Devlet memuru olmak isteyen 800 bin kişinin kuyruklarda bekleyip dershanelere, test kitaplarına servet dökerek hazırlandığı Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS), mahkemelik olma yolunda.
Sınavda soruların çalınıp sızdırıldığı iddiası üzerine başlayan tartışma tüm hızıyla sürerken iddiaları kanıtlayacak veya yalanlayacak herhangi bir kanıta ulaşılamadı. Ancak bu sırada çok sayıda adayın 10-11 Temmuz’da yapılan KPSS’yi düzenleyen ÖSYM’ye dilekçeyle başvurduğu öğrenildi. Eğitim sendikaları ise günlerdir gündemden düşmeyen iddiaların ÖSYM’nin de üzerinde, bir üçüncü göz tarafından araştırılması amacıyla hukuki mücadele başlatmaya karar verdi. Avukatlarıyla ne yapılabileceğini ele alan sendikaların, bir iki güne kadar başvuruyu yapması bekleniyor.
ÖSYM, YGS, LYS, KPSS ve TUS gibi sınavlara giren toplam 7.5 milyon kişiye sınav yapıyor. ÖSYM’de sınav güvenliği için çok sayıda önlem alınıyor.
Soruları hazırlayan iki grup uzman bulunuyor. 60 kişilik ilk grup, ÖSYM’nin kadrolu elemanlarından oluşuyor. Tam zamanlı çalışan bu ekibin içerisinde emekli öğretmenler de var, hiç öğretmenlik yapmayan ancak coğrafya, fizik gibi alanında uzmanlar da var. ÖSYM, ‘kişisel güvenirlilik’ esasına önem verdiği için, soru hazırlayan ekibini KPSS ile seçmek istemiyor, bunun yerine tavsiye esasının daha doğru bir yöntem olacağını savunuyor.
Ziyarete yasak bölge!: Soruların sızdırılmasını önlemek için ÖSYM’nin üst katında bulunan soru uzmanlarının katına, ÖSYM’nin kendi personeli de dahil hiç kimse giremiyor. Ziyarete yasak hale getirilen kat dışında kesinlikle soru hazırlanmıyor. O katta hazırlanan sorular dışarıya çıkarılamıyor. Soru hazırlayan uzmanlar, eve iş götüremiyorlar.
Ancak asıl temel önlem ‘kişisel güven’. Çünkü soru hazırlayan bir uzman bulunduğu katta hazırladığı soruyu aklında tutup, evde devam ettirebilir, buna ilişkin bir önlem almak mümkün görünmüyor.
Maaşlar düşük: ÖSYM’de soru ekibinin maaşı çok düşük. Ekiptekiler soru başına bir ücret almıyor, kadrolu oldukları için aylık maaşla çalışıyor. Maaşları da en düşük memur maaşına denk geliyor.
Sorular değiştiriliyor: Personel tarafından hazırlanan soruların ham hali değiştiriliyor, rakamlarıyla oynanıyor ve devreye üniversite hocalarından oluşan toplam 100 kişilik ikinci grup giriyor. Genellikle Ankara’da bulunan bu hocalar, hazırlanan soruları gözden geçiriyor. Bilimsellik, anlaşılırlık, dil, ölçme ve değerlendirme açısından incelenen sorular, sınav seti olarak hazır hale getiriliyor. Sorular seçildikten sonra ÖSYM Başkanı da olmak üzere birkaç kişi tarafından okunuyor ve matbaaya götürülüyor.
Matbaada hapis hayatı: ÖSYM’nin kendi binasında soruları hazırlayan sınav ekibine, aylarca bu iş üzerinde çalıştıkları için dışarı çıkma yasağı uygulanmıyor ancak soruların matbaaya girmesiyle birlikte matbaa çalışanlarına kapalı dönem başlıyor. Kapalı dönemin süresi 15-25 gün arasında değişiyor. Bu süre içerisinde matbaa çalışanlarının dışarıya çıkması yasaklanıyor ve dış dünyayla irtibatları kesiliyor. Matbaa içerisindeki çöp bile dışarıya çıkarılamıyor.
Jandarma güvenliği: Matbaanın çevresindeki güvenlik denetimini jandarma yürütüyor. Matbaa çevresinde elektronik karartma yapılıyor. İçeride cep telefonu gibi iletişim araçlarının hiçbiri çalışmıyor. Sorular bu kapalı dönemde basılıyor ve mühürleniyor.
Polis eskortlarıyla sınav merkezlerine: Basılan ve mühürlenen sorular, polis eskortu eşliğinde sınav merkezlerine naklediliyor. Sınav merkezlerine doğru yola çıkan her kamyona polis dışında bir de üniversite öğretim elemanı eşlik ediyor. Soruların saklandığı yerde ayrıca nöbet tutan iki de görevli bulunuyor.
Sınav sonrası kâğıtlar toplanıp, ‘tabut’a gönderiliyor: Sınavın tamamlanmasının hemen ardından tüm sınav merkezlerinden adayların cevap kâğıtları yine polis eskortları ve öğretim üyeleri eşliğinde tek tek zarflanmış bir şekilde toplanıyor ve ÖSYM’ye getiriliyor. Merkezde bekleyen ekip, cevap kâğıtlarının bulunduğu bu zarfları kasalara yerleştiriyor. Daha sonra, ağzı kapalı olan zarflar tabut adı verilen ince çekmecelerde tek tek açılıyor, fotoğrafları çekiliyor ve cevapların okunacağı optik okuyucu odasına gönderiliyor.
Optik okuyucu her kâğıdı iki kez okuyor: Adayların cevap anahtarları zarflardan çıkarılarak, optik okuyucu odasına gönderiliyor. Optik okuyucuların her biri saatte 10 bin kâğıt okuma kapasitesine sahip. Adayların kurşun kalemle yaptıkları tüm işaretlemeler, optik okuyucu tarafından bilgisayar ortamına aktarılıyor, her bir adayın kâğıdı iki kez optik okuyucu makinasından geçiyor. İki sonuç birbirini tutmazsa mutlaka üçüncü okuma gerçekleştiriliyor.
Kopya için özel yazılım: ÖSYM’nin kopya çeken adayları belirlemek için kullandığı özel bir yazılım bulunuyor. Tüm adayların cevaplarını bu yazılım programları değerlendiriyor. Bu yazılım sayesinde sınav sırasında kopya çeken adayların bulunduğu sınıflar, sayıları, hangi yöntemlerle kopya çektikleri tespit edilebiliyor. ÖSYM, adayların cevap kağıtlarını, özel olarak hazırlanan odalarda saklıyor. KPSS’ye ilişkin sınav evrakları 100 iş günü saklanıyor. Merkezin yaptığı her bir sınav için raylı sistemli özel bir dolap ayrılmış durumda.
KPSS hakkında bilinmesi gereken her şey
Devlet memuru olma hayaliyle yanıp tutuşanların sayısının artması ve bu hayalin tek kapısı KPSS. KPSS’nin ilk yıllarında evde çalışarak sınava hazırlanan adaylar, artık dershaneye gitmeden başarılı olmanın mümkün olmayacağını düşünüyor. KPSS’ye giren adaylardan yüzde 5’i artık dershaneler yardımıyla, sınava hazırlanıyor. Ortalama 1000 TL ’lik bir kurs maliyeti için 100 bin adayın 100 milyon TL ödediği tahmin ediliyor.
Devlet memuru olmak isteyen her Türk vatandaşının mutlaka KPSS’ye girmesi gerekiyor. KPSS sonucunda adaylar, 120 puan türüyle ölçme ve değerlendirmeye tabi tutuluyor.
Lisans mezunu adaylara ayrı, ortaöğretim ve ön lisans mezunu adaylara ayrı iki ayrı KPSS sınavı yapılıyor. Bu yıl KPSS-Lisans sınavına 800 bin kişi katıldı, KPSS-önlisans ve ortaöğretim sınavına ise 1.5 milyon kişinin katılması bekleniyor.
RADİKAL / 20 AĞUSTOS 2010
