Her beş Türk vatandaşından biri hiçbir sağlık güvencesine sahip değil

Çalışma çağındakilerin en düşük gelirli 15 milyonundan 4.5 milyonunun (yüzde 30) hiçbir sağlık güvencesi yok. Yani ne SGK kapsamındalar, ne de yeşil karta sahipler. Toplam nüfusun yüzde 19.8'i yani her beş kişiden biri de 'Allaha emanet' yaşıyor.

1992’de Demirel ve İnönü koalisyonu tarafından başlatılan ve 10.2 milyon kişiye ulaşan yeşil kart uygulamasının kaldırılması gündemde. Yoksullara sağlık güvencesi sağlamada ulaştığı başarı her zaman tartışılan yeşil kartın suiistimallere açıklığı ve tüm yoksullara ulaşamaması eleştiri konusu olmaktan hiç çıkmadı.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nden (Betam) Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Araştırma Görevlisi Ulaş Karakoç ve Araştırma Görevlisi Burak Darbaz tarafından hazırlanan rapor, ‘Türkiye’nin en maliyetli sosyal politikası yeşil kartın güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarıyor. ‘Yeşil kart’ uygulaması, herhangi bir sosyal güvenceye sahip olmayan yoksulların sağlık harcamalarının devlet tarafından karşılanmasını hedefliyor. 2006 yılı verilerine göre 72.6 milyon nüfusa sahip  Türkiye’de, 10.2 milyon yeşil kartlı (yüzde 14.1) bulunuyor.

Ortalama bir vatandaşın yıllık geliri 8 bin 564 TL iken, ortalama bir yeşil kartlının yıllık geliri 3 bin 288 TL. Bu açıdan, yeşil kart’ın büyük ölçüde yoksullara ulaştığı söylenebilir. Ancak nüfusun yüzde 19.8’i, yani her beş kişiden biri resmi bir sağlık güvencesinden yoksun durumda. 

Yedi kişiden birinde kart var
Bir yandan, çalışma çağındaki nüfusun en düşük gelirli 15 milyon kişinin yüzde 30’unu oluşturan 4.5 milyonu bir sağlık güvencesinden tamamen yoksun. Yani ne SGK kapsamındalar ne de yeşil karta sahipler. Öte yandan da, yeşil kartlıların yüzde 21’i yasaya göre yeşil kart almak için gereken sınırdan daha fazla gelire sahip.

Betam’ın araştırmasında, TÜİK’in 2006’da yapmış olduğu Hane Halkı Bütçe Anketi verilerini kullanılmış. 2006 yılı verilerine göre 72.6 milyon olan nüfusa sahip olan Türkiye’de, 47.6 milyon SGK’lı, 458 bin isteğe bağlı sigortalı (özel), 10.2 milyon yeşil kartlı ve 14.3 milyon sosyal güvenceden yoksun kişi bulunuyor. Nüfusun yüzde 14.1’i, yani her yedi kişiden biri, yeşil kart uygulamasından faydalanırken, yüzde 19.8’i, yani her beş kişiden biri resmi bir sağlık güvencesinden yoksun durumda. ‘Tipik bir yeşil kartlı’ profili şöyle anlatılıyor: 

 “Eğitimsiz ya da çok düşük eğitime sahip, kalabalık bir aileleye mensup, evini soba ile ısıtıyor ancak oturduğu evde ev sahibi, otomobili yok, eğer çocuk ya da ev kadını değilse çalışıyor ancak kayıtdışı...”

RADİKAL - 25 HAZİRAN 2009 PERŞEMBE