Küresel politika yapıcılar arasında kur tartışmaları sürerken Batılı liderler, Çin ve diğer gelişmekte olan ekonomileri, para birimlerinin değerini düşürmek için yapacakları eşzamanlı girişimlerin ekonomik toparlanmayı rayından çıkarabileceği konusunda uyardılar.
ABD Hazine Bakanı Timothy Geithner büyük ticaret fazlası veren ülkelerin paralarının değerlenmesine izin vermeleri gerektiğini, yoksa sonuçları çok ağır olabilecek bir dizi rekabetçi devalüasyona yol açabileceklerini söyledi.
Uluslararası Para Fonu’nun hafta sonunda yapılacak yarı-yıllık toplantısından kısa bir süre önce yaptığı konuşmada Geithner, “Kurlarını olması gerekenden daha düşük tutan büyük ekonomiler, paralarının değerlenmesine engel olurlarsa, bu diğer ülkeleri de aynı şeyi yapmaya teşvik eder” dedi.
Pek çok ülke lideri, “en düşük kur yarışı”nın gümrük vergilerini ve küresel ekonomik büyümeye zarar verecek benzer tedbirleri getireceğinden korkuyor.
Ne var ki Batılı ülkelerin parası yuanı yapay olarak düşük değerde tutmakla suçladığı Çin’in başbakanı Wen Jiabao, Avrupa Birliği’ne hitaben hafta başı yaptığı konuşmada bu tür baskılardan vazgeçilmesini istedi.
Hızlı bir kur değişiminin ülkesinde ağır sonuçları doğuracak toplumsal kargaşaya neden olacağını ifade eden Wen, “Pek çok ihracatçı şirketimiz kapanmak, kentlere göçen işçiler köylerine dönmek zorunda kalır... Eğer Çin’de toplumsal ve ekonomik çalkantı yaşanırsa bu dünya için felaket olur” dedi.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para arzını yeniden arttıracağı beklentisi, kısa vadeli ABD hazine kâğıtlarının getirisini daha da düşürürken ABD Doları üzerindeki baskıyla Avro, yen ve diğer gelişmekte olan ülke paralarını yükseltmesi, hükümetleri önlem almaya itiyor.
Japonya Maliye Bakanı Yardımcısı Fumihiko Igarashi de ticarette diğer ülkelerde daha rekabetçi olmak için yenin değerini düşürmeyeceklerini ve para birimine müdahalenin aşırı hareketlenmeleri engellemeyi amaçladığını söyledi. Igarashi, “Ulusal çıkarlar için devalüasyon yarışıyla uğraşma eğiliminde değiliz. Aşırı oynaklık durumunda yumuşak operasyonlar yapabiliriz” dedi.
CUMHURİYET / 8 EKİM 2010
