Merkez Bankası dolara ‘iniş buraya kadar’ dedi

ERKEN genel seçimden sonra düşmeye başlayan dolar kurunun, 1.5 milyon liraya dayanması Merkez Bankası'nın müdahalesini getirdi. Bayrak tatiline hazırlanan bankalararası döviz piyasasında haftaya düşüşle başlayan dolar, öğle saatlerine doğru 1 milyon 502 bin liralık alış kotasyonlarına kadar çekilince, Merkez Bankası'nın açıklamalarında sürekli yer alan, ‘‘Aşırı dalgalanma olursa, dövize müdahale ederiz’’ ana fikrine uygun olarak Merkez'in müdahalesi başladı. 29 Kasım Cuma günü 1 milyon 542 bin lira olarak açıklanan dolar satış kuru, dün 1 milyon 502 bin liraya kadar çekildikten sonra Merkez Bankası bankalardan, ‘doğrudan’ dolar alımı yapmaya başladı. Merkez Bankası'nın alıma başladığı saatlerde İstanbul serbest piyasasında, bankalararası piyasadaki düşüşe paralen olarak dolar satış değeri 1 milyon 505 bin lirayla 1 milyon 510 bin lira arasına çekildi. Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrasında bu piyasadada artan dolar satış değeri akşam kapanışında 1 milyon 522 bin lira oldu. Bu alımlarla, öğleden sonra 1 milyon 530 bin liraya kadar çıkan kur, daha sonra piyasada 1 milyon 525 bin liraya kadar gerilerken, Merkez Bankası'nın her gün saat 15.30'da açıkladığı dolar satış kuru 1 milyon 519 bin lira oldu. Dünkü kurla dolar, cuma gününden sonra yüzde 1.49 düşüş gerçekleştirerek, 11 Haziran 2002'deki 1 milyon 495 bin liradan sonraki en düşük değerini oluşturdu. Böylece, dün 23 bin lira düşen Merkez Bankası dolar satış kuru yaklaşık 5.5 ayın en alt seviyesine indi. HAFTA GÜVENLİ BAŞLADI Haftasonunda ABD ve İngiliz jetlerinin Irak'ın güneyindeki Basra kentinde bulunan petrol tesislerine yönelik saldırısına rağmen, Avrupa Birliği (AB) ve Uluslararası Para Fonu'na (IMF) bağlı olumlu gelişmeler bekleyen piyasalar yeni haftaya ılımlı başladı. Günün en ilginç gelişmelerinin yaşandığı döviz piyasası ile bono ve tahvil piyasalarında sabah saatlerindeki işlem değerleri, cuma gününün bir parça altındaydı. Döviz piyasasında cuma günü 1 milyon 542 bin liradan kapanan dolar için verilen kotasyonlar ilk iyşlemlerle birlikte 1 milyon 530 binli değerlere geriledi. Aynı saatlerde, dün yapılan Hazine ihalesine yönelik beklentilerin iyimser hava oluşturmasının da etkisiyle bono ve tahvil piyasasındaki oranlarda temkinli işlemlere karşın gerileme yaşandı. Ancak ilerleyen saatlerde, hem döviz piyasasında hem de bono ve tahvil piyasasında işlem değerleri düşüş hızını artırdı. Özellikle döviz piyasasında öğle saatlerine gelindiğinde dolar kotasyonları 1 milyon 502 bin liraya kadar indi. Bu piyasada, kotasyonların cuma günü kapanış değerine oranla yüzde 2.6 gerilemesi ve piyasanın serbest bırakılması halinde 1.5 milyon liranın altına inileceğinin belli olmasıyla Merkez Bankası'nın doğrudan bankalardan döviz alımı ile gerçekleştirdiği müdahale başladı. MERKEZ ISRARLI ALDI Merkez'in başlattığı alımlar piyasadaki etkisini hemen olmamakla birlikte gösterdi ve 1 milyon 502 bin liraya kadan inen dolar kotasyonları 1 milyon 530 bin liraya çıktı. Merkez Bankası müdahalesinin başladığı dakikalarda piyasaya satış gelmesi, dolar alımının bir süre, ‘ısrarla’ devam ettirmesi sonucunu doğurdu. Diğer taraftan, Merkez Bankası'nın bir süre devam ettirdiği alımların kesilmesiyle, alımlar sırasında 1 milyon 530 bin liraya kadar tırmanan kotasyonlar, 1 milyon 525 bin liraya geri döndü. Merkez: Müdahalenin nedeni ‘aşırı dalga’ MERKEZ Bankası, dün bankalardan doğrudan dolar alımı yaparak kura müdahale ettikten sonra bir açıklama yaparak, söz konusu müdahalenin, döviz kurlarının mevcut seviyesinden duyulan bir rahatsızlık nedeniyle değil, döviz kurlarınınaşırı dalgalanması sonucunda yapıldığının özellikle bilinmesi gerektiğini bildirdi. Merkez Bankası, dalgalı kura geçildikten sonra yaptığı açıklamalarda, uygulanmakta olan dalgalı kur rejiminde, döviz kurunun piyasalarda arz ve talep koşulları tarafından belirlendiği, ancak döviz kurundaki oynaklığın her zaman yakından takip edilmekte olduğu ve kurlarda her iki yönde oluşabilecek aşırı oynaklık durumunda, piyasalara doğrudan müdahale edilebileceğini belirtmişti. Merkez Bankası‘nın ödemeler dengesi ve ters para ikamesi sürecinde yaşanan gelişmeler sonucu döviz arz fazlasının artması ile birlikte döviz alım ihalelerine başlayabileceğini dünkü açıklamasında tekrarladı. Bankalara döviz için yeni uyarı MERKEZ Bankası, dolara müdahale ettikten sonra bankaları döviz pozisyonları ile ilgili olarak bir defa daha uyardı. Geçen hafta doğrudan Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti tarafından yapılan uyarıdan sonra dün de tekrarlanan döviz pozisyonu uyarısında, ‘‘Özellikle dalgalı kur rejiminde, döviz pozisyonlarından kaynaklanacak risklerin, diğer kur rejimlerine göre çok daha fazla olduğu açıktır. Bu nedenle, bankalar gibi finansal kuruluşlar ile ekonomideki diğer karar alıcıların, döviz kuru riski alma konusunda son derece ihtiyatlı davranmaları gerekmektedir’’ denildi. HÜRRİYET - 03.12.2002