Hükümet, yaşam standartlarının düşük, işsizliğin ciddi boyutlara ulaştığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da sınır ticaretini canlandırmak için düğmeye bastı.
Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın “Sınır Ticaretinin Uygulanmasına İlişkin Tebliği”nin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla, Suriye, İran, Irak, Gürcistan ve Nahçıvan’a sınırı olan 12 ile gümrük vergisi alınmaksızın ithalat imkânı getirildi.
Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı, Iğdır, Ardahan ve Artvin’i kapsayan ilgili düzenleme komşu ülkelerle ticareti canlandırmayı ve sınır kaçakçılığını bitirmeyi amaçlıyor.
Sınır ticareti konusunda ilgili valiler sorumlu olacak. Sınır ticareti, merkezi, ilgili sınır ilinde olan ve en az iki yıldan beri yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacir tarafından yapılabilecek.
Bu iş için “Sınır Ticareti Belgesi” alınacak ve bu belgenin geçerlilik süresi bir yıl olacak. Süre sona erdiğinde, talebi halinde ilgiliye valilikçe yeniden belge düzenlenebilecek.
50 bin dolar sınırı
Ancak petrol ve petrol ürünleri kapsam dışı tutulacak. Söz konusu uygulamadan yararlanmak için kapsam dahili illerde iki yıl yerleşik olarak vergiye tabii faaliyette bulunma şartı da var.
Ülke bazında yıllık azami ithalat sınırı 100 milyon dolar. Bunun 70 milyon dolara kadarı sanayi ürünleri, 30 milyon dolar kadarı da tarım ürünleri olacak.
Karara göre, sınır illerindeki işadamları komşularından ayda toplam 50 bin dolarlık ithalat (gümrüksüz) yapabilecek. İthal ürünler ve miktarları, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından belirlenecek.
Gerektiğinde ithal kotası yerine tarım ve sanayi ürünü ithali mümkün olacak. Sınır ticaret merkezleri İl Özel İdaresi’nce işletilecek.
İlgili karar gereğince serbest ithalattan faydalanmak isteyenler de İl Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenecek.
Hacim küçük, hedef büyük
Sınır ticareti kapsamında, geçen yıl İran’a 165 milyon dolar, Irak’a 9 milyon dolarlık ihracat yapılırken, sadece İran’dan ithalat yapıldı. İran’dan geçen yıl bu kapsamda 600 bin dolarlık ithalat yapılırken, mal alımı karpuz ve kivi üzerinde yoğunlaşıyor. İhraç edilen ürünler arasında, inşaat-yapı malzemeleri, oto yedek parçası, ev tekstili, ev eşyaları var. Bu arada çay sınır ticaretine konu edilmeyecek ürünler arasında yer aldı.
Yeni uygulamayla Ağrı Sarısu (İran), Hakkâri Esendere (İran), Van Kapıköy (İran) ve Iğdır Dilucu’nda (Nahçıvan) sınır ticaret merkezleri kurulacak. Bunun yanı sıra Artvin Sarp (Gürcistan), Ardahan Türkgözü (Gürcistan), Ağrı Gürbulak (İran), Şırnak Habur (Irak), Mardin Nusaybin (Suriye), Şanlıurfa Akçakale (Suriye), Gaziantep Karkamış (Suriye), Kilis Öncüpınar (Suriye), Hatay Cilvegözü (Suriye) yetkili sınır gümrük kapıları durumunda.
SABAH - 17 HAZİRAN 2009 ÇARŞAMBA







