Obama Rusya ve Çin ile siftahı yaptı

Obama ilk uluslararası liderlik sınavını dün başlayan Avrupa turunda veriyor. Londra'da G20 zirvesine katılan Obama, Rus ve Çin liderleri Medvedev ve Hu ile ilk görüşmelerini yaptı. Medvedev ile nükleer silahsızlanma müzakereleri başlatan ABD lideri temmuzda Moskova'ya gidecek. Ardından Pekin ziyareti de var.

ABD Başkanı seçilmesi tüm dünyayı sevindiren Barack Obama, uluslararası sahnede ilk liderlik sınavını veriyor. Son durağı Türkiye olan Avrupa turuna çıkan Obama, küresel ekonomik krizi çözmek için ortak hareket etmekten ABD’nin dünya liderliğini sürdürme çabasına, silahsızlanmadan Doğu Avrupa’ya füze kalkanı konuşlandırma planına, İran ve Kuzey Kore’den Afganistan’a uzanan çok yüklü bir dosyayla dünya liderlerinin karşısında terlemeye başladı. Dün ilk durağı Londra’da hükümet, muhalefet, şöhretler ve Kraliçe 2. Elizabeth ile görüşen Obama, ekonomisi en gelişmiş 20 ülkenin iki günlük G20 zirvesine katılıyor. Zirve vesilesiyle ABD’nin iki büyük rakibi olup doların uluslararası rezerv para olmaktan çıkarılması için bastıran Çin ve Rusya’nın liderleriyle baş başa görüşen Obama, Rus Devlet Başkanı Dimitri Medvedev ile silahsızlanma pazarlığına oturup “Bugün ilişkilerde yeni ilerlemenin başlangıcı” dedi.

Kalkan-İran pazarlığı mı?
Obama, Medvedev ile silahsızlanma, füze kalkanı, İran odaklı pazarlıklara başlayıp ortak açıklama yayımladı. 1997’den beri ilk önemli silahsızlanma görüşmesinde aralıkta bitecek 1991 tarihli Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (START) yenilenmesi müzakerelerine başlayan iki liderin hedefi, nükleer cephaneliği START’ın 1700-2200 savaş başlığı limitinin altına düşürmek. Moskova’nın arzusuyla kalkanda ‘ortak uluslararası işbirliği’ni ele alacaklarını duyuran Obama ile Medvedev, İran’a nükleer programının barışçı olduğunu kanıtlamak için Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) ile işbirliği yapması, (uranyum zenginleştirilmesinin durdurulmasını isteyen) BM ve UAEK kararlarına tümüyle uyması çağrısında bulundu. “Bu görüşmeden sonra ilişkilerin geleceğine iyimser bakıyorum. Bizi birleştiren pozisyonlar ayıranlardan fazla” diyen Rus liderin davetini kabul eden Obama, temmuzda Moskova’yı ziyaret edeceğini açıkladı.

Amerikan hükümet bonolarına yaklaşık 1 trilyon dolar yatırarak ABD’nin en çok borçlandığı ülke konumuna gelen Çin ise, ABD liderliğindeki küresel düzene giderek daha çok meydan okurken, Rusya’nın da desteğini alıyordu. Zirve öncesi doların ulusla-rarası rezerv para olmaktan çıkarılmasını isteyen, Arjantin’in kendisiyle ticaretinde dolar kullanabilmekten kaçınabilmesi amacıyla 10 milyar dolar tutarında para değiş tokuşu yapan Çin, ABD borçlarını almayı bırakarak krizle mücadele paketlerini çökertme ihtimaliyle Washington’a korku salıyor.

Obama’nın baş ağrısı Kuzey Kore
Hu ile Obama Çin’in askeri kapasitesini artırması, geçen ay Güney Çin Denizi’nde Amerikan ve Çin donanmalarının dalaşması ve Kuzey Kore’nin eli kulağındaki füze denemesini görüştü. Kuzey Kore 4-8 Nisan arasında ‘Uydu fırlatıyorum’ diye füze denemesi yaparsa, Obama başkanlığının ilk aylarında zorda kalacak. Hu ile Obama’nın dünkü görüşmesi olumlu mesajlarla biterken, Beyaz Saray, ABD?liderinin Hu’nun daveti üzerine yılın ikinci yarısında Çin’i ziyaret edeceğini duyurdu.

RADİKAL - 02 NİSAN 2009 PERŞEMBE