Kuzey Irak özerk bölgesi, tarihinin en hararetli genel seçimleri için 25 Temmuz’da sandık başına gidiyor. Bin 284 oy bürosunda, 2 Milyon 524 bin 889 seçmen oy kullanacak. 350’si uluslar arası olmak üzere 16 bin 520 gözlemci seçimleri izleyecek. Seçimler Bağdat merkezi hükümeti ile krizin derinleştiği bir döneme denk geldi.
Kuzey Irak’ta bulunan özerk bölgede 25 Temmuz’da yapılacak genel seçimler öncesi 116 bin peşmerge, asker ve polis ile tutuklular için oy kullanma işlemi Perşembe günü başladı. 2 milyonu aşkın seçmen cumartesi günü sandık başına giderek, Bölge Başkanı ve parlamento üyelerini seçecek.
MUHALEFETLİ SEÇİM
1992 yılından bu yana Kuzey Irak'ta üçüncü kez seçimler yapılıyor ancak ilk kez Bölge Başkanı doğrudan halkoyu ile seçilecek. Bölge Başkanı Barzani’nin karşısında dört aday daha bulunuyor. Seçimlerde 111 sandalyeli yerel parlamento da yenilenecek.
Kuzey Irak’taki bu seçimler ilk kez tarihinde bu denli heyecan uyandırırken, siyasi olarak da hassas bir dönemde gerçekleşiyor. ABD güçleri Haziran ayı başından itibaren Irak kentlerinden çekilmeye başladı. 2011’e kadar da Irak’tan tümden çekilmesi öngörülüyor. Buna paralel olarak özerk bölgesine henüz bağlanmayan ve aralarında petrol kenti Kerkük’ün de olduğu tartışmalı bölgeler üzerindeki tartışmalar giderek sertleşiyor.
Bu tartışmalar ortasında Bölge yönetimi, Kerkük’ü de kapsayan Anayasa taslağını da seçimlerde halkoyuna sunmak istedi ancak seçimlerden sonrasına ertelendi. Gelecek Kürt hükümetinin önünde sıcak dosyalar duruyor. Ninova, Diyala, Selahaddin ve Süleymaniye eyaletlerindeki 16 tartışmalı bölge gelecek hükümetin çözmesi gereken sorunların başında geliyor. Kürtler Kerkük’ün de aralarında olduğu bu bölgelerin bağlanmasını istiyor, Şiiler, Sünniler ve Türkmenler ise reddediyor.
TÜRKİYE YAKINDAN İZLİYOR
Gelecek hükümetin aynı zamanda Kürt bölgesindeki petrol yataklarına bağlı olarak petrol gelirlerinin paylaşımı konusunda da Irak hükümeti ile bir anlaşma zemini bulması gerekecek. 1 Haziran’dan itibaren ilk kez tarihinde petrol ihracatına başladı. Ancak Bağdat merkezi hükümeti Kürt bölgesinin kendi başına petrol anlaşmaları yapma hakkı olmadığını savunarak karşı çıkıyor.
Türkiye’deki Kürt sorunu da Kuzey Irak’ı doğrudan etkiliyor. Gelecek hükümetin yalnız Türkiye değil, İran ile de masaya oturması gerekecek. İran ve Türkiye’nin sınırötesi operasyonlarına karşı bugüne kadar yerel hükümetinden ciddi bir ses çıkmadı. Seçimlerden sonra hükümet, Türkiye, Irak ve ABD’nin artan baskıları ile karşılaşması ihtimal dahilinde. Seçmenler, daha istikrarlı politikalar bekliyor.
TARİHİNİN EN HARARETLİ SEÇİMLERİ
Bu seçimlerin en çarpıcı yanlarında biri ise, ilk kez KDP ve YNK’nin seçim alanlarına çıkarak halktan oy istemesi olarak dikkat çekiyor. Bugüne kadar her iki partinin oy kaygısı fazla göze çarpmıyordu. Ancak bu seçim kampanyası sırasında Irak Devlet Başkanı ve YNK lider Celal Talabani ile Bölge Başkanı Mesut Barzani bizzat bölge bölge dolaşarak kampanyada aktif yer aldı.
KÖKLÜ REFORM İHTİYACI
Başını Noşirvan Mustafa’nın çektiği “Goran” listesi öncülüğündeki muhalefetin yoğun olarak işlediği “yolsuzluk” sorunu da Kürtlerin temel gündemlerinden birini oluşturuyor. Bu açıdan seçimlerden sonra, yolsuzluğun önünün kesilmesi için idari ve mali alanda köklü reformlara ihtiyaç olacak. Diğer bir temel sorun da halkın siyasilere olan güvensizliği şeklinde dikkat çekiyor. Bölge halkının çoğunluğu bugüne kadar verilen sözler yerine getirilmediği için siyasilere güvenmiyor. Daha iyi bir vatandaşlık hizmeti için ciddi projelerin oluşturulması gerekiyor.
Bu seçimlerin esas sürprizinin YNK’nin eski iki numaralı ismi Noşirvan Mustafa’nın “Goran” listesi olması bekleniyor. Goran listesi, seçim kampanyası boyunca özellikle yolsuzluğa karşı mücadele, sosyal, ekonomik ve kültürel reform ihtiyaçları üzerinde durarak halkta arasında önemli sayılabilecek bir hareketlilik yarattı. 25 Temmuz genel seçimleri her açıdan yeniliklere kapı aralıyor. Gelecek seçimler açısından da içerisinde önemli işaretler barındıracak.
2,5 MİLYON SEÇMEN SANDIK BAŞINA GİDECEK
Oy sandıkları saat 08.00’de açılacak ve saat 18.00’de kapanacak. Irak Seçim Komisyonu’nun verilerine göre Federal Bölgede 4,38 milyon kişi yaşıyor. Buna tartışmalı bölgelerdeki Kürt nüfusu dahil değil. 2 Milyon 524 bin 889 seçmen bin 284 oy bürosunda oy kullanmaya çağrıldı.
16 BİN GÖZLEMCİ SEÇİMLERİ İZLEYECEK
Yine seçim komisyonuna göre 350’si uluslar arası olmak üzere 16 bin 520 gözlemci seçimleri izleyecek. Başkanlık seçimlerinde ise Barzani dahil 5 aday yarışacak. Başkanlık görev süresi 4 yıl olarak belirlenmiş. Parlamentoda 111 sandalye bulunuyor.
TİMETÜRK - 24 TEMMUZ 2009 CUMA







