Enflasyon 2009'u beklentilerin üzerinde bir artışla kapattı. Aralık ayında gıda fiyatlarında yaşanan yüzde 2.22'lik yükseliş enflasyonda etkili oldu. Ancak yıllık enflasyon yine de Merkez Bankası beklentilerine uygun bir şekilde gerçekleşti. Bu durumda devlet memuru, sözleşmeliler ve memur emekli maaşlarına 2009 yılının ikinci yarısı için yüzde 0,115 oranında enflasyon zammı yapılacak.
Yıllık enflasyon, geçen yılın aralık ayının TÜFE'de 3,53 puan, ÜFE'de 2,18 puan altında kaldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2009 Aralık ayında aylık bazda TÜFE'de yüzde 0,53 puan, yıllık bazda yüzde 6,53 artış kaydedildi. 2008 yılının aynı ayında fiyatlar TÜFE'de aylık bazda yüzde 0,41 gerilerken, yıllık bazda artış yüzde 10,06 olmuştu.
TÜFE'de aralıkta endekste yer alan 449 maddeden, 67 maddenin ortalama fiyatında değişim olmazken, 223 maddenin ortalama fiyatında artış, 159 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş gerçekleşti.TÜFE bazında 12 aylık ortalamalara göre artış 6,25 oldu.Aralık ayında aylık bazda ÜFE yüzde 0,66, yıllık bazda da yüzde 5,93 artış oldu.2008 yılının Aralık ayında ÜFE'de aylık yüzde 3,54 düşüş gösterirken, yıllıkta ise yüzde 8,11 artış yaşanmıştı.
Öte yandan ÜFE'de aralıkta endekste yer alan toplam 768 maddeden, 208 madeninin ortalama fiyatında değişim olmadı, 362 maddenin ortalama fiyatında artış oldu, 198 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş gerçekleşti. ÜFE'de 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 1,23 olarak belirlendi.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri
Aralık ayına ilişkin özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, "çekirdek enflasyon" yerine açıklanan TÜFE göstergeleri geçen ay, mevsimlik ürünler hariç yüzde 0,35 artarken, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ise yüzde 0,01 azaldı.
Fiyatlar, enerji hariç yüzde 0,51 artarken, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç yüzde 0,16, azaldı. Enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç de fiyatlar yüzde 0,54 artış gösterdi.
Ayrıca, enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç yüzde 0,59 yükselirken, enerji hariç ve alkollü içkiler ve tütün ürünleri, işlenmemiş gıda ürünleri hariç yüzde 0,19, işlenmemiş gıda ürünleri, enerji ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç yüzde 0,21, enerji hariç, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç fiyatlarda yüzde 0,44 düşüş meydana geldi.
Yıllık bazda özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, "çekirdek enflasyon" yerine açıklanan TÜFE göstergeleri geçen ay, mevsimlik ürünler hariç yüzde 6,31, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ise yüzde 4,69 arttı.
Fiyatlar, enerji hariç yüzde 6,86, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç yüzde 4,68 enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç yüzde 6,05 artış gösterdi.
Ayrıca, enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç yüzde 6,35 yükselirken, enerji hariç ve alkollü içkiler ve tütün ürünleri, işlenmemiş gıda ürünleri hariç yüzde 3,66, işlenmemiş gıda ürünleri, enerji ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç yüzde 3,18, enerji hariç, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç fiyatlarda yüzde 3,84 artış meydana geldi.
MEMURA MİNİ ENFLASYON ZAMMI...
Türkiye İstatistik Kurumu'nun aralık ayı enflasyonunu yüzde 0,53 olarak açıklamasının ardından, 2009 yılının Temmuz-Aralık enflasyonu da yüzde 4,5'i aştı. Bu durum, söz konusu dönemde yüzde 4,5 oranında maaş artışı alan memur, sözleşmeli ve memur emeklilerine enflasyon farkı verilmesi zorunluluğunu doğurdu. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün yaptığı hesaplamada, enflasyon zammı oranı yüzde 0,115 olarak belirlendi. Söz konusu zam, aralık ayı maaşlarına eklenecek. Daha sonra da 2010 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda öngörülen yüzde 2,5'lik ocak zammı, maaşlara yansıtılacak.
Bu çerçevede Bakanlar Kurulu, memur maaş katsayılarını yeniden belirleyerek, ilan edecek. Aynı şekilde sözleşmeli ücret tavanı da enflasyon farkı dikkate alınarak yeniden düzenlenecek. Enflasyon farkından memur ve sözleşmelilerin yanı sıra memur emeklileri de yararlanacak. Memur emekli maaşları da ocak zammı öncesi yüzde 0,115 oranında artış görecek.
Enflasyon farkı kime, ne getirecek?
Yüzde 0,115'lik enflasyon farkı, memur maaşlarına 1 lira 40 kuruş ile 5 lira 23 kuruş arasında ek zam olarak yansıyacak. Söz konusu oran ile müsteşarın aralık ayı maaşı 5,23 lira, genel müdürün 4,78 lira, 9'un 1'indeki ve 14'ün 2'sindeki memurun 1,44 lira, 13'ün 3'ündeki hizmetlinin de 1,40 lira artacak.
Enflasyon farkıyla 1'in 4'ündeki öğretmen maaşında 1,94 lira, 9'un 1'indeki öğretmen maaşında 1,67 lira, 9'un 2'sindeki polis memuru maaşında 2,22 lira, 1'in 4'ündeki uzman doktor maaşında 2,54 lira, 12'nin 3'ündeki lise mezunu hemşire maaşında 1,63 lira, 7'nin 1'indeki araştırma görevlisi maaşında da 1,94 lira artış olacak.
Zamlı maaşlar 15 Ocak'ta
Devlet memurları ve sözleşmeliler, 15 Ocak'ta zamlı maaş alacak. Yeni maaşlar, yüzde 0,115'lik enflasyon farkı ve yüzde 2,5'luk ocak zammına göre hesaplanacak. Memurlara 14 günlük de zam farkı verilecek. Memur emeklilerinin zam farkı ödemesi ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun belirleyeceği tarihte yapılacak.
ARALIK AYININ ZAM ŞAMPİYONU SALATALIK
Aralık ayının zam şampiyonu yüzde 31,63 artışla salatalık oldu. Geçen ay fiyatı en fazla artan ürünler arasında, salatalığın yanı sıra patlıcan, sivri biber, domates, kabak, kuru soğan gibi kalemler başı çekti.
Tüketici Fiyatları Endeksi'ne (TÜFE) göre, geçen ay fiyatlar sırasıyla, patlıcanda yüzde 30,61, sivri biberde yüzde 30,54, domateste yüzde 29,80, kabakta yüzde 21,22, kuru soğanda yüzde 19,59 arttı.
Yumurtada yüzde 5,59, tereyağında yüzde 4,48, balıkta yüzde 3,96, sütte yüzde 3,73, cep telefonu görüşme ücretinde yüzde 3,26, tüpgazda 3,24, beyaz peynirde yüzde 3,23, LPG dolum ücretinde yüzde 2,69, dana etinde yüzde 2,67, Antep fıstığında yüzde 2,62 artış saptandı.
Aralık ayında mücevherde yüzde 2,28, belediye otobüs ücretinde yüzde 1,53, sucukta yüzde 1,38 ve bisküvide ise yüzde 0,87 fiyat artışı gözlendi.
Aralık ayında en fazla portakalın fiyatı düştü
Türkiye'de aralık ayında fiyatı en fazla düşen ürün, yüzde 15,12 ile portakal oldu. Yurtdışı bir hafta ve daha fazla süreli turların fiyatı yüzde 9,49, bayan hırkasının fiyatı yüzde 8,37, bayan gömleğinin fiyatı yüzde 6,15 azaldı.
Erkek kazağı, bayan ayakkabısı, tavuk eti, oturma odası takımı, erkek ayakkabısı, çocuk kazağı, kuru fasulye, ilaç, erkek takım elbisesi, çocuk pantolonu, otomobil (dizel) ve kahve, fiyatı en fazla düşüş görülen diğer maddeler arasında yer aldı.
Ceviz içinde yüzde 1,38, çamaşır için temizlik ve bakım ürünlerinde yüzde 1,09, şehirler arası otobüs ücretinde yüzde 0,63 ve mazotta yüzde 0,48 gerileme gözlendi.
CNN TURK - 4 OCAK 2010 PAZARTESİ
