Türkiye ile Brezilya’nın bastırmasıyla uranyum takası anlaşmasını imzalamasına rağmen BM’den dördüncü yaptırım paketiyle cezalandırılan İran, Batı ile yeniden nükleer müzakerelere başlama şartlarını ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, Batı’yı müzakereleri ağustos sonuna dek bekleterek cezalandırıp disipline sokacaklarını, ABD, Fransa ve Rusya’nın müdahil olduğu müzakerelere kendileriyle birlikte Türkiye-Brezilya’nın da katılmasını istediklerini söyledi.
Dün Tahran’da basın toplantısı yapan Ahmedinecad, nükleer programlarıyla ilgili dünya güçleriyle görüşüp görüşmeyecekleri sorusunu şöyle yanıtladı: “Müzakereler muhtemelen ramazan ortasından sonra yapılacak. Görüşmeleri kötü muamele ve yeni yaptırım kararından ötürü erteliyoruz. Cezalandırıyoruz ki, dünya güçleri diğer uluslarla diyalog kurma teamülünü ve nezaket öğrenecekleri disiplini alsınlar.” Ahmedinecad uranyum takası anlaşması, namı diğer Tahran Bildirisi için “İran görüşmeye hazır, ancak görüşmeler Tahran Bildirisi temelinde olacak. Bu karşılıklı yükümlülük biçimidir ve çatışmadan daha iyidir” diyerek ekledi: “Doğal olarak bir tarafta Fransa, Rusya ve ABD olacaksa, diğer tarafta İran da görüşmelere Türkiye ve Brezilya ile gelecek.”
‘Gemi aranırsa misilleme olur’
İran, Türkiye ve Brezilya’nın 17 Mayıs’ta imzaladığı Tahran Bildirisi, İran’ın yüzde 3.5 oranında zenginleştirdiği uranyumu Türkiye’ye göndermesi ve bir yıl zarfında ilgili taraflardan Tahran araştırma reaktörü için yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyumdan yapılan nükleer yakıt çubuğu almasını öngörüyor. Ancak anlaşma imzalanır imzalanmaz ABD’nin BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu yeni yaptırım tasarısı 9 Haziran’da onaylanırken, Türkiye ile Brezilya hayır oyu kullanmıştı. Ardından ABD ile AB’nin İran’a tek taraflı yaptırım kararları da sökün etmişti.
Yaptırımlar uyarınca İran gemilerinin durdurulup aranması halinde misilleme haklarını saklı tutacakları ve karşı tarafı pişman edeceklerini de söyleyen Ahmedinecad, müzakere masasına oturacaklara şu çağrıyı yaptı: 1) (İran’ın taraf olduğu) Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması’na (NPT) destek açıklamaları. 2) (Ortadoğu’nun nükleer silah sahibi tek ülkesi olup NPT’ye taraf olmayan) İsrail’in nükleer silahlarına karşı konumlarını dile getirmeleri. 3) İran’la dostluk mu yoksa düşmanlık mı istediklerini ortaya koymaları.
