Avrupa'da 1000 yılın soğuğu iddiası safsata ama Türkiye bu kış soğuk olacak. Günlerdir internette, televizyonlarda ve gazetelerde yer alan “Avrupa’da 1000 yılın en soğuk kışı yaşanacak” haberine uzmanlar karşı çıktı. TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Adem Taşcı, “(1000 yılın soğuğu) önermesi çok iddialı. Çünkü, pek çok gelişmiş ülkedeki sıcaklık kayıtları ancak birkaç yüz yıllıktır” dedi.
Taşçı eldeki verilere ve mevsimlik tahminlere göre Türkiye’de bu kışın 0.6 derece daha soğuk olacağını söyledi. 1000 yılın soğuğu haberlerinin kaynağı ise Polonyalı uzmanlar ve Rus basını. Rus internet basınında yer alan habere göre Polonyalı uzmanlar, “Avrupa iklimini yumuşatan akıntı (Gulf Stream) önemli oranda gücünü yitirdi. Bu yüzden Avrupa’da bu kış 1000 yılın soğuğu yaşanacak. Ayrıca Meksika Körfezi’ndeki petrol lekeleri de iklimi etkileyebilir” dedi. İddia, önce bu yazı anormal sıcaklar ve buna bağlı dev bataklık yangınlarıyla geçiren Rusya’ya, oradan da Türkiye’ye yansıdı. TMMOB Meteoroloji Mühen- disleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Adem Taşcı ise iddiayı spekülasyon olarak nitelendirdi:
“(1000 yılın soğuğu) önermesi çok iddialı. Çünkü, pek çok gelişmiş ülkedeki sıcaklık kayıtları ancak birkaç yüz yıllıktır. Gulf Stream akıntısı Meksika Körfezi’nden itibaren Kuzeybatı Avrupa’yı etkileyen sıcak su akıntısıdır. Okyanusta daha az yoğun olan sıcak su kütlesi, Atlantik Okyanusu üzerinden Kuzeybatı Avrupa denizlerine kadar ulaşır ve etkili olduğu bölgelerde iklimin daha ılıman olmasına neden olur. Örneğin Kuzeybatı Avrupa ülkeleri ile aynı enlemde bulunan Sibirya söz konusu ülkelere nazaran daha soğuktur.”
Taşçı’ya göre böyle bir açıklama yapılabilmesi için söz konusu akıntıyla (Gulf Stream) ilgili detaylı oşinografik gözlem ve modeller yapılmalı: “Bu şekilde çalışmalar yapılmadan yapılan açıklamalar spekülasyondan öteye gitmeyecektir.”
Mevsimsel tahmin
Peki Türkiye’deki durum? Eldeki verilere göre Türkiye bu kış biraz daha soğuk olacak:
“Ülkemizde önümüzdeki üç aylık periyotta (kasım, aralık ve ocak) hava durumuna ilişkin, Amerikan National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) kurumunun hazırlamış olduğu mevsimsel tahmin verileri analiz edilmiştir. NOAA’nın Türkiye konusundaki analizinde, özellikle yurdumuzun orta ve kuzey kesimlerinde, ortalama sıcaklığın uzun yıllar değerlerinin 0.6 derece daha düşük olacağı öngörüsünde bulunulmuştur. Ancak mevsimsel tahminlerin tutarlılık oranının düşük olma durumu da göz önünde bulundurulmalıdır. Mevsimsel tahminler genel bir perspektif ortaya koymaktadır.”
RADİKAL / 8 EKİM 2010
