Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayında Tüketici Fiyatları Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 0,39, Üretici Fiyatları Endeksi'nin (ÜFE) ise yüzde 0,62 arttığını açıkladı.
2008 Eylül ayında TÜFE yüzde 0,45 artış, ÜFE'de yüzde 0,90 düşüş olmuştu.Buna göre aylık bazda enflasyon, geçen yıl eylül ayına göre TÜFE'de 0,06 puan düşüş, ÜFE'de ise 1,52 puan artış gösterdi.
TÜİK'in 2003 baz yıllı verilerine göre, eylül ayı itibarıyla yıllık enflasyon ise TÜFE'de yüzde 5,27, ÜFE'de yüzde 0,47 oldu.Geçen yılın aynı ayında yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 11,13, ÜFE'de yüzde 12,49 olmuştu.Böylece, eylül ayı itibarıyla yıllık enflasyon, geçen yılın aynı ayının, TÜFE'de 5,86 puan, ÜFE'de 12,02 puan altında gerçekleşti.
Yılın dokuz ayında TÜFE yüzde 2,18, ÜFE yüzde 3,60 oranında artış gösterdi.Eylül ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise tüketici fiyatlarında yüzde 7,52, üretici fiyatlarında yüzde 3,22 düzeyinde gerçekleşti.
Öte yandan TÜFE'de eylül ayında endekste yer alan 449 maddeden 95 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı, 221 maddenin ortalama fiyatında artış, 133 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş gerçekleşti.
ÜFE'de ise eylül ayında endekste bulunan toplam 768 maddeden 210 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı, 349 maddenin ortalama fiyatında artış, 209 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş oldu.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri
Eylül ayına ilişkin özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, "çekirdek enflasyon" yerine açıklanan TÜFE göstergeleri geçen ay, mevsimlik ürünler hariç yüzde 0,60, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ise 0,37 arttı.
Fiyatlar, enerji hariç yüzde 0,35, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç yüzde 0,32, enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç yüzde 0,36, enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç enflasyonda da yüzde 0,37 arttı.
Enerji hariç ve alkollü içkiler ve tütün ürünleri, işlenmemiş gıda ürünleri hariç de yüzde 0,32, işlenmemiş gıda ürünleri, enerji ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç yüzde 0,28, enerji hariç, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç fiyatlarda yüzde 0,36 artış meydana geldi.
Fiyatlar en çok ham petrol ve doğalgaz çıkarımı alt sektöründe arttı
Sanayide fiyatlar, eylül ayında aylık bazda yüzde 0,65, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 2,54 arttı. Sanayide fiyatlar eylülde, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 0,32 geriledi. Sanayide 12 aylık ortalamalara göre fiyat değişimi ise yüzde 3,85 oldu.
Sanayinin üç sektöründen imalat sanayi sektöründe yüzde 0,65, madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 3,64 oranında artış görülürken, elektrik, gaz, su sektöründe yüzde 0,60 oranında düşüş kaydedildi. Tarım sektöründe aylık bazda fiyatlar, eylülde yüzde 0,47 oranında artarken, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 8,52, bir önceki yılın aynı ayına göre de 4,08 oranında artış gösterdi.
Tarımda, 12 aylık ortalamalara göre eylül itibarıyla fiyat artışı yüzde 0,72 düzeyinde gerçekleşti. Söz konusu ayda, tarımın alt sektörlerinden tarım, avcılık ve ormancılıkta fiyat artışı yüzde 1,61 olurken, balıkçılık sektöründe fiyatlar yüzde 26,68 oranında geriledi.
Sanayinin alt sektörleri değerlendirildiğinde en yüksek aylık artış, yüzde 21,02 ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımı sektöründe görüldü.
Bunu yüzde 2,73 ile ana metal sanayi, yüzde 2,05 ile metal cevheri, yüzde 1,72 ile gıda ürünleri ve içecek imalatı, yüzde 1,31 ile deri mamul imalatı, yüzde 1,20 ile kağıt ve kağıt ürünleri imalatı izledi.
Buna karşılık kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı yüzde 1,79, diğer ulaşım araçlarının imalatı yüzde 1,26, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı yüzde 1,03, taşocakçılığı ve diğer madencilik ürünleri yüzde 0,97 oranında geriledi.
Tüketici fiyatları
Tüketici fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,39 oranında artarken, ana harcama grupları itibariyle bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 2,50 ile eğitim grubunda gerçekleşti.
Bunu yüzde 2,35 ile eğlence ve kültür, yüzde 1,59 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 0,86 ile lokanta ve oteller, yüzde 0,63 ile konut, yüzde 0,21 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 0,20 ile ulaştırma, yüzde 0,19 ile ev eşyası, yüzde 0,12 ile haberleşme ve yüzde 0,07 ile sağlık takip etti.
Fiyatlar giyim ve ayakkabıda ise yüzde 1,01 oranında geriledi. Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise değişim kaydedilmedi. Yıllık bazda ise TÜFE'de en yüksek artış yüzde 20,80 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Bunu yüzde 16,21 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 12,84 ile eğlence ve kültür, yüzde 7,34 ile lokanta ve oteller, yüzde 6,79 ile de gıda ve alkolsüz içecekler izledi.
İller bazında en yüksek artış
Eylül ayında 26 bölge içinde TÜFE'nin aylık bazda en yüksek artış gösterdiği bölge, yüzde 0,82 ile Aydın, Denizli Muğla bölgesi oldu.
Aralık ayına göre en yüksek artış yüzde 5,17 ile İzmir bölgesinde, geçen yılın aynı ayına göre en yüksek artış yüzde 7,45 yine İzmir'de ve 12 aylık ortalamalara göre en yüksek artış da yüzde 9,77 ile Van, Muş, Bitlis, Hakkari bölgesinde gerçekleşti.
CNN TURK - 3 EKİM 2009 CUMARTESİ
