Ermeni açılımında Türkiye'yi bekleyen tehlikeler

ABD'nin yoğun diplomatik baskısı sonucu Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokolün; onaylanması ve uygulamaya geçirilmesine ilişkin birçok soru cevap bekliyor. Hükümet, protokolün, TBMM'de 21 Ekim'de görüşüleceğini açıkladı. Peki Ermenistan Meclisi, konuyu ne zaman görüşecek? Türkiye kabul edip, Ermenistan tarafı reddederse ne olacak?

ABD'nin yoğun diplomatik baskısı sonucu Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokolün; onaylanması ve uygulamaya geçirilmesine ilişkin birçok soru cevap bekliyor. Hükümet protokolün, TBMM'de 21 Ekim'de görüşüleceğini açıkladı. Peki Ermenistan, Meclisi konuyu ne zaman görüşecek? İkincisi Yukarı Karabağ işgali bitmeden protokolün onaylanması, sınır kapısının kapatılma gerekçesini ortadan kaldırmıyor mu? Ermenistan'ın diaspora ile Türkiye'ye karşı yürüttüğü, soykırım iddialarının tanınması, Batı Ermenistan olarak gördüğü Doğu Anadolu'daki toprak talebi ve maddi tazminat isteği ne olacak?

İki ülkenin Dışişleri Bakanları, İsviçre'nin Zürih kentinde resmi olarak iki protokolü imzaladılar. Protokol, önümüzdeki hafta Meclis'te görüşülecek. Ancak Türkiye, onay sürecini hızlandırdı. Ermenistan tarafından önce Millet Meclisi'nin onayına sunacak. Oysa Ermenistan'ın ne zaman sunacağı henüz belli değil. Ayrıca Ermeni parlamentosu reddederse nasıl bir tablo ortaya çıkacak?

İşgal bitmeden sınır açılır mı?
İkincisi, Başbakan Erdoğan ve hükümet yetkilileri Yukarı Karabağ işgali sona ermeden sınır kapısının açılmayacağını, her ortamda dile getiriyor. Ancak protokol'ün bir maddesi, "Bu protokol yürürlüğe girmesinden itibaren 2 ay içerisinde ortak sınırın açılması hususunda anlaşmışlardır" deniliyor. Yukarı Karabağ işgalinin sona erdirilmesi ve 1 milyon Azeri'nin tekrar topraklarına gelmesi konusunda bir adım atılmazsa, anlaşmanın bu hükmü yine de uygulanacak mı? Sarkisyan "Türkiye ile diyalog, Karabağ sorunundan bağımsız" diyerek net tavrını koydu. Karabağ meselesinde sözde bile olsa geri adım atmayan Ermenistan'a karşı, Türkiye hangi politika değişikliğine gidecek?  Ermeni Anayasası'nda hala; "Türkiye'ye Ermeni soykırımını kabul ettirilmesi ve bu çerçevede para ve toprak tazminatının temini devlet politikasıdır" hükmü, bu ilişkilerin geleceğini nasıl etkileyecek? Ermeniler, bu taleplerinden vazgeçecek mi?

Ermenistan Anayasası'nın 13. Maddesinin 2. paragrafında, Türkiye'de bulunan Ağrı Dağı'ndan Ermenistan'ın devlet simgesi olarak bahsediyor. Ermenistan'ın Bağımsızlık Bildirgesi'nin 11. Maddesi Doğu Anadolu'dan "Batı Ermenistan" şeklinde bahsediyor. Protokolü imzalayan Ermenistan, bu ifadeleri Anayasasından ve bildirgeden çıkaracak mı?

Komisyon endişesi
Protokoldeki, "Tarihsel boyuta ilişkin alt komisyon iki halk arasında karşılıklı güven tesis edilmesi amacıyla, mevcut sorunların tanımlanmasına ve tavsiyelerde bulunulmasına yönelik olarak, tarihsel kaynak ve arşivlerin tarafsız bilimsel incelenmesini de içerecek şekilde bir diyalogun uygulamaya konulması" hükmüyle, bir komisyon kurulacak. Bu diyalogda Türk, Ermeni ve İsviçre temsilcileri ile diğer uluslararası uzmanlar da yer alacak. Bu komisyonun Türkiye aleyhine verebileceği bir karar, uluslar arası camiada yeni büyük sıkıntılar ortaya çıkaracak. Sözkonusu komisyon Türkiye'yi soykırımcı ilan ettiği takdirde,  Ermenistan'ın uluslararası mahkemelerde tazminat ve toprak talebinde en büyük kozu eline geçirmiş olacak.

Ermeni açılımını Obama istemişti
Türkiye ile Ermenistan arasındaki açılımı, seçildikten sonra ilk kez geldiği Ankara'da dile getiren Başkan Obama, TBMM'deki konuşmasında 6 ay önceden bugün yaşanan sürecin yol haritasını çıkarmıştı.

Meclis'te 6 Nisan tarihli konuşmasında Ermenistan ile ilişkilerin normalleştirilmesini isteyen Obama, "Her ülke kendi geçmişi üzerinde çalışmalıdır. Geçmişle hesaplaşma, daha iyi bir gelecek kurmakta bize yardımcı olur" demişti. "Türk ve Ermeni halkları için ilerlemenin en iyi yolu, geçmişi dürüst, açık ve yapıcı bir şekilde ele alan bir süreçtir" diyen Obama, "Türk ve Ermeni yönetimlerinin attığı tarihi ve umut verici adımları zaten gördük.

Bu temaslar yeni bir dönem vaad ediyor. Sınırların açık olması Türk ve Ermeni halklarını yeniden barış ve refah içinde bir arada yaşamaya döndürecek, bu da her iki ülkenin yararına olacaktır" şeklinde konuşmuştu.

MİLLİ GAZETE - 14 EKİM 2009 ÇARŞAMBA