Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında tutuklama emri çıkarttığı Sudan lideri Ömer El Beşir bugün Türkiye'ye geliyor. El Beşir'e hakkındaki emre rağmen Türkiye'de hiçbir hukuki işlem yapılmayacak. AB'nin duyduğu rahatsızlığı Ankara'ya iletti. Cumhurbaşkanı "Onlar ne karışır ki?" dedi, Dışişleri Bakanlığı ise AB'nin Türkiye'ye nota verdiği yönündeki haberleri yalanladı.
Dışişleri Bakanlığı, Sudan'ın da üyesi bulunduğu İslam Konferansı Teşkilatı'nın (İKT) düzenlediği ISEDAK (ekonomik ve ticari işbirliği daimi komitesi) Toplantısı'na katılmak üzere İstanbul'a gelmesi beklenen Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir'in ikili bir ziyaretinin ve AB tarafından nota verilmesinin söz konusu olmadığını bildirdi.
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İKT'nin düzenlediği söz konusu ISEDAK Toplantısının, İKT üyelerinin ayrıca davete ihtiyaç olmaksızın katıldıkları bir toplantı olduğu belirtildi.
İKT'nin herhangi bir üye ülkenin bu toplantıya katılımını engelleyici kararı bulunmadığına işaret edilen açıklamada, Türkiye'nin bu toplantıya ev sahibi ülke konumunda bulunduğu ve ikili bir ziyaretin söz konusu olmadığı kaydedildi.
AB'nin ve bazı müttefik ülkelerin bu konudaki yaklaşımlarının bilinmekte olduğu belirtilen açıklamada, aynı şekilde Türkiye'nin yaklaşımlarının da muhatapları tarafından bilinmekte olduğu vurgulandı.
Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Avrupa Birliği (AB) Dönem Başkanlığı'nın konuyla ilgili görüşlerini Türk Dışişleri Bakanlığı'nın dikkatine getirdiği ve bu vesileyle Türk tarafının yaklaşımı ile bu toplantının İKÖ tarafından düzenlenen bir ISEDAK Toplantısı olduğunun AB'ye izah edildiği kaydedilerek, dolayısıyla AB Dönem Başkanlığı tarafından nota verilmesinin söz konusu olmadığı belirtildi.
AB dönem başkanı İsveç'in temsilcisi de Dışişleri Bakanlığı'na giderek ziyaret hakkındaki rahatsızlığını iletti. AB'nin "Müzakere sürecini yürüten Türkiye bu kararı ve birliğin bu hassasiyetini göz önünde bulundurmalı" mesajını verdiği belirtiliyor.
Gül: "Onlar ne karışır ki?"
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de, Elazığ'dan ayrılmadan önce Elazığ Havaalanı'nda gazetecilerin, Avrupa Birliğinin, Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir'in İSEDAK toplantısı için İstanbul'a gelecek olması dolayısıyla verdiği notayla ilgili sorusuna, gülerek "Onlar ne karışırmış ki. Kim kime nota veriyormuş" karşılığını verdi.
Cumhurbaşkanı Gül, El Beşir'in katılacağı İSEDAK toplantısının bölgesel bir toplantı olduğunu belirterek, "İslam Konferansı Teşkilatı çerçevesi içerisinde yapılan bir toplantı bu. İkili bir ziyaret değil. Bunlar çok taraflı ziyaretler, milletlerarası bir örgütün üyeleri olarak herkes ziyaret ediyor. Dolayısıyla da herkesin böyle görmesi, böyle anlayışla davranması gerekir " dedi.
Gül, "İslam Konferansı Teşkilatı çerçevesi içerisinde yapılan bir toplantı bu. İkili bir ziyaret değil. Bunlar çok taraflı ziyaretler" diye konuştu.
Sivil toplum örgütleri ve dünya medyası, Darfur'da insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlemekten hakkında Mart 2009'da tutuklama emri çıkarılan Sudan liderinin Türkiye'de gözaltına alnmasını istiyor.Zira Türkiye, Roma'da imzalanan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf olmadığı için alınan tutuklama kararı Ankara'yı bağlamıyor.
Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bu konuda bir açıklaması ya da kararı olmamasını da esas alıyor. Roma Sözleşmesi 1 Temmuz 2002'de yürürlüğü girmiş ve ABD sözleşmeye sert muhalefet etmişti.Mahkeme etik açıdan büyük önem taşıdığı için Avrupa Türkiye'den Beşir'i tutuklamasını istiyor.
Ancak Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin hakkında tutuklama emri çıkarttığı Sudan liderine Türkiye hiçbir işlem yapmayacağını duyurdu.Hafta sonu Türkiye'de olacak olan Beşir ise, mahkeme kararını tanımıyor ve mahkemeyi "neo-sömürgeci" planların bir parçası olarak tanımlıyor. Ömer El Beşir, görev başında iken hakkında tutuklama kararı çıkan ilk lider.
ZİYARETE TEPKİLER
İnsan Hakları İzleme Örgütü, Türkiye'den Sudan Devlet Başkanı Ömer Hasan El Beşir'in ziyaretine izin vermemesini istedi. Örgütün Uluslararası Adalet Programı yetkilisi Elise Keppler yaptığı açıklamada, Türkiye'nin, El Beşir'i, İstanbul'da yapılacak İSEDAK toplantısına katılması halinde, tutuklaması gerektiğini kaydetti.
Türkiye'nin, El Beşir'i kabul etmesi halinde uluslararası imajının zarar göreceğini belirten yetkili, bununla birlikte Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi üyesi olduğuna dikkati çekti.
Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi Başkanı Avukat Kemal Akkurt, Ömer El Beşir'in Türkiye'ye gelmekte ısrarlı olması durumunda, tutuklanarak, Uluslararası Ceza Mahkemesine teslim edilmesi gerektiğini savundu.
Akkurt, yaptığı yazılı açıklamada, "Türkiye'nin, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yargı yetkisini henüz kabul etmemiş olsa bile, 139 ülkenin tarafı olduğu mahkemenin verdiği kararı görmezden gelemeyeceğini" kaydetti.
Türk yetkililerin, haklı olarak Gazze'de çocukları öldürenleri alkışlamanın insanlık suçu olduğunu ifade ettiğini ve uluslararası adaletten bahsettiğini belirten Akkurt, "aynı yetkililerin, Darfur'da insanlığa karşı suç ve savaş suçları nedeniyle uluslararası mahkemeden kaçan kişiye ev sahipliği yapmasının, kabul edilemeyeceği" değerlendirmesinde bulundu.
Akkurt, El Beşir'in Türkiye'ye gelmekte ısrarlı olması durumunda, tutuklanarak, Uluslararası Ceza Mahkemesine teslim edilmesi gerektiğini savundu.
İşte hakkındaki suçlamalar
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), 4 Mart 2009'da, Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir hakkında tutuklama emri çıkartmıştı. El Beşir, Darfur'da insanlık ve savaş suçu işlemekle itham ediliyor.
İnsanlık suçları başlığı altında; cinayet, toplu infaz, işkence, tecavüz ve zorla uzaklaştırma yer alırken, savaş suçları başlığı altında ise; kasten masum sivillere yönelik saldırı emri vermek ve yağma yapmak bulunuyor.
Karara göre, bu suçlar, Darfur'daki sivillere karşı işlendi. Sivillerin büyük bölümünün, hükümet tarafından isyancı grupları desteklediği düşünülen Fur, Masalit ve Zaghava gruplarına mensup olduğu belirtilmişti.
200 bin ölü
BM verilerine göre, Darfur'da 4 yıldır süren iç savaşta en az 200 bin kişi öldü, 4 milyon kişi insani yardım olmaksızın yaşayamayacak durumda. 2.5 milyon insan ise yerlerinden oldu.Bugün Sudan hükümetinin izniyle Afrika Birliği Barış Gücü Darfur'da asker bulunduruyor. Şiddet ise eskisi gibi olmasa da hala sürüyor.
CNN TURK - 8 KASIM 2009 PAZAR
