Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), BM'nin Kıbrıs planı üzerinde yaptığı değerlendirmelerde, 28 Şubat'a kadar kalıcı bir anlaşmaya varmanın mümkün olamayacağı sonucuna vardı.
Plana ilişkin değerlendirme raporunda, belgenin Kıbrıs Türkleri için tehlikeler içerdiği, Türk tarafının ''iki kesimlilik, siyasal eşitlik, egemenlik'' gibi olmazsa olmazlarının yalnızca ''kâğıt üzerinde kaldığı'' vurgulandı.
KKTC'nin değerlendirmesinde, planın iyileştirilmesi olasılıklarının Rum kesiminde şubatta yapılacak seçimler nedeniyle giderek zayıfladığı kaydedildi. Raporda, Rum tarafının AB üyeliğini gerçekleştirdiğine işaret edilirken, ''Bu başarı ve Başkanlık seçimleri nedeniyle 28 Şubat 2003'e kadar sürdürülecek müzakerelerde isteksiz davranmaları beklenmektedir'' görüşüne yer verildi. Türk tarafının göstereceği esnekliğin de anlaşmaya yetmeyeceği ifade edilirken, ''Yaşamsal noktalarda vereceğimiz ödünler sonucunda varacağımız bir uzlaşı ise sonumuz olacaktır'' vurgusu yapıldı. Cumhuriyet'in ulaştığı rapora göre Ortaklık Devleti, şu noktalarda tehlikeler içeriyor.
Türk parça devleti Rumlaşır: Belge, bir parça devletten diğer parça devlete nüfusun yüzde 28'ine erişebilecek nüfus akışına olanak tanımaktadır. Türk parça devletindeki vatandaşların her 3 kişisinden biri Rum olabilecektir. Rumların siyasal hakları ve görece büyük ekonomik güçleri, büyük tehlike arz etmektedir.
Egemenlik kâğıt üzerinde kalır: Belgede egemenlik parça devlet içindeki ''yürütmenin özerkliği'' kavramıyla yorumlanmaktadır. Türk tarafıysa, iki tarafın eşit ve birbirleri trafından kabul gören ve uluslararası anlamda tanınan egemenliğini talep etmektedir.
Siyasi eşitlik ortadan kalkar: Senato ve Temsilciler Meclisi'nde paylaşım Türkler ve Rumlar arasında yapılmaktadır. Türk tarafında vatandaş olan Rumlar yüzde 28'lik bir blok oluşturabileceklerdir. Bunların verecekleri oylar ve çıkaracakları temsilcilerle, Türk parça devletine Senato'da ayrılan 24 koltuğun dağılımı, 8 Rum, 16 Türk şeklinde olabilecektir. Temsilciler Meclisi'nde de Türk parça devletine ayrılan koltuğun paylaşımı 8 Türk, 4 Rum şeklinde olabilecektir. Türk parça devletinin vatandaşı Rumlar, Rum parça devleti temsilcileriyle birlikte hareket edebilir. Siyasi eşitlik parlamentoda fiilen ortadan kalkmaktadır.
Ortak devleti yönetecek Başkanlık Konseyi'nin oluşumundaki oranlar da tehlikelidir. Konsey üyesi olabilecek tek listeden seçilecek olan 6 kişinin en az 2'sinin diğer parça devletten olması gerekecektir. Yani 4 tanesi Rum devletinden, 2 tanesi de Türk devletinden olacaktır. Türk olması şart değildir, o parça devletin vatandaşı olması yeterlidir. Türk parça devletinden konseye üye olacak 2 kişinin ikisi de Rum olabilir.
CUMHURİYET - 28.12.2002