Gizli belgeler Afganistan'da tansiyonu yükseltti

Afganistan’da Amerikan askerleri ve diplomatları arasında 2004-2010 yıllarında yapılan iç yazışmalar, işgalin ardındaki gerçekleri ortaya çıkardı.  Afganistan’da görev yapan askerler, istihbaratçılar, diplomatlar tarafından yazılan 92 bin belge, telegraf ve bilgi notunda önemli satır başları şöyle:
Raporların tamamı incelendiğinde koalisyon güçlerinin yanlışlıkla en az 195 sivili öldürdüğü, 174 sivil de yaralandı. Bunların çoğu masum şoförler ya da motorsikletlilerdi. Bir otobüse yaylım ateşi açıldığı, bazı sivillerin ABD’den yönetilen uçaklarla “yanlışlıkla” bombalandığı da raporlarda belirtiliyor.
Afganistan’da direniş liderlerini mahkemeye çıkarmadan yakalamak ve gerektiğinde öldürmekle görevli bir özel birlik görev yapıyor. Task Force 373 isimli birliğin tüm aktiviteleri gizli tutuluyor. Öyle ki bu birlikle ilgili birçok rapor Afganlarla dahi paylaşılmıyor. 2009’da Afganistan’da düşen iki helikopterde ölen askerlerden dördünün TF373’den olduğu dahi açıklanmadı.
Tabii bu birlik bağımsız çalıştığı için hatalı operasyonlardan dolayı da kolay kolay cezalandırılamıyor. Bir rapora göre özel kuvvetlerin yaptığı bir operasyonda füze atılan binadan direnişçiler değil, 7 çocuk cesedi çıktı. Olay çocukların ailelerine para verilerek ört bas edildi.
Afganistan savaşı hakkında on binlerce gizli belgenin ortaya çıkarılması, ABD, Afganistan ve Pakistan arasındaki tansiyonun yükselmesine neden oldu.
İngiliz Guardian gazetesine dayandırılan habere göre, ABD kongresi, Pakistan’ın direnişçileri desteklediği iddialarına tepki gösterirken, benzer bir gerilim Kabil ve İslamabad arasında da yaşandı.
Üç ülke arasında gerginliğe neden olan belgeler, Afganistan savaşının altı yılı hakkında gizli tutulan bilgileri içeriyor. Belgelerde ayrıca, koalisyon güçleri tarafından öldürülen ancak ölümleri gizli tutulan siviller hakkında bilgiler yer alıyor.
Kayıtlara göre, 2007 yılında Celalabad’da bir operasyon düzenleyen ABD Deniz Piyadeleri, 19 sivili öldürdükleri, 50’den fazlasını da yaraladıkları operasyonları hakkında yanlış rapor tuttu. Aynı yıl içinde, üst düzey bir Taliban liderinin saklandığını düşündükleri noktaya altı tane 900 kiloluk bomba atan koalisyon güçleri, olayda 150 direnişçinin öldüğünü kaydetti. Yerel halk ise, olayda 300 sivilin öldüğünü öne sürdü.
Savaş hakkındaki belgeleri ortaya çıkaran WikiLeaks sitesinin kurucusu Julian Assange, dün Londra’da bir basın toplantısı düzenledi. Assange, ellerindeki belgelerde savaş suçlarına ait delil bulunduğunu ve son sözü mahkemelerin söyleyeceğini belirtti.
Belgelerde yer alan ve biri 2007 yılında başkent Kabil, diğeri 2008 yılında Helmand eyaletinde İngiliz askerlerin karıştığı sivil ölümler hakkında İngiltere Savunma Bakanlığı detaylı bir açıklama yapmadı. Bakanlık, olaylar hakkında tutulmuş olan kayıtları incelediklerini ve iddia edilen sivil ölümlerin araştırıldığını belirtti.
DÜNYA BÜLTENİ / 27 TEMMUZ 2010