Yer bilimciler önceki akşam Marmara Denizi’nde Silivri ile Marmara Ereğlisi açıklarında meydana gelen 4.4 büyüklüğündeki depremin kırılması beklenen ana fay üzerinde gerçekleştiğini söyledi. Görüşler şöyle:
PROF. DR. NACİ GÖRÜR:
İTÜ MADEN FAKÜLTESİ JEOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ
Beklenen yerde meydana geldi
Deprem ana fay üzerinde meydana geldi. Deprem aktif fay dediğimiz Orta Marmara çukurluğundaki ana fay üzerinde olmuştur. Burası bizim büyük depremi beklediğimiz yer. Ancak bu deprem üzerinde daha detaylı inceleme yapmamız gerekir.
PROF. DR. DOĞAN KALAFAT:
KANDİLLİ RASATHANESİ ULUSAL DEPREM İZLEME MERKEZİ MÜDÜRÜ
Enerji boşalımı
Bu fay hattındaki depremin oluş düzeni ön şok aktivitesi ile başlamıyor. Ana şok yani ortalama 7 büyüklüğündeki bir depremin ardından meydana gelen artçılar, bu fayın deprem oluş düzenidir. 7 büyüklüğündeki bir depremin yanında kayda değer olmayan bir enerji boşalımıdır.
PROF. DR. MUSTAFA ERDİK:
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ KANDİLLİ RASATHANESİ VE DEPREM ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRÜ
Sürecin doğal parçası
Beklenen büyük depremdeki gerilim beklentimiz 5-6 metrelik gerilim ise, bu depremde meydana gelen gerilim belki 1-2 milimetreliktir. Bu tip depremlerden belki yüz bin tane olmalı ki büyük depremin gerilimini boşaltabilsin. Şu anki teknoloji ile önceki akşam meydana gelen depremin öncü mü, artçı mı olacağını öğrenemeyiz. Erken uyarı sisteminin ivme düzeyleri minimum yüzde 5 seviyesine ulaştığı zaman, sonuç veren bir sistemdir. Yaşanan deprem bu seviyenin onda biri seviyesi kadardır. Biz kendi iç ölçümümüzü yaptık ancak bu depremin sinyalleri önemli bir sinyal değildir. Son deprem Marmara’daki fayın karakteristik depremlerinden. Bu karakteristik depremler 7 ve üzerinde olabilir. Genellikle 4 ve 5 büyüklükte depremler görüyoruz. Bunun üzerindekilere çok az rastlanır. Bu doğal bir süreçtir. Yaşanan deprem ise bu sürecin doğal bir parçasıdır. Ancak bu az görülen büyük depremin 5 dakika sonra mı 20 yıl sonra mı olacağını bilemeyiz.
‘4.5’ten büyük olanları 3-5 gün önce söyleyeceğiz’
Ülkeler Deprem Kestirme Ağı (GNFE) Türkiye Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ercan, ölçerek 4.5’ten büyük depremlerin 3 ila 5 gün önceden geleceğini söyleyebileceklerini açıkladı.
Ercan, yıllardır depremlerin önceden bilinmesi üzerine tüm ülkelerde jeofizik mühendislerince yoğun olarak çalışmalar yapıldığını ve sonuca da çok yaklaşıldığını belirterek, şu bilgileri verdi:
“Son yaptığımız bilimsel araştırmalara göre, depremden 3 ila 5 gün önce depremin patlayacağı ocakta, aşırı bir gerginlik birikmesi sonucu, ’gerginlik dalgaları ya da gravitational waves’ diye anılan, deprem ölçerlerin duyamadığı, büyük dalga boylu, küçük genlikli dalgaların oluştuğunu ilk kez belirledik.
İki ülkede var
Bu dalgaları deprem olmadan 3 ile 5 gün önceden ölçerek, 4.5’tan büyük depremin geliyor olduğunu söyleyebileceğiz. ‘Atropatena’ diye anılan deprem kestirme düzeneğini depremlerin sıklıkla hareketlilik gösterdiği Endonezya ile Pakistan’a yerleştirdik. Deneme ölçümlerinde yüzde 95 başarıya ulaştık. Aygıtın İstanbul için olanını bu ay içinde İstanbul’daki laboratuvarımızda üretmeye başlayacağız. Aygıtlardan birini İstanbul, diğerlerini Trabzon, Antalya ve Mardin’e koymayı düşünüyoruz.”
MİLLİYET / 5 EKİM 2010
