Türkiye, NATO görevi çerçecesinde Libya'da müttefik kuvvetleri koruma ve uçujşa yasak bölgeyi demetleme işine hazırlanıyor. Paris'teki müttefik ülkeler toplantısından dışlanan Ankara'nın NATO üzerinden gelişmelere dahil olma arayışıyla da Libya politikası 180 derece değişmeye başladı.
Dışişleri Bakanlığı, NATO'nun Libya gündemiyle dün yaptığı toplantı öncesindeki yaptığı açıklamasında, "1970 ve 1973 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararlarının ebediyete kadar dost kalacağımız kardeş Libya halkının selametini gözeten bir anlayışla uygulanmasını teminen gerekli ve uygun gördüğü ulusal katkılarını getirecektir. Bu doğrultuda gerekli hazırlık ve çalışmalar sivil ve asker makamlarımızla birlikte eşgüdüm içinde yürütülmektedir" ifadesini kullandı. Diplomatik kaynaklar, NATO'nun dünkü toplantısında alınan kararlar ışığında 'eyleme geçme' aşamasının birkaç gün gecikebileceğine dikkat çekerken, NATO'nun Libya'daki işleri de büyük ölçüde netleşti.
Buna göre, NATO kuvvetleri Libya'nın Akdeniz kıyılarında silah ambargosunun ve 'uçuşa yasak bölge'nin denetlenmesinde denizden ve havadan aktif rol alacak. NATO ayrıca, hem müttefiklerin operasyonunda, hem Kaddafi'nin muhaliflere yönelik saldırılarından zarar gören Libyalılara yönelik insani yardımlara da aktif destek verecek.
Türkiye gemi ve uçak gönderebilir
NATO'nun adım atması halinde, Türkiye'nin bölgeye en az iki savaş gemisi göndermesi gündeme gelebilir. Türk jetlerinin, NATO'nun bölgedeki üslerinde konuşlanarak Akdeniz semalarında denetim uçuşlarına başlaması da konuşulan konular arasında. Diplomatik kaynaklara göre, Türk savaş gemileri ile uçaklarının temel görevi '(müttefik kuvvetlerini) koruma, kollama' ve '(Libya'ya yönelik silah ambargosu ile uçuşa yasak bölgeyi) denetleme' olacak. Türk Silahlı Kuvvetleri operasyon sonrasında başlaması muhtemel insani yardım operasyonlarında da aktif rol oynayacak.
NATO'da Türk-Fransız çatlağı
NATO Libya'da alabileceği rolü tartışırken Türkiye, operasyon planlarının değiştirmesini isteyip Fransa'yı plan dışı hareket etmekle suçladı.
Libya'nın hava savunma yeteneğine darbe vuran uluslararası koalisyon sürece NATO'yu dahil etmeye çalışırken Türkiye'nin itirazları ile karşılaştı. İttifakın operasyonlara aktif katılımını veya sadece lojistik ve istihbarat desteğini öngören askeri planlar dün Brüksel'de siyasi karar organı Kuzey Atlantik Konseyi'ne sunuldu.
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, 28 ülke büyükelçisine 'oybirliği' kararı için bastırırken Türkiye, planda değişiklikler yapılmasını ve uçuşa yasak bölgenin daraltılmasını istedi. Radikal'e bilgi veren diplomatik kaynaklara göre Türk büyükelçisi, "Fransa'nın müdahalesi, NATO planlamasının neresinde? Fransa, NATO danışma mekanizmasından habersiz müdahale etti. Bunu, ani çıkışı yüzünden planlarını hayata geçiremeyen NATO'ya izah etmeli" dedi.
Fransa Büyükelçisi ise "Her şey NATO'nun bilgisi dahilindeydi, Türk Genelkurmay'ı da sürece dahildi" yanıtını verdi. Bunun üzerine Türk Büyükelçisi, "Türk Genelkurmayı'nın dahil olduğu süreç böyle planlanmamıştı" dedi.
AFP'ye konuşan bir NATO diplomatı, "Türk büyükelçisi, bombalamaların sivil kayıplara yol açmış olması ışığında NATO'nun BM kararının uygulanmasında oynayabileceği rolün gözden geçirilmesini istedi" dedi. Diplomat, Türkiye'nin "operasyonun NATO için parametreleri değiştirdiği ve bunun da planlamaya yansıtılması gerektiğini" aktardı.
Brüksel'de toplantılar sürerken Ankara'da Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun konutunda Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Aslan Güner ile MİT Müsteşarı Hakan Fidan bir araya geldi. Cidde'den dün gece dönen Başbakan, bugün Dışişleri, Genelkurmay ve MİT yetkilileriyle bir araya gelecek.
Akdeniz'e devasa yığınak
Öte yandan Akdeniz'e askeri yığınak sürüyor. Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle, yarın Libya açıklarında olacak. İtalya 8 savaş uçağını, Danimarka 4 F-16 jetini koalisyona verdi. Rum yönetimi üslerinin kullanılmasına karşı çıktı. Operasyona Birleşik Arap Emirlikleri'nin 24, Katar'ın 4 ila 6 savaş uçağıyla destek vereceği belirtildi.
Radikal / 21 MART 2011
