İngiltere’de polisin sadece DNA veri tabanını genişletmek için vatandaşları keyfi olarak tutukladığı belirtildi.
İngiliz hükümetlerine sosyal, hukuksal ve ahlaki öneriler sunan İnsan Genetiği Komisyonu’nun raporuna göre, 1995’ten beri sürdürülen DNA veri tabanı programında 5 milyon kişinin genetik bilgileri toplandı. Toplam nüfusun yüzde 8’ini kapsayan program, dünyadaki en geniş veri tabanını ortaya çıkarırken, polisin keyfi gözaltıları nedeniyle 18-35 yaş arasındaki Afrika kökenli vatandaşların yüzde 75’inden fazlası da program kapsamında fişlenmiş oldu. Komisyon Başkanı Prof. Jonathan Montgomery, suç olaylarıyla ilgili olarak parmak izi ve başka fiziksel kanıtların depolanmasını düzenleyen eski kanunlara yapılan ekler sonucunda genetik bilgilerin toplanmaya başladığını belirterek “Parlamento hiçbir zaman Ulusal DNA Veri Tabanı kurulması ve bunun muhafazasını resmen tartışmadı” dedi.
‘Gözetleme toplumu’
Raporda adı açıklanmadan şahitliğine başvurulan emekli bir polis yetkilisi de, “artık DNA örneği almak amacıyla, üzerlerine atılan suç ne olursa olsun faillerin tutuklandıklarını” anlattı.
İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, “suçla mücadelede esaslı bir araç” olan DNA veri tabanı sayesinde, 1998 ile bu yılın mart ayı arasındaki sürede 410 bin suç olayında olası faillere ulaşıldığı kaydedildi. Açıklamada ayrıca, söz konusu raporda tutuklanan kişilere yönelik suçlamaların ciddiyetiyle ilgili ayrıntılı bilgi olmadığı savunuldu. Ancak muhalefetteki muhafazakârların İçişleri Bakanlığı konularındaki sözcüsü James Brokenshire, vatandaşların tüm kişisel bilgilerinin ve hareketlerinin sürekli takip edildiği İngiltere’nin bir “gözetleme toplumuna dönüştüğünü” ve “hükümetin gözünde herkesin olası bir şüpheli olduğunu” söyledi. İnsan Genetiği Komisyonu raporunun sonuç bölümünde, parlamentonun DNA veri tabanı ve polisin gözaltına alma yetkisiyle ilgili kanunları yenilemesi, ayrıca bugüne kadar toplanan DNA örneklerinin niçin ve nasıl toplandığının bağımsız bir kurul tarafından incelenmesi talep edildi. İngiltere ve Galler’de halen polis tarafından tutuklanan herkesten DNA örnekleri toplanıyor.
CUMHURİYET - 25 KASIM 2009 ÇARŞAMBA
