ABD Başkanı Barack Obama, Washington’da önceki gün sona eren iki günlük nükleer güvenlik zirvesinde İran’a karşı yaptırım cephesini büyütmeye çalışırken, Ortadoğu’nun tek nükleer gücü İsrail’e iltimas geçti. Obama, ‘belirsizlik’ politikası güdüp Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması’nı (NPT) imzalamayarak nükleer programını denetime kapalı tutan İsrail’e baskı yapmaktan kaçınırken, Türkiye ve Arap ülkeleri tarafından kıskaca alınacağı korkusuyla Başbakan Benyamin Netanyahu’yu zirveye gönderemeyen Yahudi devleti, Amerikan liderinin tutumundan memnun kaldı.
Zirve sonrası düzenlediği basnı toplantısında İran’ın NPT’yi imzaladığını ama ihlallerle uluslararası toplumu yanıltıp güvensizlik oluşturduğunu, bu yüzden mutlaka etkisi olacak güçlü yaptırımlar için çabalayacağını vurgulayan Obama, Washington Post muhabiri Scott Wilson’ın “Sıklıkla dünyanın bir kısmının ABD ve müttefiklerine yönelik ikiyüzlülük olarak gördüğü algıyı ortadan kaldırmak için Amerikan politikalarını uluslararası yükümlülüklerle uyumlu hale getireceğinizi söylüyorsunuz. Bu bağlamda İsrail’e nükleer programını deklare etmesi ve NPT’yi imzalaması çağrısı yapacak mısınız” sorusu ile karşılaştı. ABD başkanı “İlkin ABD’nin tutumunu konuşuyoruz, ardından aniden İsrail hakkında konuşuyoruz” diye kısa süreliğine bocaladıktan sonra şu yanıtı verdi: “Müsaade edin ABD hakkında konuşayım. NPT’nin tarafı ve en büyük nükleer güç olarak sanırım yükümlülüğümüz nükleer stotumuzu düşürmeye yönelik adımlar atmaktır. START anlaşmasıyla da yükümlülüklerimizi karşılayacağımız mesajı veriyoruz. Ve İsrail’e gelince, onların programı hakkında konuşmayacağım, fakat işaret ettiğim nokta şu ki bütün ülkeleri NPT üyesi olmaya teşvik ediyoruz. Burada bir çelişki yok.”
İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Danny Ayalon da “Belirsizlik politikası sürecek. Obama bunun değişmesini talep etmedi. İsrail’e yönelik politika değişikliğ iya da yeni bir talep yok” sözleriyle meseleye daha da açıklık kazandırdı.
Obama basın toplantısında İsrail’in Yahudi yerleşimlerini durdurmama inadına takılmış Ortadoğu barışı konusunda da yelkenleri düşüren açıklama yaptı. Obama İsrail ve Filistinliler müzakereye karar vermediği sürece ABD’nin barış için baskı yapamayacağını söyledi. Obama “Çatışmanın tarafları eski düşmanlık tablosundan çıkmak istemediği sürece ABD çözüm dayatamaz” ifadelerini kullandı.
RADİKAL / 15 NİSAN 2010
