Avrupa Birliği ile Birleşmiş Milletler, Türkiye'nin geçen günlerde çekildiği "Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası Projeleri" (AGSP) kapsamında ortak çalışma kararı aldı.
7 Haziran'da AB Dönem Başkanı Almanya ile BM arasında imzalanan Kriz Yönetimi Anlaşması'na göre, BM'nin olası bir harekât için göndereceği Barış Gücü'ne AB de AGSP'den destekte bulunacak. Bu durum Türkiye'nin BM'ye girişini veto ettiği Kıbrıs Rum Kesimi'nin Türk askerinin de bulunduğu BM operasyonlarına katılımının önünü açıyor.
Edinilen bilgilere göre BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun ile AB Dönem Başkanı Almanya'nın Dışişleri Bakanı Frank Wlter Steinmaier arasında 7 Haziran'da imzalanan "Kriz Yönetimi Anlaşması" Türkiye açısından sıkıntı doğuracak. Anlaşmaya göre, BM'nin Barış Gücü programlarına AB de AGSP doğrultusunda askeri yardımda bulunabilecek. Bu durumda AGSP'ye katılan tüm ülkelerin askerleri, BM'ye üye olmasa dahi Barış Gücü operasyonlarına katılabilecek. Anlaşma şu unsurları içeriyor:
- BM-AB ortaklığında, kriz yönetiminde, Afrika, Balkanlar ve Ortadoğu, Bosna-Hersek gibi ve AB'nin katılacağı barış kurma operasyonlarında AB'nin operasyonel güçleri, ana unsurlara, profesyonel polis gücü olarak yardımcı olabilecek.
- Tam teşekküllü operasyonel ve vurucu AB müdahale timlerinin durumu, kriz yönetimiyle AB tarafından BM'nin bilgisi ve kontrolü dahilinde belirlenecek.
- Çok yönlü kriz konularında BM Genel Sekreteryası ve AB Troykası arasında düzenli üst düzey siyasi diyalog oluşturulacak ve konuya ilişkin değerlendirmeler yapılarak kararlar alınacak.
- Ortaklık yapılacak alanlar, barış sağlama gücü, polis teşkilatı, güvenliğin sağlanması konusunda AB ve BM kriz merkezleri sürekli bağlantı halinde olacak.
- AB ve BM'nin dahil olacağı ikili ortak tatbikat, çalışma ve programlar düzenlenecek.
Türkiye, AGSP çerçevesinde AB'ye verdiği askeri desteği geri çekti. AB'nin çeşitli operasyonlarına hava ve deniz unsurlarıyla desteklenmiş tugay düzeyinde katılım taahhüdünü 2000'li yılların başından beri sürdüren Türkiye, kararına "sıkıntılara çözüm getirilmemesini ve beklentilerinin yanıt bulmamasını" gerekçe gösterdi. AGSP'de, Türkiye'ye Rumların vetosu nedeniyle yaklaşık 5 yıldan bu yana operasyonlarda kullanılacak asil listede değil, yedek tugaylar listesinde yer veriliyordu. Buna karşın Türkiye acil bir durumda yaklaşık 10 bin askerle en fazla desteği verme taahhüdünde bulunuyordu. Projeye Almanya'nın 2 bin 500, Fransa'nın ise 3 bin asker göndermeyi taahhüt ederek katıldığı belirtiliyor. Anlaşmada bulunan en önemli unsur ise Türkiye tarafından BM, NATO, OECD gibi uluslararası kuruluşlara katılan Kıbrıs Rum Kesimi'nin böylece BM'nin barış gücü operasyonlarına katılmaya hak kazanacak olması. AGSP'de yer alan Kıbrıs Rum Kesimi kuvvetlerine AB tarafından belirlenecek güç içerisinde yer verilmesi durumunda BM ile ortak gerçekleştirilecek bir operasyonda Rumlar da yer alabilecek.
CUMHURİYET - 12 HAZİRAN 2007 SALI
