Başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin tüm itirazlarına rağmen uranyum zenginleştirme programından vazgeçmeyi reddeden İran'ın deniz ve hava yolundan ticaret yapmasına engel olmayı amaçlayan yeni bir BM tasarısı gündemde.
Reuters ajansının ele geçirdiği ve İngiltere tarafından hazırlandığı belirtilen tasarı, İran'a ait ticari gemilerin yabancı kara sularından geçişine yasak getirilmesini öngörüyor. Tasarı ayrıca yine İran'a ait ticari hava taşıtlarının da yabancı hava sahalarına girişine yasaklama getiriyor.
Ajansa bilgi veren deniz hukuk uzmanları, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde tüm milletlerin yabancı karasularından barışçıl şekilde geçiş yapmasına izin verildiğini belirtirken, bahsi geçen BM tasarısının kabulü halinde, bu hakkın Tahran yönetimi için askıya alınacağını vurguluyor.
ABD'li ve Avrupalı kaynaklar, tasarının sadece İran'ı lojistik yollarını kapatarak, nükleer programından vazgeçmeye ikna etmeyi amaçladığını belirtirken, bağımsız uzmanlar, planın kısa ve orta vadede İran petrolünün satışına engel olmayı hedeflediğini belirtiyor.
Tasarının kabulü halinde İran'ın petrol sevkiyatının kısa vadede sekteye uğrayabileceği, ancak kısa sürede sevkiyatın ticari taşımacılık pazarına kaydırılabileceği kaydediliyor.
3.85 milyon varillik günlük petrol üretiminin 2.4 milyon varilini tankerler yoluyla ihraç eden İran'da, petrol ihracatının yüzde 40'ını Ulusal İran Tanker Şirketi gerçekleştiriyor. Geri kalanı ise başta Japonya olmak üzere, Hindistan, Çin ve Güney Kore bandıralı tankerlerle yapılıyor.
İRAN BENZİNE KOTA KOYDU
Ajansa bilgi veren deniz hukuk uzmanları, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde tüm milletlerin yabancı karasularından barışçıl şekilde geçiş yapmasına izin verildiğini belirtirken, bahsi geçen BM tasarısının kabulü halinde, bu hakkın Tahran yönetimi için askıya alınacağını vurguluyor.
ABD'li ve Avrupalı kaynaklar, tasarının sadece İran'ı lojistik yollarını kapatarak, nükleer programından vazgeçmeye ikna etmeyi amaçladığını belirtirken, bağımsız uzmanlar, planın kısa ve orta vadede İran petrolünün satışına engel olmayı hedeflediğini belirtiyor.
Tasarının kabulü halinde İran'ın petrol sevkiyatının kısa vadede sekteye uğrayabileceği, ancak kısa sürede sevkiyatın ticari taşımacılık pazarına kaydırılabileceği kaydediliyor.
3.85 milyon varillik günlük petrol üretiminin 2.4 milyon varilini tankerler yoluyla ihraç eden İran'da, petrol ihracatının yüzde 40'ını Ulusal İran Tanker Şirketi gerçekleştiriyor. Geri kalanı ise başta Japonya olmak üzere, Hindistan, Çin ve Güney Kore bandıralı tankerlerle yapılıyor.
İRAN BENZİNE KOTA KOYDU
İran'da, yüzde 25 oranında zamlanan benzine günlük kota konuldu, son kez ucuz benzin almak isteyenler istasyonlara akın etti.
İran devlet televizyonu, petrol bakanlığının gece yarısından itibaren benzine kota uygulamasına başladığını duyurdu. Bunun üzerine halk istasyonlara hücum ederken, ucuz benzin almak isteyen vatandaşlar, arabalarıyla kilometrelerce uzunlukta kuyruklar oluşturdu.
Uygulamaya konulan kotaya göre, özel araçlara aylık 100 litre, tam gün çalışan taksilere 800, yarım gün çalışanlara ise 600 litre benzin verilecek. Bunun dışında benzin almak isteyenlerden normalin 4 katı ücret alınacak. Resmi araçlara ise daha önce açıklandığı gibi aylık 300 litre benzin verilecek.
Bütün araç sahipleri benzini, Petrol Bakanlığı'nca dağıtılan `'akıllı kartlar'' ile alacak.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ülkeleri arasında ikinci, dünya genelinde ise dördüncü büyük petrol üreticisi olan İran, büyük enerji kaynaklarına rağmen, kullanılan benzinin yüzde 40'ını rafineri eksikliği nedeniyle ithal ediyor.Geçen yıl ithal edilen benzine 5 milyar dolara ödeyen İran, bu yılın bütçesinde de benzin ithalatı için 2,5 milyar dolar ayırdı.
Araç sayısının çok fazla olduğu İran'da günde 75 milyon litre benzin kullanılırken, bu miktar her yıl yüzde 10 oranında artıyor.
DÜNYA BÜTENİ - 27 HAZİRAN 2007 ÇARŞAMBA
