Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri’nde kabul edilen 1915 olaylarına ilişkin Ermeni tasarısını kınadı. Olayın Türkiye-Amerika ilişkilerine zarar vermesinden ciddi kaygı duyulduğu belirtilerek, "Bu karar maalesef bir stratejik vizyon eksikliğine işaret etmektedir" denildi. Türkiye’nin Washington Büyükelçisi istişarelerde bulunmak üzere Ankara’ya çağırıldı.
Bu arada, ABD Büyükelçisi James Jeffrey de Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı. Jeffrey, çıkışta yaptığı Türkçe açıklamada, "Kongre'nin bu konuda hiçbir karar almaması gerek" dedi. Jeffrey, hem Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'un, hem ABD Başkanı Barack Obama'nın böyle bir kararın kongrede alınmasına karşı olduklarını açıkladığını söyledi.
Türkiye ise Jeffrey'e; tasarının özü yanlış, Türk-Amerikan ilişkileri ve Türkiye-Ermenistan normalleşmesi etkilenir mesajı verildi.
"Bu kararı makul bulmuyorum ve esefle karşılıyorum" diyen Cumhurbaşkanı Gül, kararın Türk halkı nezdinde hiçbir itibarı bulunmadığını söyledi. Kararın kabulünün Güney Kafkasya’da barış ve istikrarın tesisi doğrultusunda yürütülen çabalara da zarar vereceğini kaydeden Cumhurbaşkanı Gül, "Bu oylamanın her alanda neden olabileceği olumsuz sonuçların sorumlusu Türkiye olmayacaktır" dedi.
Başbakanlıktan yapılan açıklamada da tasarının üzüntüyle karşılandığı belirtilerek, "Türk ulusunu işlemediği bir suçla itham eden bu tasarıyı kınıyoruz" denildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mehmet Ali Şahin, Amerikan Parlamentosu’nun tarihi bir hata yaptığını belirterek, " Bu tarihi hatayı kısa sürede düzeltmesini temenni ediyoruz ve bekliyoruz’ dedi.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin Ermeni tasarısının 1 oy farkla kabul edilmesi konusunda, "1 oy bu tarafta olmuş olsaydı tarihin akışı değişmiş olacaktı" dedi ve süreci "gayrıciddi" olarak niteledi. Türkiye'nin baskı altında karar almayacağını söyleyen Davutoğlu, üçüncü tarafların her müdahalesiyle Türkiye-Ermenistan arasındaki normalleşmenin önüne engel çıkarıldığını belirtti.
Dışişleri Bakanlığı'nda basın toplantısı düzenleyen Bakan Davutoğlu, "Kararların alınış tarzı ve süreci normalleşmenin doğasının nasıl değişmekte olduğunu göstermiştir. Üçüncü tarafların her müdahalesi bunu imkansız hale getirecektir. Temsilciler Meclisi'ne sesleniyorum; yaptığınız her müdahale normalleşmenin önüne engel çıkarmaktadır. Türkiye ve Ermenistan halkları arasındaki tarihi barışı engelliyorsunuz" dedi.
Davutoğlu, dünyanın her yerindeki Ermenilere ve Ermenistan'a, Türkiye'nin 2005 yılında yaptığı çağrıyı yineledi ve çözümün parlamentolarda aranması yerine, ortak tarih çalışmasında aranması gerektiğini belirtti.
Davutoğlu, "Parlamento üzerinden netice alınacağını düşünüyorsanız, 10 asırlık tarihte Türk milletini tanımadınız demektir. Türk milleti baskı altında karar almayacaktır" dedi.
Ermenistan ile protokolleri "acıları paylaşmak" perspektifinde paylaştıklarını söyleyen Dışişleri Bakanı, "İstedik ki acıları tazeleyip geleceğe güzel bir miras bırakalım. Böyle olacaksa, tarafların iyi niyetinden şüphe etmeye başlarız" ifadesini kullandı. Bakan, normalleşme için ellerinden geleni yapmakta kararlı olduklarını söyledi.
Bakan Davutoğlu, "Biz siyasi atmosferin sağlanabilmesi için birlikte çalışmaya her zaman hazır olduğumuzu söyledik. Ancak dün alınan karar bu süreci yavaşlatma hatta durdurma riskini bile getirmiştir. Bu kararlarla kimse yol alamaz" dedi.
Devlet Bakanı Egemen Bağış tasarının geçmesini "çok üzüntü verici, esefle karşıladığımız bir gelişme oldu" şeklinde değerlendirdi.
Bağış şöyle konuştu: "Son dakika çabaları ile zorlanarak ara verilerek bir takım kongre üyeleri koridorlardan toplanıp getirilerek, üzerilerine baskı kurularak bir karar geçirilmeye çalışıldı. Diliyorum ki bu zaman dilimi içerisinde herkes konumunu bir kez daha değerlendirir. Ülkesinin çıkarlarını değerlendirir, dünya barışını ve olan katkılarını değerlendirilir ve bu hatadan bi an evvel dönülür."
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi, 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarını içeren tasarıyı 22'ye 23 oyla kabul etti.
Tasarının oylaması, Genel Kurul’a katılan delegelerin beklenmesi sonucu uzayarak bir buçuk saatte tamamlandı.
Komite tarafından kabul edilen tasarı, Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’na gönderilebilecek. Temsilciler Meclisi Başkan’ının tasarıyı gündeme almaması da sözkonusu.
Benzer bir tasarı, 2007 yılında aynı komitede kabul edilmiş ve bu gelişme Türk-Amerikan ilişkilerinde krize neden olmuş; Türkiye, Washington büyükelçisini geri çekmişti.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Ermeni lobisinin girişimiyle 24 Nisan öncesinde hemen hemen her yıl Amerikan Kongresi’nin gündemine getirilen tasarılarda, Amerikan Başkanı’na 1915 olaylarını "soykırım" olarak nitelemesi çağrısında bulunuluyor.
HABER7 / TRT / CNNTURK / 5 MART 2010
