KGB'nin halefi FSB için güçlü yetkiler öngören yasa tasarısı insan hakları örgütlerinin eleştirisine neden oldu.
Rusya meclisi Devlet Duma'sının alt kanadında ele alınmaya başlanan ve istihbarat örgütü FSB'ye eski KGB yetkilerini ve imtiyazlarını veren bir kanun tasarısı ülkede tartışmaları da beraberinde getirdi.
Eleştirmenler ve insan hakları çalışanları, özellikle Kafkasya'da yükselen direnişe karşı gündeme getirilen değişikliklerin, Kremlin'in sadece milislerin değil rejim muhaliflerini ve aktivistleri de bastırmak için kullanmasından endişe ediyor.
New York merkezli İnsan Hakları İzleme Örgütü Moskova direktörü Allison Gill, yeni tasarının sivil aktiviteler, konuşma ve muhalefet özgürlüğü üzerinde büyük etkileri olacağı uyarısında bulunuyor.
Yakında 450 sandalyeli meclisin onayına sunulacak olan tasarı ile, FSB'nin "radikal eylemleri önceden tahmin etmesi" amaçlanıyor, "özel koruyucu önlemler ile nedenleri ortadan kaldırmak ve güvenlik tehditlerini önlemek" hedefleniyor.
Uzmanlar, yasanın mevcut hukuk sistemi içinde yer almayan "özel konuşmalar ve uyarı" gibi yetkileri FSB'ye vererek, bireysel hakları ihlal edeceğini kaydediyor. Tasarının devlet sırları hakkındaki değişiklikleri ile yasaklar listesi de artıracak ve gazeteciler ile "teröre bilgi ve finansman sağlayanlar" için ağır cezalar getirilecek.
FSB ayrıca terörizmle savaşta eski bir Sovyet uygulamasını yeniden uygulamaya dokacağını ve muhbirleri ödeme yapılmaya başlanacağını da duyurdu. Uygulama ile, "teröristler adresleri veya pasaport verilerini sağlayan herkese nakit ödül ödenecek."
Hükümetin bu tür değişiklikleri neden bugün istediğine dair soruya verilen cevaplar arasında öne çıkan ise, FSB'nin artan Kafkas direnişi karşısında çaresizliğini örtme çabası.. Gazeteciler, başarısızlığın "bilgi akışını durdurarak" gizlenmeye çalıştığını savunuyor.
Kanun tasarısı, FSB'ye "radikallik" tanımı yetkisi verirken, muhalefet liderleri bu yetkinin Kremlin'e karşı olan herkesin kıskaca alınacağı anlamına geleceğini de savunuyor.
"Zaten muhalefet liderleri yakından izleniyor, tüm hareketler kaydediliyor ve düzenli olarak 'görüşmeler" için güvenlik polisi tarafından çağrılıyor" diyen insan hakları aktivisti Lev Ponomaryov, yeni yasa ile FSB yetkilerinin hiç bir suçlamada bulunulmayan kişileri bile "görüşmeye çağırabileceğine" dikkat çekiyor.
Bu 'görüşme'lerin ve konuşmaların yasal statüsünün ne olacağının belli olmadığını vurgulayan eleştirmenler, FSB'nin belirli bir yazı ya da belirli bir protesto eylemi ilanına karşı uyarı yapma yetkisine de karşı çıkıyor.
25 HAZİRAN 2010 / DUNYA BÜLTENİ
