Tiryakilerin borusu nereye kadar ötecek

Ünlü haber dergisi Time'ın editörleri "İstediğiniz kadar yasak koyun. Sigarayı bir kültür unsuru olarak görmekten vazgeçmezseniz bırakmanız imkânsız " diyor Sigaranın zararlarını saymaya artık gerek yok. 5 yaşındaki bir çocuk bile size bir çırpıda sayabilir bu zararları. Ancak sigara tüketiminde, azalma anlamında dünyada fazla bir değişiklik de yok. Üstelik birçok ülke, sigara tüketimiyle ilgili sert kurallar hatta yasalar getiriyor. ABD ve Avrupa genelinde önce hastane ve resmi kuruluşlarla başlayan sigara içme yasağı bütün kapalı alanlar, restoran ve barlara kadar sıçradı. Her yerde "Burada sigara içmenin cezası şu kadar" gibi uyarı tabelaları göze çarpıyor. Ancak gel gör ki, bu tabelalar hiçbir işe yaramıyor! TÜKETİM AZALMIYOR ABD'nin önde gelen haber dergisi de bu haftaki kapağını bu konuya ayırmış. Time editörleri, sigara içmenin değil içmemenin tuhaf, hatta çoğu zaman sorun çıkaran bir alışkanlık kabul edildiği bu dönem değişecek mi diye soruyor. Yasaklara ve yasalara rağmen sigara içenlerin sayısı azaldı mı? Tabii ki hayır. Üstelik pasif içiciler yani sigara içmediği halde içenlerle aynı ortamı paylaşmak zorunda olanların karşılaştığı zorluklar da cabası. Örneğin Fransa'da 1993'te nüfusun yüzde 45'i sigara içerken bugün bu rakam yüzde 32'ye düştü. Ancak halen, her yerde tiryakilerin "borusu ötüyor." Metroda sigara içilmesi yaklaşık 10 yıldır yasak. İçenlere ceza verileceğine dair uyarılar her yerde asılı. Ancak metroda adım başı sigara tüttüren birini görebilmek mümkünken, 10 yıldır tek bir ceza kesilmemiş olması sigara karşıtlarını öfkelendiriyor. Ülkenin Sigara Karşıtları Ulusal Komitesi'nin Başkanı Christian Peschang, "Avrupa genelinde inanılmaz bir sigara kültürü var. Avrupa, sigaraya kurbanı olmayan masum bir lüks gibi bakıyor. Bu çılgınlık. İçen de, yanındakiler de, onu seven yakınları da aslında birer kurban" diyor. AB'DE SİGARA ÖNLEMİ Sigara tüketimi ve üretiminin azalmaması, Avrupa Birliği'ni bizzat önlem almaya yöneltti. Avrupa Adalet Mahkemesi, üreticilerin "sigaradaki nikotin miktarını azaltması, uyarı yazılarını büyütüp daha koyu renkte yazmaları, light ve mild gibi hafif anlamına gelen terimlerin kullanılmamasını" kararlaştırdı. 2005 yılından itibaren geçerli olacak yasaklar arasında sigara markalarının uluslararası spor karşılaşmalarını finanse edip reklam vermeleri de bulunuyor. Hukukçular ve sigara karşıtları, bu adımların sigara içmenin kabul edilebilir, olağan ve zararsız olduğu yönündeki yaklaşımı değiştirmek için önemli adımlar olacağını söylüyor. GENÇLER TEHLİKEDE Sigara ve tütün piyasasının yıllık satışının 300-400 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Sigara içenlerin kendilerine olduğu kadar aynı ortamda bulundukları kişilere de sağlık açısından çok büyük zararı var. İtalya'da sigara içenlerin ve pasif içicilerin hastalıklarına her yıl 15.4 milyar euro, Fransa'da 9.9 milyar euro, İngiltere'de ise 2.3 milyar euro harcanıyor. Avrupa genelinde tiryakilerin oranı 15-24 yaş grubu arasında yüzde 36.8. Fransa'da 13 yaşındakilerin yüzde 6'si, 16 yaşındakilerin yüzde 36'sı, 19 yaşındakilerin ise yüzde 51'nini sigara tiryakisi olduğu belirtiliyor. Sigara tüketimini azaltmak için getirilen yasakların fazla yararlı olmadığının yanı sıra paket başına alınan vergilerin de çözüm olmadığı söyleniyor. Araştırmalara göre yıllık 5.3 trilyon sigara satışının 3'te biri karaborsada gerçekleşiyor. SABAH 09.01.2003