Bosna-Hersek’te "devlet seviyesindeki mahkeme ve savcılıkların yetkilerini otonom yapılara devretmeyi" öngören Sırpların aldığı referandum kararı ile Hırvatların üçüncü entite (özerk yapı) talepleri, ülkeye zor günler yaşatıyor.
Bosna-Hersek, 1995 yılında silahları susturan Dayton Barış Antlaşması’ndan sonraki 16 yılık süre içinde en ağır siyasi krizini son aylarda yaşamaya başladı. Ülkede 3 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından devlet seviyesinde henüz hükümetin kurulamaması, ekonomik bakımdan zor günler yaşayan halkın sorunlarının çözümünü daha zor hale getiriyor.
İşsizliğin yüzde 42’lerde olduğu ülkede, bir yandan Bosnalı Sırpların aldığı "referandum" kararı, diğer yandan milliyetçi Hırvatların "üçüncü entite" (otonom yapı) talepleri, savaşın ardından güçlükle tesis edilen ülkedeki iç barışı tehdit ediyor.
Bosna-Hersek’te uzun yıllardır yaşayan siyasi analist Orhan Türkmenoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Sırp lideri Milorad Dodik’in teklifiyle 13 Nisan’da Sırp Cumhuriyeti’nin Halklar Meclisi’nde aldığı referandum kararının, ufukta kurulması beklenen devlet düzeyindeki hükümeti "en azından şimdilik" tamamen açmaza soktuğunu söyledi.
Sırp meclisinin aldığı referandum kararında, "mahkemelerin ve savcılıkların devlet düzeyindeki kurumlara transfer edilmiş yetkilerinin otonom yapılara devredilmesinin öngörüldüğüne" işaret eden Türkmenoğlu şöyle konuştu: "Tüm bu talepler, bir anlamda uluslararası toplumun özellikle 2003 yılından bugüne kadar yargı ve savcılık alanlarında yapmış olduğu tüm reformların ve düzenlemelerin bir anda hukuki geçerliliğinin sorgulanmasına ve kurumsal temellerinin sarsılmasına sebep olduğu gibi, başta AB’nin Yüksek Temsilcilik makamı olmak üzere tüm uluslararası toplumun ülkedeki kredibilitesine vurulabilecek büyük bir hasar ve darbe olarak öngörülebilir." Türkmenoğlu, referandum talebinin, AB’nin Yüksek Temsilcisi Valentin Inzko tarafından BM Güvenlik Konseyi’ne ve Genel Sekreter Ban Ki-mun’a bir rapor halinde aktarıldığını belirterek, "Referandum kararının muhtemelen Yüksek Temsilci tarafından askıya alınması ve kararda siyasi sorumluluğu bulunan başta Milorad Dodik olmak üzere sorumlulara yaptırım uygulanması, BM Güvenlik Konseyi üyelerinin yaklaşımıyla şekilleneceği aşikardır. Rusya ve Fransa’nın Güvenlik Konseyi görüşmelerinde kilit rol oynayacağı şüphesizdir" dedi.
AB tarafından da Dodik’in referandum kararından vazgeçmesi için ikna turlarının devam ettiğine işaret eden Türkmenoğlu, ancak bu gelişmelerin ülkenin AB yolunda ilerlemesine büyük zarar verdiğini vurguladı.
10 MAYIS 2011
