En düşük maliyet 99 milyar dolar

**Yale Üniversitesi'nden William D. Nordhaus'un hazırladığı rapora göre savaşın kısa ve vurucu olması durumunda, ABD ekonomisine on yıllık maliyeti 99 milyar dolar olacak. Ancak savaşın beklentilerin dışında gelişmesi maliyeti 1 trilyon 924 milyar dolara çıkaracak. GÜLŞAH KARADAĞ Irak'a ilişkin olası operasyonunu kitle imha silahları ve rejim değişikliği gerekçelerine dayandıran ABD'nin, bu gerekçeleri maliyet hesaplarına bile yansıtmadığı ortaya çıktı. Ortadoğu'da estirilen savaş rüzgarının enerji yataklarıyla bağlantılı olduğu eleştirilerini reddeden ABD Kongresi, savaşın ekonomik maliyetine ilişkin bugüne kadar yaptığı iki resmi çalışmada da, yalnızca askeri harcamaları dikkate aldı. Yale Üniversitesi'nden William D. Nordhaus 'un, Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu için hazırladığı ''Irak'la bir savaşın ekonomik etkileri'' başlıklı raporda, savaşın ABD ekonomisine getireceği yük ve somut avantajlar ele alındı. Rapora göre, olası savaşın, ABD'nin beklediği gibi ''kısa ve vurucu'' olması durumunda, ABD ekonomisine on yıllık maliyeti, 99 milyar dolar olacak. Ancak savaşın uzaması, beklentilerin dışında gelişmesi bu maliyeti 1 trilyon 924 milyar dolara kadar çıkarabilecek. Yeni Irak'ın inşası Raporda, Nordhaus, ABD Kongresi'nce hazırlatılan iki resmi araştırmaya da eleştiri getirdi. Beyaz Saray Bütçe Komitesi Demokratik Personeli ve Kongre Bütçe Ofisi tarafından yapılan iki basılı çalışmada, ABD'nin maliyeti yalnızca askeri yönden ele alındı. Çalışmalar, kısa süreli operasyohnda 409 milyar dolar, uzun sürede ise 80 milyar dolar maliyet hesapladı. Nordhaus, raporda, bu iki çalışmadan yalnızca Kongre Bütçe Ofisi'nin çalışmasında, savaş sonrası Irak'ta yeniden yapılandırma faaliyetlerinin yapılması gerektiğine dikkat çekildiğini belirtti. Ancak, bu vurgu da çalışmanın önsözünde belirtilen bir ayrıntıdan ibaret oldu. Tahminlerde hem bu konunun, hem de Saddam Hüseyin 'in kitle imha silahı kullanması olasılığının hesaba katılmamasına dikkat çeken Nordhaus, ''Peki ABD Bağdat'a girdikten sonra ne olacak'' sorusunu sordu. Birleşmiş Milletler'ni onayı alınmadan girilecek bir savaşta tüm maliyetin ABD üzerine kalacağını dile getiren Nordhaus, ''kısa ve başarılı'', ''uzun ve olumsuz'' iki senaryolu savaş sonrasında Irak'ın ihtiyaç duyacağı insani yardımın ve yeniden yapılandırmanın maliyetini de ortaya koydu. Buna göre, yeniden yapılandırma için 30 milyar dolar ile 105 milyar dolar arasında, insani yardım için 1 ile 10 milyar dolar arasında bir kaynak harcanacak. Bölgede kalacak barış gücünün maliyeti 75 ile 500 milyar dolar arası olacak. Türkiye'ye 4 milyar dolar Rapora göre, ABD'nin ''zaferiyle'' sonlanacak bir savaşın, temel ekonomik göstergelere yapacağı olumlu etki, ABD'nin maliyetini büyük ölçüde geri çekecek. Türkiye'nin olası savaştan, dış ticaret, yabancı yatırımlar ve turizmdeki kilitlenmeyle birlikte 10 yılda 150 milyar dolar zarar görmesi öngörülürken, ABD, petrolde 40 milyar dolar, makroekonomik açıdan ise 17 milyar dolar maliyet düşürecek. Rapora göre, savaşın zararını, bölgesel konumu itibarıyla, maddi, kültürel ve siyasi olarak yaşayacak olan Türkiye'ye, ABD, savaşa katılması durumunda 4 milyar dolar verecek. CUMHURİYET - 07.01.2003