Adalet Bakanı Sadullah Ergin, yeni Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) ile Anayasa Mahkemesi’nin yapısını da belirleyen uyum yasalarının tamamlandığını ve 27 Eylül Pazartesi günü yapılacak Bakanlar Kurulu’na sunulacağını açıkladı.
Ergin, “Bakanlar Kurulu’na bir takdim yaparız. Bir gün önce veya aynı gün eleştirileri almak için internet sitemizden ilan ederiz. Biz bu yasalar konusundaki telkin ve eleştirileri almak arzusundayız” dedi.
- Taslakla, daha önce mevzuatta hüküm olmadığı için yerine yedek üyenin giremediği ve katılmadığında HSYK toplantısı yapılamayan Adalet Bakanlığı Müsteşarı’nın ayrıcalığı sona erdi. HSYK, üç daire halinde çalışacak. Daireler 7 üyeli olacak. 5 üye ile toplanıp 4 üyenin oyuyla karar alacak. Müsteşar katılmasa da daire toplanıp karar alabilecek.
- HSYK Genel Kurulu 22 asıl üyeden oluşacak. Genel Kurul, başkanın (Adalet Bakanı) daveti üzerine, en az 15 üyeyle toplanıp üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verecek. Başkanvekili ve daire başkanlarının seçimini de kurul yapacak. Üyelerin hangi dairede görev yapacakları da kurulda seçimle belirlenecek. Kurul, dairelerin kararlarına yapılan itirazları karara bağlayacak.
İddianame yerine geçecek
- Genel Kurul, üyeleri hakkında yapılan suç soruşturmasıyla disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini de yürüterek, karar verecek. Kurul bir üye hakkında adli bir suçtan dolayı soruşturma yürütürse hazırlayacağı rapor iddianame yerine geçecek.
- Yargıtay ve Danıştay’da boşalacak üyelerin yerine yenisini de HSYK Genel Kurulu seçecek. Teftiş Kurulu Başkan’ını, yardımcılarını, kurul müfettişlerini ve kurulda görev yapacak raportör hakimleri atayacak.
- Yargıtay, Danıştay, adli, idari yargı, Cumhurbaşkanı ile Adalet Akademisi’nden gelecek üyeler, dairelere dengeli şekilde dağıtılacak. Örneğin Yargıtay’dan gelen üç üyenin her biri bir daireye verilecek. Daireler, hakim ve savcı adaylarının mesleğe kabulü, disiplin dosyaları ve atama işlemlerini karara bağlayacak.
Yargı denetimine tabi
- Hakim ve savcılarla ilgili denetleme, araştırma, inceleme, soruşturma talepleri, ilgili dairece görüşülecek, ancak Adalet Bakanı’nın talebe olur vermesiyle soruşturma açılabilecek. Bakanın verdiği bu kararlar idari yargı denetimine tabi olacak. Kurulun, hakim ve savcılarla ilgili meslekten çıkarma kararlarına karşı da idari yargıya başvurulabilecek. Bakan, daire toplantılarına katılmayacak ve oy kullanamayacak. Ancak, kurulun yönetiminden Adalet Bakanı sorumlu olacak.
- Hâkim ve savcılar hakkındaki şikâyetler dairece incelenecek. Şikâyetin kötü niyetle yapıldığı, asılsız olduğu ya da delillerin uydurulduğunun anlaşılması halinde ilgililer hakkında kovuşturma yapılmasına da dairece izin verilecek.
- Hâkim ve savcılarla ilgili denetleme, araştırma, inceleme, soruşturma işlemlerini yapan Teftiş Kurulu Başkanlığı, bakanlığa değil kurula bağlı olarak ve ilgili dairenin gözetiminde çalışacak. “HSYK’da iki başlılık olur” eleştirisi nedeniyle bir genel sekreterlikte kurulacak.
Anayasa Mahkemesi için de seçim yapılacak
Anayasa Mahkemesi’nin üzerinde çalıştığı uyum yasası taslağına göre, üye sayısı 11’den 17’ye çıkacak. Beş gün içinde Sayıştay Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeliği için adaylık başvurusunu ilan edecek. İlan tarihinden itibaren beş gün içinde adaylar Sayıştay Başkanlığı’na başvuracak. Başvuru tarihinin sona erdiği günden itibaren beş gün içinde Sayıştay Genel Kurulu’nca seçim yapılacak. Baro başkanların göstereceği adaylar için Sayıştay’dan gelecek adaylar için uygulanan prosedür işletilecek. Baro başkanları ve Sayıştay Genel Kurulu’nun belirlediği adaylar TBMM’ye bildirilecek. TBMM’de de bu bildirimin ardından en çok on gün içinde üye atamalarını yapacak. Bu iki üyenin Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilmesi ve dört yedek üyenin asil üye sıfatı kazanması ile toplam 17 kişilik üye sayısına ulaşılacak. Adayların bildirilmesinden itibaren 10 gün içinde TBMM’de seçim yapılacak.
HÜRRİYET / 24 EYLÜL 2010
