Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından üreticinin yaş meyve ve sebzede AB standartlarını yakalaması hedefiyle başlatılan ‘İyi Tarım Uygulaması’ (İTU) giderek yaygınlaşıyor. Kobifinans Dergisi’nin haberine göre, bugüne kadar 5 bin 94 sebze-meyve üreticisi sisteme dahil olarak AB kriterlerine uygun olarak üretim yapmaya başladı.
Sisteme dahil olan çiftçiler, 1 milyon 166 bin dekar alanda İTU kapsamında üretim gerçekleştiriyor. İyi tarım yapacak çiftçilerin İTU belgesi almak için tohum seçiminden gübrelemeye, hijyenden ürün ambalajlanmasına kadar 236 farklı kriteri yerine getirmesi gerekiyor. Tarım Bakanlığı’nın ‘güvenilir tarım, güvenilir gıda’ için ilk adımlarını 2003 yılında attığı sistem, aslında 1997 yılında AB ülkelerinde tüketicilerin güvenilir gıda taleplerini karşılamak amacıyla ‘Eurepgap’ adıyla başlayan, ardından genişleyerek ‘Globalgap’ adını alan standartların Türkiye’ye uyarlanmasını kapsıyor.
Her aşama kayıt altında
Sistem, tarım ürünlerinin en yüksek besin ve hijyenik değerde tüketiciye ulaşabilmesi için 236 farklı kriterin yerine getirilmesini öngörüyor. Buna göre, üretimin her aşaması kayıt altına alınırken, üreticinin tarlaya atılacak tohumun seçiminden, toprakta üretimin yapılmasının çevreye olası etkisine, kullanılacak ilacın standardından tarlada çalışan işçilerin sağlığına kadar çok sayıda kritere uygun hareket etmesi sağlanıyor.
Meyve-sebzede ilaç kalıntısı, toprak ve su analizi gibi kayıtların zorunlu olduğu bir standart getiren ve denetleyen İTU, böylece kayıtlı üretimi sertifikalandırıyor. Sürekli denetlenen sistemde kriterleri yerine getiren üreticiler, sertifikalandırılarak ürünlerini doğrudan yerel veya uluslararası pazarlardaki market ve perakende zincirlerine satabiliyor.
Tarım ürünlerinde teknolojik gelişmelerin de etkisiyle kimyasal ilaç kullanımının artması, market raflarında yer alan sebze ve meyvelerin güvenliğinin sorgulanmasına yol açtı. Bu durum, ulusla-
rarası tarım ticaretini etkileyerek güvenilir gıdaların üretimine yönelik tedbirlerin alınmasını zorunlu kıldı. Bu kapsamdaki ilk adımsa, AB ülkelerindeki yaş meyve, sebze pazarının yüze 70-80’lik kısmına hâkim olan büyük perakende zincirlerinden geldi. Avrupa ülkelerinde başlatılan bu uygulama dünyaya yayıldı.
RADİKAL / 24 TEMMUZ 2010
