İngiltere’nin Başbakanı David Cameron’ın “Dünyanın birçok sorununa biz yol açtık” sözleri, ülkenin kanlı sömürgecilik tarihine dair tartışma başlattı.
Cameron önceki gün İslamabad’da öğrencilerle yaptığı bir toplantıda, Pakistan ve Hindistan’ın İngiliz sömürgesi döneminden bu yana çözemediği Keşmir sorununa müdahale etmesi istenince, “İlk baştaki sorumluluğun bize ait olduğu bir meselede, ki dünyanın birçok sorununda durum böyle, İngiltere’nin önde gelen bir rol oynamasını istemem” demişti. The Independent gazetesi bunun üzerine güncel sorunlarda İngiltere’nin rolünü inceledi.
Gazetenin listesine giren sorunlar şöyle: İklim değişikliği, Libya, Sri Lanka, Ortadoğu sorunu, İngiliz sömürge yetkililerinin Sünni azınlığın yönetimini devam ettirdiği ve bugün isyana sahne olan Bahreyn, Keşmir, kölelik, silahların yayılması, uyuşturucu, Kenya ve Zimbabve’de sömürge yönetiminden miras kalan sorunlar, İran ve Kuzey İrlanda. The Independent, Londra’nın bu sorunların üçte ikisinde önemli rol oynadığı kanaatine vardı.
The Guardian gazetesi yazarı Seamus Milne ise makalesinde, “En aşılamaz ihtilafların, Batı Şeria’dan Gazze’ye, Irak, Kürdistan, Yemen, Somali ve Pakistan’dan Sri Lanka, Afganistan, Kıbrıs ve Sudan’a dek eski İngiliz sömürgelerinde veya mandalarında yaşanması tesadüf değil” ifadesini kullandı.
Cameron’dan önce de İşçi Partili eski başbakanlar Tony Blair ve Gordon Brown sömürgeci geçmişle yüzleşmeye çalışmıştı. Blair 1997’de 19. yüzyıldaki büyük kıtlık nedeniyle İrlandalılardan özür dilemiş, 2006’da da İngiltere’nin Afrika’daki köle ticaretindeki rolü nedeniyle büyük üzüntü duyduğunu söylemişti. Brown hükümeti de, 1920-1960 arasında Avusturalya’ya zorla gönderilen çocuklardan özür dilemişti. Ancak Londra hiçbir ülkeye sömürge dönemi için resmi bir özür beyanında bulunmuş ya da tazminat ödemiş değil.
MİLLİYET / 8 NİSAN 2011
