Türkiye'nin fındık politikası sil baştan yenilendi

Türkiye'nin fındık politikası sil baştan yenilendi. Ruhsatlı alanlarda üretim yapanlara dekar başına 150 lira destek verilecek, ruhsatsız alanlarda fındık üretimi yapanlara ise üç yıl süreyle fındık söküm ve alternatif ürüne geçmeleri için toplam 600 lira destek sağlanacak. Fiskobirlik'in ilk tepkisi olumsuz oldu.

Siyasi çekişmeler nedeniyle Fiskobirliğin deposunda çürümeye bırakılan ve alım fiyatları nedeniyle tartışmalara konu olan fındık politikasını sil baştan yeniledi. Ruhsatı bulunan, yüzde 6’dan fazla eğimli ve deniz seviyesinden 750 metreye kadar uzanan 13 ilde fındığa dekar başına 150 lira destek verilecek.

Ruhsatı bulunmayan alanlarda ise fındığın tarladan sökülmesi ve o ilde yetiştirilmesi elverişli ürüne destek verilecek. Üç yıl içinde ruhsatsız fındık ekim alanında farklı ürüne dönüştürmeyen çiftçi destek alamayacak.

2.6 milyar lira destek
Bakanlar Kurulu’nun ardından hükümetin yeni fındık stratejisi kamuoyuna açıklandı. TMO’nun artık fındık almayacağını açıklayan Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, ruhsatlı alanda 406 bin hektarda 209 bin üreticiye dekar başına destek ödemesinde bulunacaklarını ve üç yıl için toplam 1 milyar 800 milyon lira destek ödemesinde bulunulacağını söyledi. Ayrıca Eker, 2009-12 yılları arasında 290 bin ruhsatsız üreticiye toplam 2.6 milyar lira destek ödemesi yapılacağını söyledi. 

2012’de fındık yok
Eker, 2012 yılının ardından ruhsatsız alanlarda fındık üretimine izin verilmeyeceğini açıklarken, TMO’nun da bundan sonra fındık alımı yapmayacağını bildirdi. Eker, ruhsatlı fındık ekim alanına sahip olanlara da ek destek vereceklerini açıkladı. Eker, yeni fındık stratejisini şöyle anlattı:

“Ruhsatsız alanlarda fındık bahçesi sahibi olanlara da biz alternatif ürüne geçmeleri yönünde bir destek ödemesinde bulunacağız. Böylece 2009-2012 yılları arasında uygulanacak destek modeliyle, 290 bin üreticiye biz toplam 2.6 milyar TL destek ödemesi yapmış olacağız. TMO’nun elinde bulunan 535 bin ton ürün stoku, üretici fiyatında istikrarın yakalanması ve piyasanın bozulmaması amacıyla bu stokun biz piyasaları etkilemesine müsaade etmeyeceğiz. 406 binlik ruhsatlı alandaki 209 bin üreticiye yıllık hektar başına 150 lira desteklemeyle üç yıl içinde 1 milyar 800 lira ödeme yapılmış olacaktır. Diğer alanlarda yani alternatif ürün desteği ödeyeceğimiz yerde de 176 bin hektarlık alanda 81 bin üreticiyi ki bunlar ruhsatsızdır, dikilmemesi gereken yerde fındık diken vatandaşlara da, üç yıl için toplam dekar başına 600 lira destekle 753 milyon TL ödenecek.

Üç yılın sonunda ruhsatsız alanlarda fındık üretimine izin verilmeyecektir. Üreticilerin havza bazlı tarımsal üretim modeli çerçevesinde katma değeri yüksek ürünlere yönlendirileceğini anlatan Eker, 176 bin hektar alanda alternatif ürün yetiştirilmesi halinde toplam 3.9 milyarlık bitkisel üretimin yapılabileceğini kaydetti. 

Kamuya 1 milyar TL yük
Eker, fındıkta arz fazlası nedeni ile kamunun toplam 1 milyar TL yüke neden olduğunu söyledi.

Eker, yeni stratejiyle, fındıkta yasal alandaki üretimi ve üreticiyi korumayı, Türkiye’de uluslararası piyasada belirleyici olacak, sürdürülebilir bir destekleme modeli oluşturmayı amaçladıklarını kaydetti. Eker, “Fındık üretilmesi gereken alan toplam 406 bin hektar. Ama bu alan 642 bin hektara kadar çıkmış durumda. Kendi ekonoljisinin dışına çıkmış.

Dikilmemesi gereken yerlerde ova ve düzlüklerde alternatif ürün bulunduğu ve daha fazla gelir getircek ürün olduğu halde bugüne kadarki politikalar nedeniyle giderek yayılmış. Türkiye’de yıllık fındık üretimi ekolojik şartlara bağlı olarak 550-800 bin ton arasında. Yıllık tüketim ise 100-110 bin ton. Diğer kısmı ihraç edilmek zorunda” diye konuştu.

Sezona bir ay kala mı?
Fiskobirlik Yönetim Kurulu Başkanı Lütfi  Bayraktar, hükümet tarafından açıklanan yeni fındık stratejisine ilişkin olarak, “Anladığımız kadarıyla, ruhsatlı fındık alanı 406 bin hektara indirilmeye çalışılıyor. Bu çok faydalı olmaz. Çünkü bu alan Türkiye’nin ihraç ettiği fındığı bile karşılamaz. Sezona bir ay kala böyle bir uygulama 2009 için olmaz” dedi.

Bayraktar, hükümetin yeni fındık stratejisinin sezona çok az bir süre kala kamuoyu ile paylaşmasının çok olumlu bir gelişme olmadığını savundu. Bayraktar, alınan kararların bir kaç gün içinde daha sağlıklı değerlendirilebileceğini kaydetti.

RADİKAL - 15 TEMMUZ 2009 ÇARŞAMBA