ABD hukuk tanımıyor

Afganistan'da başlattığı savaşı zengin petrol yataklarına sahip olan Irak'ta sürdürmeye kararlı görünen ABD, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararının saldırı için yeterli olduğunu savunuyor. Bu tutumunu Ankara'ya da kabul ettirmeye çalışan Washington, üsler ve limanlarda incelemeler yapmak üzere göndereceği askerlerin Türkiye yasalarına bağlanmasına karşı çıkıyor. BM'den 2. karar çıkarmaya yanaşmayan Washington, askerleri için Türk yasalarını benimsemiyor 11 Eylül olaylarının ardından küresel terorizmle mücadele gerekçesiyle Afganistan'da başlattığı savaşı zengin petrol yataklarıyla bilinen Irak'ta sürdürmeye kararlı ABD, ne uluslararası ne de yerel hukuk kurallarını benimsiyor. Tüm dünyanın aksine, 1441 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararının Irak'a saldırı için yeterli olduğu görüşünü savunan ABD, Türkiye'ye de bunu kabul ettirmeye çalışıyor. ABD, Almanya'daki birliklerinden 800 kişilik bir inceleme grubunun aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerine gelecek haftadan itibaren giderek çalışmalarına başlamasını planlarken, Türkiye açısından önem taşıyan ''uygulama zaptını'' imzalamaya da yanaşmıyor. Ankara ile Washington arasındaki görüşmelerin gelecek günlerde Türkiye'ye gelmesi beklenen ABD Genelkurmay Başkanı Richard Myers 'ın temaslarıyla yeniden ivme kazanması bekleniyor. Ancak Myers'ın ziyareti, iki ülkenin konulara ''hukuki'' yaklaşımları açısından sıkıntılı bir sürece rastlayacak. Sıkıntı yaratan 2 olay şöyle: 1. ABD, Türkiye'ye ''Washington'ın Irak'a saldırı için 2. bir BM kararı çıkarılmasına sıcak bakmadığı'' mesajını verdi. Güvenlik Konseyi'nin 1441 sayılı kararında, ''Saldırı için 2. bir karar çıkarılır'' şeklinde bir ifade yer almadığını belirten ABD, mevcut kararın ''Irak'ın kararlara uymaması durumunda konunun yeniden BM'de tartışılmasını gerektirdiğini'' kaydediyor. 'BM kapısını çalmak gereksiz' Washington, Irak'ın uluslararası kuralların gereğini yerine getirememesi durumunda saldırı için bir kez daha BM'nin kapısının çalınmasının gereksiz olduğunu Türk yönetimine de ifade ediyor. ABD, silah denetçilerinin raporunun ardından 1441 uyarınca konuyu yeniden BM'ye taşıyacaklarını, bunun da Türkiye için yeterli olacağı umudunu taşıyor. Türkiye ise ''ikinci bir karar gerektiğini'' bir kez daha ABD'nin dikkatine getirdi. 2. Üs ve limanlarının keşfi ve yeniden yapılandırılması sürecindeki ''hukuk'' sorunu da çözülemedi. ABD, Almanya'da konuşlu 800 mühendis ve uzmanını bölge ülkelerine göndermeyi planlıyor. Bu mühendislerin 150'sinin de Diyarbakır, Muş ve Batman'daki üslerle Mersin ve İskenderun limanlarında inceleme yapmaları bekleniyor. Ankara, Türkiye'ye gelecek Amerikan askerlerinin keşif yöntemleri ve nereleri inceleyeceklerine ilişkin bir uygulama zaptının imzalanmasını istiyor. Türkiye'nin sunduğu metni kabul etmeyen ABD, incelemelerde NATO hukukunun geçerli olmasını istiyor. Ankara ise yabancı askerlerin suç oluşturacak davranışlarının Türk hukukuna göre değerlendirilmesinde ısrar ediyor. CUMHURİYET - 05.01.2003