Denktaş'ın direnişi nedeniyle Annan'ın yolladığı mektup, Rum Kesimi ve Yunanistan'ı rahatsız etti. Temel kaygı: Müzakeresiz imzaya zorlanmak.
BM Genel Sekreteri Kofi Annan'nın Kıbrıslı Türk ve Rum liderler Rauf Denktaş ile Glafkos Klerides'e yeni bir mektupla planda arzuladıkları değişiklikleri yarına kadar bildirmelerini istemesi ve Denktaş'ın planı müzakereyi kabul etmesi, Atina ve Rum Yönetimi'ni şoke etti. Hesapları altüst olan Klerides Annan'dan yeni mektuba yarına dek olan yanıt verme süresini uzatmasını istiyor.
Daha önce planı 'müzakere zemini kabul ettiklerini' açıklayan Rum-Yunan tarafının hesabı, planda temel anlaşma için öngörülen 12 Aralık'a dek müzakere ve imza şartından kurtulmak ve Rumların engelle karşılaşmaksızın Kopenhag zirvesinde AB üyesi olmasıydı. Kofi Annan'ın 'mektupla müzakere yapmak'la suçlandığı ve ikinci mektubunun 'yeni ültimatom' olarak değerlendirildiği Atina'da, Rum tarafının hiç müzakere edilmeyecek bir anlaşmaya imza atmak zorunda bırakılacağı endişesi var. Yunan dışişlerine yakın çevreler, Annan'ın 12 Aralık'a kadar anlaşma amacıyla yaptığı yeni hamlenin ucunda üç senaryo görüyor:
Üç senaryo
1. Kofi Annan tarafların görüş ve itirazlarını inceleyerek, bazı değişiklikler yapacak ve hiçbir müzakereye imkân bırakmadan 'kabul veya ret' yanıtı isteyecek.
2. Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto, iki liderin değişiklik istedikleri noktalar hakkında birkaç günü geçmeyecek 'dolaylı müzekereler' yürütecek.
3. Annan, Klerides ile Denktaş'ı gelecek hafta New York veya Lefkoşa'da müzekereye davet edecek.
Atina'da Klerides'in Denktaş'tan daha zor pozisyona düştüğü görüşü var. Kaynaklar "Kamuouyunun gerçekte müzakere edilmeyecek bir anlaşmaya ikna edilmesi güç" dedi.
De Soto'yla görüşme
Rum Ulusal Konseyi de dün Annan'ın ikinci mektubu ve takvimle ilgili Klerides'e yetki verdi. Rum Sözcü Mihalis Papapetru, Klerides'in bugün De Soto'yla planda değişiklik taleplerini görüşeceğini son mektubu yanıtlama tarihinin uzatılmasını isteyeceğini belirtti. Rum Dışişleri Bakanı Yannakis Kasulides, planda 'Türk tarafı lehine değişiklikleri kabul etmeyeceklerini' söyledi. Kasulides, 'adil olduğuna kamuoyunu ikna edecek bir çözüm gerektiğini' kaydetti.
Atina ve Rum tarafının istediği değişiklikler, geçici üç yıllık eşbaşkanlık döneminin kısaltılması, toprak dağılımının Rumlara daha fazla mülk iadesi sağlaması, Yunan vatandaşlarına vize uygulanmaması, daha fazla Türk göçmenin Türkiye'ye dönmesi, adada kalacak Türk ve Yunan askerleri sayısının önceden belirlenmesi.
Yanıttan emin değiller
Denktaş'ın ancak Annan'ın son mektubunun ardından ilk mektuba yanıt vermesi de kafa karıştırdı. Papapetru, Denktaş'ın planı müzakere zemini kabul edip etmediğiyle ilgili sorular olduğunu "Yanıtının bağlamı netleştirilmeli. Çelişkili bilgiler var" diye dile getirdi.
RADİKAL - 29.11.2002