2010 yılının sonunda akaryakıt fiyatlarının yükselmesiyle hükümet ile ana dağıtıcılar arasında kopan kavga yeniden alevlendi
Akaryakıt fiyatlarındaki artış durmak bilmiyor. 95 ve 97 oktan benzinlerin satış fiyatı 8-9 kuruş arttırılarak kurşunsuz benzinin litresi 4.32 TL’ye çıktı, hükümet ile akaryakıt şirketleri arasındaki kar kavgası da büyüdü.
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Akaryakıt firmalarının kâr marjları Avrupa’nın üzerinde. Türkiye’de yüzde 9, Avrupa’da yüzde 6 civarında. Herkes üzerine düşen fedakârlığı yaparsa iyi olur” açıklaması sektörü kızdırdı. “Hesap ortada” diyen sektör temsilcileri “Öncelikle kârımız yüzde 9 değil, yüzde 6 civarında. Üstelik bu cebimize giren net kâr değil, brüt kar. Bundan daha elektrik, personel, kart komisyonu gibi bayi giderleri çıkıyor” açıklamasını yapıyor.
‘İndirimler araştırılsın’
“Fiyatlar arttıkça bayi kâr ediyor” gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirten Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PUİS) Genel Başkanı Muhsin Alkan, brüt olarak yüzde 5-6 olan bayi kâr payının yüzde 4’ünün genel giderlere gittiğini açıklıyor. Bayinin eline geriye yüzde 3’ü bile bulmayan bir kâr kaldığını anlatan Alkan, “Tüm bunların üstüne bir de sektörde fiyatlar üzerinden yapılan yıkıcı bir rekabet başladı” diyor. Türkiye ile Avrupa’daki sistemin birbirinden çok farklı olduğunu belirten Alkan, şu açıklamayı yapıyor: “Avrupa’da bu iş self servis olarak yapılmıyor. Bu yüzden giderler çok daha düşük. Ayrıca Sayın Bakan’ın Avrupa için dile getirdiği yüzde 6 kâr payı ana dağıtıcıların kontrolündeki istasyonlar için geçerli. Eğer arada bayi varsa bu oran yüzde 12’ye çıkıyor. Asıl akaryakıttaki fiyat indirimlerini mercek altına almak lazım. Bu şartlarda bu indirimler nasıl yapılıyor araştırılmalı.”
İndirimlerin tabana yayılması lazım
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ise şu andaki fiyat dalgalanmalarının doğalgaz ve petrolün arz-talep dengesizliğinden kaynaklanmadığına işaret etti. Yıldız, şöyle devam etti: “Türkiye’de AB üyesi ülkelerin bayi sayısının ortalamasının 3 katı kadar bayi var. Sayısı çok olan bayinin benzer bir kâr elde etmesi için gerek dağıtıcıların gerekse bayilerin büyük müşterilerine yüzde 5-7’ler civarında indirim yaptığını gördük. Madem ki indirim yapılabiliniyor, bununla alakalı düzenlemeyi de, EPDK’nın ilgili görüşmeler yaparak sağlayacağını söylüyoruz.”
RADİKAL / 4 MAYIS 2011
