Türkiye, 19-20 Kasım tarihlerinde Lizbon’da yapılacak olan ve ABD’nin gündeme taşıdığı füze kalkanı konusunda nihai kararın alınacağı NATO zirvesi için hazırlıklarını yoğunlaştırdı. İran ve Suriye’nin doğrudan hedef alınmasını istemeyen, sistemin Türkiye’nin tamamını kapsaması zorunluluğunu masaya koyan Ankara, ABD’nin NATO üzerinden getirdiği projeyi, daha önce projelendirilmeye başlanan ulusal füze savunma sistemi ile ortak bir çerçeve içine alarak formül üretmeye çalışıyor.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgelere göre, Türkiye, Lizbon’daki NATO zirvesi için hazırlıklarını büyük ölçüde tamamladı. Ankara’nın diplomatik pozisyonuna ilişkin bilgi veren kaynaklar, Türkiye’nin füze kalkanı projesinde kilit rol oynamakta olduğuna işaret edip, Lizbon’da masaya bu bilinçle oturulacağını belirttiler. Aynı kaynaklar, Türkiye’nin beklentilerinin de karşılanması ve ardından ulusal füze sistemi projesi ile ortak çerçeve içinde bir yaklaşımın ortaya çıkmasının beklendiğini dile getirdiler.
Ankara, Brüksel’deki NATO toplantısı sonrasında ABD ve İran arasında kaldığı açmazdan kurtulmak için yoğun mesai harcarken Washington yönetimi ile de ince bir diplomasi yürütmeye başladı. Bu ince diplomasinin odak noktasında ise Türkiye’nin halen ihale süreci süren ulusal füze sistemi bulunuyor.
Ankara bu iki projenin ortak bir çerçeve içinde ele alınmasıyla hem maliyetin düşürülmesi hesabını yaparken hem de NATO ve ABD ile yaşanacak olası krizin önüne geçmeyi planlıyor. Eğer Türkiye’nin füze kalkanına ilişkin çekinceleri ortadan kaldırılabilirse, halen devam etmekte olan ulusal füze savunma sistemine ilişkin süreç de yeniden gözden geçirilecek. Böylece yaklaşık 4 milyar dolarlık maliyeti olan ulusal füze savunma sisteminde ciddi anlamda bir tasarrufa gidilmesi de öngörülüyor. Türkiye, füze kalkanı çerçevesinde radarların topraklarında konuşlanmasına izin verirse, ulusal füze sistemi projesinin maliyeti de önemli ölçüde aşağıya çekilebilecek. Türkiye’nin çekinceleri ortadan kaldırılamazsa ve projeye dahil olmazsa, ABD’nin radarları Bulgaristan’a yerleştirmesi öngörülüyor.
YENİ AKİT / 2 KASIM 2010
