaklaşmasını engellemek, daha sıkı ittifak bağı oluşturduğu ve “angaje etmek” gibi hedefleri olduğunu belirtti. Obama döneminde Türkiye’ye yönelik olarak daha çok AB ve NATO vurgusu geleceğini ifade eden Çağaptay, “Bu gezi AB sürecinde ilerleme, liberal demokrasiden uzaklaşmama, NATO ittifakına bağlılığın devamı ve Batı’ya sırt çevirmeme gibi konularda arkadaşça yakınlaşma ve hatırlatma ziyareti gibi” ifadelerini kullandı.

Ermeni meselesi garanti değil
Obama’nın Türkiye ziyaretinin Ermeni soykırım tezlerini tanımayacağına işaret ettiği yönündeki görüşleri değerlendiren Alirıza, bu sonuca varmak için “erken” olduğunu çünkü Obama’nın bu konuda bir dereceye kadar kendini bağladığını vurguladı. Alirıza “Eğer Obama geri adım atacaksa buna bir formül ya da bir kılıf bulması lazım. Şu anda Washington’da bu kılıfın ne olacağını göremiyoruz. Yönetim zaten halen bu konunun gözden geçirilmekte olduğunu söylüyor” diye konuştu.

Obama ile birlikte ABD’nin “ılımlı İslam” söylemini bırakacağı görüşünü öne sürmenin de “erken” olacağını söyleyen Alirıza, “Obama’nın da aşırı İslamcı teröristlerle savaşmak ve onların karşıtı olan güçlerle işbirliği yapmak istediğini ancak bunu daha önceki yönetim gibi bir pakete koyup üstüne ılımlı İslam damgası vurarak yapmayacağını” savundu.

Washington’daki Alman Marshall Fonu (GMF) uzmanlarından Ian Lesser ise Obama’nın Türkiye gezisinin Avrupa turu çerçevesinde yapılıyor olmasının “büyük önemine” dikkat çekerek iki ülke arasında Afganistan, Irak, enerji güvenliği, Kıbrıs, AB gibi “standart” konuların gündeme geleceğini söyledi. Lesser, Ermeni meselesinde yeni yönetimin “açık fikirli” olduğunu ve bu ziyaretin Obama’nın bu konudaki görüşlerini şekillendirmesi açısından olumlu olacağını savundu. Demokratlara yakınlığıyla bilinen Amerikan İlerleme Merkezi (CAP) uzmanlarından Spencer Boyer, Obama yönetiminin Türkiye’yi geniş stratejik güvenlik çerçevesi içinde değerlendirdiğini ve bu gezinin “son derece önemli” olduğunu söyledi. Boyer ayrıca Türkiye’yi Batı’nın “güçlü ve enerjik” bir üyesi olarak tutmanın ABD ve AB’nin çıkarına olacağını kaydetti.

CUMHURİYET - 13 MART 2009 CUMA