NATO savunma ve dışişleri bakanlarının dünkü toplantısına ABD’nin füze kalkanı projesini NATO’ya mal etme ve Türkiye merkezli kurma çabaları damgasını vurdu. Türkiye ile Fransa gibi ittifak üyeleri şartlarını ortaya koyarken, ABD kimseyi baskı yapmadığı savıyla ‘Artık karar vakti’ mesajı vererek ittifakın 19-20 Kasım’daki liderler zirvesinde kalkan projesine açıkça onay talep etti.
Diplomatik kaynaklara göre, Davutoğlu ve Gönül’ün Clinton ve Gates ile dörtlü görüşmesinde kalkan ele alınırken, Türk tarafı ‘NATO öncülüğünde, tüm NATO topraklarını kapsaması ve NATO üyelerinin güvenlik ihtiyaçlarını karşılayacak bir sistem planlanması’ halinde destek verebileceğini iletti. Türk tarafının iki temel itirazı ise şöyleydi: 1) Kalkan tehditlere karşı gösterilmesin ve bu tehditlerin İran ve Suriye gibi ülkeler olduğu NATO belgelerine yansımasın. Böyle olursa Türkiye hedef olabilir. Komşularımızla kalkan krizi yaşamak istemiyoruz. Bunun yerine NATO’nun “Bir müttefike saldırı, bütün müttefiklere saldırıdır” konseptinin yer aldığı 5. madde çerçevesinde ve ‘caydırıcılık’ kapsamında kurulsun. 2) Kalkan Türkiye’nin tamamını balistik füze saldırılarından koruyamayacak. Bu, Türkiye’nin sisteme ev sahipliği yapmasını da anlamsız kılıyor.
Bir başka itiraz da Fransa’dan geldi. Projenin teknolojik ve mali açıdan nasıl hayata geçirileceğine dair birçok belirsizliği dile getiren Fransa Savunma Bakanı Herve Morin, “Bu konuda Rusya ile diyalog içinde olunması gerekir. Rusya ile görüşmeden barış ve güvenlik bölgesi inşa edemeyiz” vurgusu yaptı.
RADİKAL / 15 EKİM 2010
