Seller, kar fırtınaları ve kuraklık tarımsal üretimini zora soktu. Talep artışına karşın gıda üretimindeki azalma, gıda fiyatlarını rekora taşıdı.
Gelişmekte olan ülkelerde hayat pahalılığının tetiklediği protestolar tarımsal emtia ürünlerinin fiyatlarındaki artışla en iyi nasıl mücadele edilebileceği sorularını gündeme getirdi. Avustralya'da meydana gelen seller, Kuzey Yarımküre'deki kar fırtınaları, Güney Amerika ve hemen ardından Çin'de yaşanan kuraklık, diğer yandan gelişmekte olan ülkelerin sürekli artan talebi global gıda arzını tehdit ederek fiyatları rekor seviyelere taşıyor.
Küresel buğday fiyatları Haziran 2010 ve Ocak 2011 arasında ikiye katlanırken, mısır fiyatları yüzde 73 arttı. Asya ülkelerini temel gıda maddesi pirinçte fiyat artışı diğer tahıl ürünlerine kıyasla daha yavaş. Ancak şeker ve yemeklik sıvı yağ fiyatları hızla yükseliyor. Son üç ayda da şeker ve zeytinyağı fiyatlarının sırasıyla yüzde 20 ve yüzde 22 artması hükümetleri rahatsız ediyor.
Hindistan ve Çin'de sebze, bazı Afrika ülkelerinde de fasulye olmak üzere temel gıda fiyatları artıyor. Gıda Fiyatı Endeksi'nin Ekim 2010 ve Ocak 2011 arasında yüzde 15 yükseldiği, bunun bir yıl önceki seviyenin yüzde 29 üzerinde. Dünya Ekonomik Forumu'nun son raporuna göre, gıda ve enerji fiyatlarındaki oynaklık dünyanın karşı karşıya kaldığı en büyük beş riskten biri. Uzmanlar gelecek 20 yıl içinde su, gıda ve enerji talebinin yüzde 30 ila 50 artmasını bekliyor ve olası bir gıda kıtlığının toplumsal ve siyasi istikrarsızlığa neden olabileceği uyarısı yapıyor.
Temelinde gıda fiyatlarındaki artışın yattığı Cezayir, Tunus ve Mısır'daki ayaklanmalarda yüzlerce kişi hayatını kaybetti. 2008 yılında da, fiyatların fırlaması dünya genelinde isyanlara neden olmuştu.
Başta Kuzey Afrika ve Asya'daki ülkeler olmak üzere gıda fiyatlarının enflasyon sepetinde büyük payı olan ülkelerin hükümetleri, enflasyonla mücadele etme ve toplumsal huzurluğu önlemeye yönelik tedbirler almak için büyük bir baskı altında. Hükümetlerin iç piyasayı rahatlatmak ve fiyatları kontrol altına almak için en önemli silahı ise gıda ithalatında vergileri aşağı çekmek ya da kaldırmak.
DÜNYA GAZETESİ / 17 ŞUBAT 2011
