Körfez’in zararı 100 milyar $

Raporda Türkiye’nin Körfez Savaşı sebebiyle hangi sektörde ne kadar zarar ettiği rakamlarla ortaya konulurken, muhtemel yeni bir saldırı durumunda Türkiye’nin uğrayacağı muhtemel zararlar tek tek sıralanıyor. KÖRFEZ SAVAŞI’NIN ETKİLERİ DEVAM EDİYOR Körfez Krizi’nin üzerinden 12 yıl geçmesine rağmen etkisinin Türkiye’de kesintisiz bir biçimde devam ediyor. Türk-Irak İş Konseyi, Türkiye’nin en büyük kaybının dış ticaret alanında ortaya çıktığı, 12 yıllık dönemde Türkiye’nin 17 milyar doları aşkın bir ihracat kaybına uğradığı, ham petrol fiyatlarının çok yüksek oranlı artışları dolayısıyla da savaş döneminde ithalatta 1 milyar dolara yaklaşan ek fatura ödemek durumunda kaldığı belirtiliyor. Raporda, “Türkiye’nin askeri giderleri artmış, Iraklı mülteciler için harcamalar yapılmış, artan terörist eylemler ile mücadele için ayrılan bütçe büyümüş, üretim kaybına uğranılmış ve Güneydoğu’da çok büyük ticari ve ekonomik kayıplar ortaya çıkmıştır” deniliyor. KAYIP 44.6 MİLYAR DOLAR ABD’nin Irak’ı vurmasıyla başlayan ve etkileri bugüne kadar kesintisiz biçimde süren Körfez Krizi’nin Türkiye’ye hesap edilebilir-ölçülebilir alanlardaki faturası 44 milyar 622 milyon doları bulmuştur. Türkiye’nin bu kaybı dış ticaret başta olmak üzere turizm, ulaştırma, haberleşme, petrol boru hattı ile ham petrol iletimi, dış müteahhitlik hizmetleri ve bankacılık sektörlerinde meydana geldi. Sadece Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı’nın bir dönem çalışmaması, izleyen dönemde ise düşük kapasiteli olarak çalışmasının Türkiye’ye maliyeti 3.5 milyar doları aştı. GİZLİ KAYIP 55 MİLYAR DOLAR Ölçülebilir bu kayıpların yanısıra, Türkiye’nin hesap edilemeyen ve sayılamayan kayıpları hesap edilebilen zararından daha fazla tahmin ediliyor. Örneğin, yakın savaş şartları ve artan terör dolayısıyla gerçekleştirilemeyen üretim, istihdam ve ihracat gibi yatırımların miktarı kesin olarak bilinmiyor. İşsizliğin, Güneydoğu’da kırsal kesimden kentlere ve bu bölgeden Batı’daki merkezlere yönelik göçün, buralarda oluşturduğu çarpık kentleşmelerin ve altyapı meselelerinin maliyeti hesaplanamıyor. Türk Irak İş Konseyi’nin raporuna göre Körfez Savaşı’nın başladığı 1990 yılından bu yana Türkiye’nin hesap edilemeyen ve sayılamayan kayıp miktarı ise 55 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu kayıpların yanısıra Körfez Krizi’nin siyasal ve sosyal sonuçları, hesap edilemeyenlerler arasında sayılıyor. Kuzey Irak’ta meydana getirtilen otorite boşluğunun tetiklediği terörün doğrudan insan hayatını hedef alan eylemlerinin faturası da bilinmiyor. Alternatif maliyetlerle birlikte, Körfez Krizi’nin Türkiye ekonomisinde meydana getirdiği kayıp, 100 milyar doları bulduğu raporda ifade ediliyor. Türk-Irak İş Konseyi’nin raporunda Türkiye’nin savaş nedeniyle uğradığı zararın telafi edilmediği de belirtiliyor. VAKİT - 27.12.2002