Rusya bavul ticaretini bitiriyor

Son 10 yılda Türkiye ve Rusya’da milyonlarca kişinin geçim kaynağı olan ‘bavul turizmi son günlerini yaşıyor. Rusya hükümeti 1 Ocak 2003 tarihinden itibaren bavul ticaretine uygulanan gümrük kolaylıklarını kaldıracak. Bu arada Moskova Belediyesi de Türkiye başta olmak üzere çeşitli ülkelerden gelen ucuz malların satıldığı büyük halk pazarlarını kapatma kararı aldı. Moskovskiy Komsomolets gazetesinin manşetten verdiği habere göre, kentteki üç büyük stadyumun bulunduğu alana kurulan Lujniki, Dinamo ve ÇSKA pazarları yılbaşından önce kapatılacak. Kapatma kararı halk pazarlarında ucuz ithal mal satanlar arasında büyük şok yaşanmasına yol açtı. Sadece bu üç büyük pazarda 40 bin civarında satıcının bulunduğu tahmin ediliyor. 50 kiloyu geçemeyecek Rusya Dış Ticarette Koruma Önlemleri Komisyonu’nun, bavul ticaretinde 1 Ocak’ta itibaren uygulanmak üzere aldığı kısıtlama kararına göre, yeni yıldan itibaren yolcu beraberinde sadece ağırlığı 50 kilogramı ve maliyeti bin doları aşmayan mallar bavul ticareti kapsamında getirilebilecek. Bu sınırı geçen mallardan ise katma değer vergisi (KDV) alınacak. Ayrıca, yolcu beraberinde getirilmeyen, örneğin kargo yoluyla Rusya’ya sokulan mallarda ise normal gümrük vergileri ve KDV uygulanacak. Milyonlarca kişi uğraşıyor Türkiye ile Rusya arasında 1991 yılında başlayan bavul ticaretiyle en az bir kaç milyon kişinin uğraştığı sanılıyor. Rusya’ya bavul ticareti yoluyla 1997 yılında toplam 18 milyar dolarlık mal girdiği sanılıyor. Ancak, o tarihten bu yana Rusya’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne üyelik girişimi nedeniyle sürekli azalıyor. Diğer bir neden ise gümrük vergisi ödenmeden sokulan malların yerel üreticilerin tepkisini çekmesi. 9 milyar dolara çıkmıştı Yıl Milyon dolar 1996 8.842 1997 5.840 1998 3.680 1999 2.255 2000 2.944 2001 3.040 2002* 1.800 2002** 4.500 * İlk altı ay ** Yıl sonu hedefi Onlar gelemezse Laleli onlara gidecek BARIŞ ERGİN / RIFAT DEMİR Toplam 45 ülkeye ihracat yapan Laleli, en büyük pazarı Rusya’nın yeni uygulama ile önemli ölçüde kaybedilecek olması üzerine yeni arayışlara girdi. Hedef, Laleli malını Rus alıcının ayağına götürmek. Bu amaçla Moskova’da bir mağaza projesi üzerinde çalışılıyor. Ayrıca Larus isimli bir şirket kuruluşu için çalışma başlatıldı. Projeye 45 Laleli Sanayici ve İşadamları Derneği (LASİAD) üyesi 20’şer bin dolar vererek ortak olacaklar. Buradan mallar Rusya’da kurulacak Larus isimli şirkete gidecek, orada Rus alıcılara dağıtım yapılacak. Böylece Rus alıcıların ‘kayıt içine girmeme’ isteği karşılanmış olacak. Bu arada Laleli esnafı rakip ülkelerin Rusları çekmek için çeşitli avantajlar sağladığını, Dubai’de Ruslar için okul bile açıldığını, Tayvan’da hükümetin bedava uçak kaldırdığına dikkat çekerek, sorunun Laleli’yi serbest bölge yaparak çözülebileceğini belirtiyorlar. LASİAD Başkanı Ayhan Karahan daha önce yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Kısıtlama 1 Ekim’de başlayacaktı. 2003 başına ertelendi. Esnaf tedirgin. Müşteri yüzde 50 - 60 azaldı. Gümrük kolaylıkları kalkacak. Ağırlığı 50 kiloyu ve değeri bin doları aşan her türlü mal, gümrük vergisi ve KDV ödenerek Rusya’ya girebilecek. Laleli’ malı, gümrükleme sonrası nakliye firmaları aracılığıyla müşteriye teslim edilecek. Böylece çok pahalı hale gelecek . Firmalar yeni sürece adapte olmazlarsa pazarda umduklarını bulamayacakları kesin." MİLLİYET 04.12.2002