Türkiye’nin dış ticaret açığında büyük bir pay oluşturan enerji faturasını azaltmak ve dışa bağımlılığı azaltmak için hazırlanan ‘Yerli ve Yenilenebilir Enerji Kanun Tasarısı’ Meclis’te takılı kaldı. Yaklaşık üç yıl önce rüzgâr yatırımı yapmak için yüklü miktarlarda teminat mektubu karşılığında lisans başvurusunda bulunan enerji yatırımcıları, nakde sıkışınca çareyi teminat mektuplarını bozdurmakta buldu.
Hükümetin yenilenebilir enerjinin önünü açmaya yönelik adımı üzerine rüzgâr yatırımcıları yaklaşık iki buçuk yıl önce EPDK’ya 78 bin megavat kurulu güçte rüzgâr santralı kurmak için başvuruda bulundu. Ancak, alt tebliğlerin hazırlanmasının uzun bir süreç alması nedeniyle 78 bin megavatlık projeden bazıları geri adım atarak, 38 bin megavata düştü. Rüzgâr Enerjisi Santralı Yatırımcıları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Selahattin Baysal, “Dağa çıkacak duruma geldik. Elektriğin yüzde 55’ini Rusya, İran gibi dış ülkelerden aldığımız doğalgazdan üretiyoruz. Ben bu sürecin bu kadar yavaş işlemesi hatta işlememesini dış güçlere bağlıyorum” diye konuştu.
Enerjide dışa bağımlılık yüzde 73’e çıktı
Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi, Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığının yaklaşık yüzde 73 orana ulaştığını açıkladı.
Komite tarafından hazırlanan ‘Enerjide Durum’ başlıklı analizde, 2010, 2011 ve izleyen yıllarda enerji talebinin yüzde 5’in üzerinde artacağı tahmin edilirken, bu artışın yerli kaynaklardan karşılanabilme olanağının azaldığı ifade edildi.
Analizde ayrıca EİEİ Genel Müdürlüğü’nün bir araştırmasına atfen, elektrik tüketiminde verimlilik artışı ile yüzde 25 tasarruf etmenin mümkün olduğuna yer verildi.
Özel sektörün yatırım süreci ile ilgili de eleştiri getirilen analizde, 2003-2010 yılları arasında toplam 583 adet hidroelektrik santral projesine lisans verildiği ancak bunlardan sadece 94’ünün tamamlanabildiği belirtilirken, gerçekleşme oranın sadece yüzde 16 olduğu kaydedildi.
Türkiye’nin hidroelektrik potansiyelinin de son rakamlara göre henüz yüzde 37’sinin kullanılabildiği, yıllık 92 milyar kwh üretim yapılabilecek olan yüzde 63’lük bölümünün ise hâlâ kullanılmadığı ifade edildi.
751 başvuru gelmişti
78 bin megavat rüzgâr santralı kurmak için EPDK’ya başvuruda bulunan yatırımcılar, yüksek miktarlarda teminat mektubu almak durumunda kaldılar. İki yıldır aldıkları teminatlara komisyon ödeyen yatırımcılar bu nedenle yüksek miktarda zarar ettiler. Yatırımcılar EPDK’ya 156 milyar TL değerinde 78 bin megavat kurulu güçte santral için 751 adet başvuruda bulunulmuştu. Aynı bölgede birçok yatırımcı başvuruda bulunurken, EPDK sorunu çözmek için ihale sistemi kurulmasına karar vermişti. Yatırımcılar söz konusu teminat mektupları için bankalara her üç ayda bir komisyon ödemesi yapıyor.
RADİKAL / 3 TEMMUZ 2010
