İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın (İSMMMO) "Hayatımız Sınav" raporuna göre, sadece ÖYSM'nin yapacağı sınavlara 5 milyon adayın girmesi beklenirken; Milli Eğitim Bakanlığı'nın yapacağı sınavlara 4.7 milyon adayın gireceği tahmin ediliyor. İçişleri Bakanlığı'nın yapacağı özel güvenlik sınavına ise bu yıl 200 bin kişinin girmesi öngörülüyor. Böylece 2010 yılında, Türkiye'de yaşayan her 7 kişiden en az birinin sınava gireceğine kesin gözüyle bakılıyor. Sınavlara giren aday sayısı arttıkça Türkiye'de sınav ekonomisi de büyüyor. Sınav ekonomisini sürükleyen YGS-LYS(ÖSS), KPSS, SBS, ehliyet, özel güvenlik sınavı için Türkiye'de dönen paranın 4 milyar TL olduğu hesaplanıyor. Türkiye ÖSS'ye hazırlanmak için dershaneye 1.5 milyar TL, kayıt dışı dershaneye 45 milyon TL, özel derse 300 milyon TL, kitaplara 200 milyon TL, KPSS için 100 milyon TL, SBS için 1.2 milyar TL, sürücü kursu ve harçlar 640 milyon TL, özel güvenlik için 110 milyon TL olmak üzere toplam 4 milyar 95 milyon TL kaynak ayırırken, en büyük beş sınav için harcanan para yılda 4.9 milyar TL'yi buluyor.
2010'da 30 sınav
Türkiye'de sınavların yükü Yüksek Öğretim Kurumları'na bağlı olan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin(ÖSYM) omuzlarında bulunuyor. Kamuya alınacak personelden, üniversitelere gidecek öğrencilerin seçilmesine, tıpta uzmanlık sınavlarının yapılmasından Türk Silahlı Kuvvetleri'ne girişe kadar birçok farklı sınavı ÖSYM, merkezi sistemle yapıyor. ÖSYM'nin 2008'de yaptığı 41 sınava, 4 milyon 844 bin 367 aday başvururken, 2009 yılında KPSS ön lisans ve ortaöğretim sınavı yapılmadığı için 40 sınava başvuran aday sayısı 2.5 milyona düştü. Ancak bu yıl KPSS ön lisans ve ortaöğretim sınavının da yapılmasıyla birlikte 2010'da ÖSYM'nin yapacağı 30 sınava yaklaşık 5 milyon adayın katılması bekleniyor.
ÖSYM'nin bütçesinde patlama
Türkiye'de sınava giren aday sayısı arttıkça, sınav ekonomisini sürükleyen ÖSYM'nin gelir bütçesi de beklentilerin üzerinde gerçekleşiyor. ÖSYM, 2006'da 232 milyon 452 bin 123 TL gelir elde ederken, planlanandan 51 milyon 401 bin TL fazla gelir elde edildi.
ÖSS pastası 1.5 milyar lira
Türkiye'de sınav ekonomisinin lokomotifini üniversite giriş sınavları oluşturuyor. Üniversiteler, 1974 yılından itibaren ÖSYM'nin yaptığı sınavla öğrenci alıyor. Son yıllarda ortalama 1.5 milyon aday, ÖSS'ye giriyor. Her yıl bunun 750-800 bini lise son sınıf öğrencisi olduğu görülüyor. 2009 yılında ÖSS'ye başvuran 1 milyon 350 bin 124 adaydan 1 milyon 324 bin 197'si sınava girerken, sınava giren adaylardan yüzde 92.89'unun sınavı geçerli sayıldı ve bu öğrenciler tercih yapma hakkı elde etti.
Dershane sektörünü de ÖSS sınavı ayakta tutuyor. Türkiye'de halen 4 bin 170 dershane faaliyet gösteriyor. İstanbul 657 dershaneyle ilk sırada yer alırken, bunu 496 dershane ile Ankara ve 187 dershane ile İzmir izliyor. Türkiye'de büyük şehirlerde dershaneye giden bir ÖSS öğrencisinin yılda ortalama 2 bin ile 4 bin TL arasında ücret ödemesi gerekiyor. Türkiye'de ÖSS sınavına giren öğrencilerin üçte birinin dershaneye gittiği tahmin ediliyor. 500 bin öğrencinin ortalama 3 bin TL ödediği düşünülürse, dershanelerin, yılda üniversiteye hazırlıktan 1.5 milyar TL ciro yaptığı görülüyor.
Ehliyet sınavına 1 milyon kişi
Türkiye'de ÖSS, SBS, KPSS'den sonra en çok aday, motorlu taşıt sürücü kursu sınavlarına giriyor. 2007 yılında yaklaşık 837 bin, 2008 yılında ise 954 bin 832 kişiye sürücü belgesi verilirken, 2009 yılında bu sayının 1 milyonu bulduğu belirtiliyor. Türkiye'de ehliyet almak isteyenlere yılda 6 kez sınav hakkı tanınıyor. Türkiye genelinde 2009 itibariyle 2 bin 946 sürücü kursu bulunuyor. Ehliyet almak isteyen adaylar bu kurslara gitmek zorunluluğu bulunuyor. Özel Sürücü Kursları Konfederasyonu Başkanı Dursun Önal'ın verdiği bilgiye göre, Türkiye'de 2009 yılında 600 bin kişi sürücü kurslarına eğitim almak için gitti.
HABER7 / 29 MART 2010
